İMAM GÜNEŞ/KAHİRE
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan ve Mısır ziyaretleri sırasında düzenlenen temaslar, Türk iş dünyasının dış yatırım gündemini de görünür kıldı. Konfeksiyon sektörü başta olmak üzere emek yoğun sektörlerin üretim merkezine dönüşen Mısır, farklı sektörlerden yeni yatırımları çekmeye hazırlanırken tekstil ve konfeksiyon sektörü ise yeni yatırım rotasını Kuzey Afrika ülkelerine çevirdi. Artan maliyetler ve Avrupa pazarına erişim ihtiyacı, Türk firmalarını bölgesel bir üretim ve tedarik ağı kurmaya iterken, Mısır merkezli bu yeni hat Fas’tan Tunus’a uzanan bir yatırım koridoruna dönüşecek.
Mısır’da görüştüğümüz iş dünyası temsilcileri, Mısır ve Kuzey Afrika hattında hızlanan yatırımların ardındaki nedenleri, riskleri ve fırsatları EKONOMİ’ye anlattı.
Tunus’taki ilk tekstil yatırımı yıl sonu devreye girecek
Mısır’da yaklaşık 1500 Türk firmasının yatırımı bulunduğunu söyleyen Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye- Mısır İş Konseyi Başkanı Mustafa Denizer, yatırımlarının yüzde 95’ini yaklaşık 60 firmanın oluşturduğunu ifade etti. Toplam yatırım hacminin 4 milyar dolara yaklaştığını dile getiren Denizer, “Bunun üzerine her yıl yaklaşık 500 milyon dolar yeni yatırım ekleniyor. Bu artık sadece tekstil-konfeksiyon hikâyesi değil. Camdan porselene, turizmden farklı sanayi kollarına kadar birçok yeni sektör konuşuluyor. Avrupa’ya mal satan ülkeler Fas, Tunus, Mısır ve Türkiye. Eğer bu hattı kaybedersek siparişler Uzakdoğu’ya gider ve bir daha geri gelmez. Bu yüzden Kuzey Afrika’yı ıskalamamak gerekiyor” dedi.
Kendi yatırımlarının da bu stratejinin bir parçası olduğunu anlatan Denizer, Tunus’a da adım attıklarını söyledi. Tunus’ta ilk tekstil fabrikası yatırımını kendilerinin yapacağını açıklayan Denizer, şöyle devam etti: “Binamızı satın aldık, inşallah bu yıl sonunda faaliyete geçer. Bu da bir örnek olur ve arkadan başka yatırımcılar gelir. Yıllardır herkes Kuzey Afrika’dan bahsediyor ama Mısır dışında gerçek anlamda büyük yatırım yoktu. Biz yurt dışında yatırım yapmayı Mısır’da öğrendik, buradaki tecrübeyle artık başka ülkelerde de daha rahat hareket edebiliyoruz. Mısır’ı merkez alarak Kuzey Afrika’da güçlü bir yapı kurmak istiyoruz. Türkiye pazarlamamızın ve lojistiğimizin merkezi olacak ama üretimi ve tedariki farklı ülkelerden de yöneteceğiz. Türk tekstilinin ayakta kalması için orada konfeksiyonun canlı kalması şart.”
İki büyük çorap üreticisi Mısır’a yatırım yapacak
Türk sermayesinin Mısır’daki başarısının kulaktan kulağa yayıldığını belirten Mustafa Denizer, bu başarının yeni yatırımları tetiklediğine dikkat çekti. Armatürden gıdaya kadar farklı alanlarda yatırım iştahının olduğuna değinen Denizer, iki büyük çorap üreticisinin ilk kez Mısır’a yatırım yapmaya hazırlandığı bilgisini verdi. 2007’de yatırım yapan 15 şirketin yarattığı başarı hikayesinin etkisiyle planlı ve plansız yatırımların hızla arttığını söyleyen Denizer, “Mısır bankaları bugün bu firmalara uzun vadeli ve çok cazip krediler veriyor. Bir zamanlar tekstil sektörünü riskli görüp Mısırlılara bile kredi vermezken, şimdi Türk yatırımcıların peşinde koşuyorlar. Bu, Türk şirketlerinin yarattığı güvenin sonucudur” dedi.
