EVRİM KÜÇÜK
ABD’de Donald Trump’ın ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından dünyanın yeniden bir ticaret savaşına sürükleneceği korkusunu piyasalarda en çok hisseden varlıkların başında endüstriyel metaller geliyor. Trump’ın bu hafta Çin ve diğer büyük ticaret ortakları Kanada ile Meksika’ya ek gümrük vergileri getireceğini açıklaması fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.
Metallerde ortalama aylık kayıp %3.5
Küresel emtia piyasaları son 1 aya bakıldığında yüzde jeopolitik riskler ve kötü hava koşullarının etkisiyle yükseldi. CRB Endeksi son 1 ayda yüzde 3.89 artarken, enerjinin payının daha yüksek olduğu GSCI yüzde 1’den fazla arttı. Aynı dönem içinde, temel metalleri takip eden Londra Metal Endeksi (LME) yüzde 3.5 geriledi. En büyük kaybı ekonomik belirsizlikleri yansıtarak yüzde 7.8 ile kalay ve yüzde 5.6 düşüşle bakır verdi. Çinko yüzde 2’den fazla, alüminyum da yüzde 1 düştü. Metal piyasalarının odağında dün de Trump vardı.
Trump, göreve geldiği ilk günden itibaren Çin’den gelen mallara yüzde 10, Meksika ve Kanada’dan gelen tüm ürünlere ise yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulayacağının sözünü verdi. Paylaşımın ardından güçlenen dolar ve Çin’deki zayıf talep görünümüyle zayıfladı. Bakır fiyatları ton başına 9.000 dolara ve ABD’de pound başına 4.08 dolara indi. Analistler fiyatların son çeyrekte ton başına 8.500 dolara gerileyebileceği uyarısı yapıyor.
Tarifeler neden fiyatları baskılıyor?
■ Çin ekonomisinin zarar görmesinden endişe ediliyor
Bu açıklama metalleri birkaç yönden etkiliyor. Öncelikle, Çin, dünya metal tüketiminin yaklaşık yarısını karşılıyor ve dünya mallarının çoğunu üretiyor. Trump’ın önerdiği gümrük vergilerinin ekonomik büyümeye zarar vermesi ve ticaret akışını aksatması muhtemel, bunun da metal tüketimini azaltabileceği belirtiliyor.
■ Güçlenen dolar metali olumsuz etkiliyor
İkincisi, gümrük tarifeleri doların başlıca para birimlerine karşı değer kazanmasına neden oldu ve bu da dolar cinsinden fiyatlandırılan metallerin diğer para birimlerini elinde bulunduranlar için daha pahalı hale gelmesine yol açtı.
■ ABD’de artan maliyet talebi yavaşlatabilir
Ayrıca, cezalandırıcı tarifelerin yürürlüğe girmesi halinde, Amerika’nın tedarik zincirleri ve ülkenin en yakın ticaret ortaklarından gelen mallara bağımlı endüstriler büyük zarar görebilir. Corpay Cross-Border Solutions’ın baş piyasa stratejisti Karl Schamotta, “Bu akşam önerilen önlemler, ABD’nin stratejik sanayi sektörlerinden birçoğunu sert bir şekilde vurabilir, vergi yüküne yılda yaklaşık 272 milyar dolar ekleyebilir, mal fiyatlarını yükseltebilir, faiz oranlarını yükseltebilir ve zaten kırılgan olan hane halkı sektörünün gücünü zayıflatabilir” dedi. Bu da talep tarafında yavaşlamaya neden olabilir.
