Ticaret Bakanlığı’nın, Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelikle, üretici, tedarikçi ve perakendeci arasındaki anlaşmalara yönelik haksız ticari uygulamalar tanımlanarak yasaklandı. Yönetmelikle, tedarik zinciri içindeki işletmelerin, kendi güçlü pozisyonlarını kullanarak diğer işletmelere yönelik zorlayıcı ya da maliyetlerini yansıtıcı uygulamalar da yasaklanıyor. Yaş sebze ve meyve başta olmak üzere gıda ürünlerine yönelik de ödeme sürelerini kısaltıcı düzenleme yönetmelikte yer aldı. Yönetmelik 1 Ocak 2024 itibariyle yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle genel olarak, idari ve cezai para cezaları, müşteri şikayetlerine ilişkin maliyetler perakendeci tarafından üretici ve tedarikçiye yansıtılamayacak. Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, düzenlemenin 6585 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklere uyum niteliği taşıdığı vurgulandı. Buna göre, üretici, tedarikçi ve perakendeciler arasındaki ticari ilişkilerde, karşı tarafın faaliyetini önemli öncüde bozan, makul karar verme yeteneğini azaltan veya normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına neden olan faaliyetler “haksız ticari uygulama” olarak tanımlandı. Haksız ticari uygulama kapsamında; mal ve hizmet teminine zorlayıcı, kampanya maliyetini, kampanyaya katılmak istemeyen tarafa yansıtma, tarım ve gıda ürünlerinde ticaretin yazılı anlaşma, e-posta vb. yazılı bir belge olmadan anlaşmayla yapılması, sözleşmelerin tek taraf çıkarına yetkileri içerecek şekilde açık ve anlaşılır düzenlenmemesi, ürün talebini doğrudan etkileyen bir hizmet verilmemesine rağmen prim ve bedel alınması haksız ticari uygulamalar kapsamında sayıldı. Yaş sebze ve meyve başta olmak üzere 30 gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünlerine yönelik ayrıca düzenlemeler yapıldı. Bu ürünlerin siparişi, teslim tarihinden önce 30 gün içinde iptal edilemeyecek. Teslimden sonra bozulmaların maliyeti karşı tarafa yansıtılamayacak, satılmadığı gerekçesiyle iade edilemeyecek.
Gıda ürünlerinde ödeme süresi kısaltıldı
Yönetmelikle, üretim tarihinden itibaren 30 gün içinde bozulabilen gıda ve tarım ürünlerinin tedarikinde, anlaşmanın taraflarının ölçeğine bakılmaksızın ödeme en fazla 45 gün içinde yapılacak. Yönetmelikle küçük ölçekli işletmelere yönelik ayrıca iyileştirme yapıldı. Buna göre, ürünlerin tedarikinde ‘alacaklının küçük, borçlunun orta veya büyük ölçekli’ ya da ‘alacaklının orta, borçlunun büyük ölçekli’ olması gibi, alacaklının ölçeğinin borçludan daha küçük olduğu durumlarda ödeme süresi en fazla “30 gün” olacak. Bozulmayan gıda ve tarım ürünleri için ise en fazla 60 güne kadar süre içinde ödeme yapılacak.