Çimento, cam, seramikte yatırımlar 2027 ile beraber hızlanacak
Sektörlerin yeni döneme hazırlandığını vurgulayan Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erdem Çenesiz, iyileşmenin takvimi için net mesaj verdi. “Bizler açısından en olumsuz dönemin geride kaldığını düşünüyoruz” diyen Çenesiz, 2026’nın ikinci yarısından itibaren sektörlerinde iyileşme, 2027’de ise çok olumlu bir tablo öngördüklerini söyledi. Hem Türkiye’deki yapılaşmanın hem komşu ülkelerdeki normalleşmelerin yeni bir talep dalgası yaratacağını kaydeden Çenesiz, “Türkiye’nin bugün yeterli kapasitesi var, kısa vadede büyük bir yatırım beklemiyorum ama 2027’nin ortalarından itibaren yatırımlar tekrar konuşulmaya başlanır. Yabancı ilgisi de adım adım artacaktır” ifadelerini kullandı.
Mısır’ın düşük maliyetli üretimine karşı firmaları koruma çağrısı
Mısır ve Suudi Arabistan’ın Türk sanayisi için giderek daha görünür bir rekabet alanı haline geldiğini söyleyen Çenesiz, Türkiye’nin kalite ve marka gücüyle hâlâ avantajlı konumda olduğunu vurgulayarak, “Mısır bizim sektörlerimizde önemli bir rakip. Daha düşük fiyatla, daha düşük kaliteyle bizim alt grubumuza hitap eden bir üretim yapıyor. Mısır’a kısa vadede ihracat şansımız yok denecek kadar az, sadece markalı ve üst gruplarda olabilir. Asıl önemli olan Mısır’ın Türkiye’deki istihdama ve tesislere zarar vermeyecek şekilde pozisyon almamız. Rekabet edemeyeceğimiz kadar ucuz işçilikleri var. Bu geçiş dönemlerinde güçlü işletmelerimizi kaybetmememiz için kamu desteği de gerekebilir” diye konuştu.
Yatırım ajandasında Fas, Tunus, Suriye, Balkanlar var
Türk tekstil sektörünün küresel rekabette ayakta kalabilmesi için Mısır ve Kuzey Afrika merkezli yeni bir bölgesel stratejiye yönelmesi gerektiğini söyleyen İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Başkanı Ahmet Öksüz, artan maliyetlerin de firmaları yurt dışına yönelttiğine dikkat çekti. Türkiye’de büyümeyi sürdürmenin giderek zorlaştığını kaydeden Öksüz, “Özellikle işçilik maliyetleri çok hızlı yükseliyor ve bu yıl da öyle gideceği öngörülüyor. O yüzden fiyat tutturamayan bir firmanın gelip Mısır’da tesis açmasını yadırgamamak lazım. Önemli olan bunu Türkiye’yi kapatmadan yapmak” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin bölgesel bir üretim ve tedarik üssü haline gelmesi gerektiğini belirten İTHİB Başkanı Ahmet Öksüz, rotanın Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Balkanlar olduğunu söyledi. Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Balkanlar. Fas’ta yatırımlar var, Tunus’ta daha az ama Mısır bu işin merkezinde. Suriye de yeni dönemde önemli bir üretim alanı olabilir. Özellikle Antep ve Maraş bölgesindeki üreticilerimizden yatırım yapmak isteyen çok firma var. Türkiye’den kumaşı gönderip orada konfeksiyon yapmak mümkün. Bunun için de biraz daha zamana ihtiyaç var. Artık yeni hikâyeler yazmamız lazım. Bu yüzden hedefimiz bölgesel liderlik olmalı” dedi.
