YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Türkiye ekonomisinin istihdam ve ihracat lokomotiflerinden tekstil ve hazır giyim sektörleri, 2025 yılının ilk çeyreğinde kan kaybetmeye devam etti. Bu yıl yalnızca üç ayda her iki sektörde toplam 2 bin 147 firma faaliyetini sonlandırdı. Aynı dönemde çalışan sayısı da 35 bin 460 kişi azaldı. 2022’nin sonundan bu yana bakıldığında ise iki sektörde şirket sayısı 7 bin 96 adet gerilerken istihdam kaybı ise 298 bini geçti ve toplam çalışan sayısı 1 milyon 222 binden 923 bine düştü. Başka ifade ile 2022’nin sonundan bu yana çalışan her 4 kişiden biri sektörlerden çıkış yaptı.
Tekstil en riskli ikinci sektör
Hazır giyim ve tekstli sektörlerinde daralma 2023’ten bu yana devam ediyor. Hem hedef pazarlardaki durgunluk hem de içeride yaşanan ekonomiyi soğutma tedbirleri, sektörlerde kapasite düşüşlerini ilerleyen süreçlerde de kapanma ve işten çıkarmaları beraberinde getirdi. 30 Nisan itibari ile 276 adet konkordato ile tekstil en riskli ikinci sektör olurken, 79 adet ile giyim ise 7. sırada yer aldı. Daralma bu yıl da devam etti. Hazır giyim ve konfeksiyon sektörü ihracatı 2025’in ilk dört ayında yüzde 6 düşüşle 5,41 milyar dolara geriledi. 2024’ün aynı döneminde bu rakam 5,75 milyar dolardı. Sektörün toplam sanayi ihracatındaki payı da yüzde 9,6’ya gerilerken, Türkiye genel ihracatından aldığı pay yüze 3,4 olarak gerçekleşti. Türk tekstil ve hammaddeleri sektörünün 2025 yılına ihracat açısından zor bir başlangıç yaptığı dikkat çekiyor. Ocak-Nisan döneminde sektörün ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 8 azalarak 3,86 milyar dolara geriledi.
İki sektör emek yoğun sektörler arasında bir milyonu aşan istihdam ile ilk sıralarda yer alıyordu. Ancak geride kalan süreçte yaşanan gelişmeler iki sektörün de bu anlamda önemli oranda kan kaybetmesine yol açtı. Sektördeki bu daralmanın temel nedenleri arasında üretim maliyetlerindeki artış ilk sırada gelirken onu enflasyon artışının altında kalan kur seviyesi takip ediyor. Kur dalgalanmaları ve yüksek faiz politikası nedeniyle firmalar finansmana erişmekte zorlanıyor. Hükümetin dönemsel olarak sunduğu istihdam teşvikleri gibi destekler ise yetmedi zira destek KOBİ’ler ile sınırlı kaldı.
Giyimde 3 ayda 25 bin çalışan işinden ayrıldı
Gelişmeler istihdamda küçülme olarak sektörlere yansıdı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, ilk üç ayda her iki sektörde toplam 2 kapanma 147’yi bulurken, aynı dönemde çalışan sayısı da 35 bin 460 kişi azaldı. 2024 Aralık- 2025 Mart döneminde tekstil sektöründe faaliyet gösteren şirket sayısı 19 bin 461’den 19 bin 217’ye gerileyerek 244 firmalık bir azalma yaşandı. Çalışan sayısı ise 384 bin 711’den 374 bin 374’e düştü. Böylece tekstil tarafında istihdamdan 10 bin 337 kişi eksildi. Hazır giyim sektöründe ise daha sert bir düşüş görüldü. Söz konusu dönemde şirket sayısı 39 bin 640’tan 37 bin 737’ye düşerek bin 903 firma sektörden çekildi. Çalışan sayısı da 574 bin 684’ten 549 bin 561’e inerek 25 bin 123 kişilik bir kayıp yaşandı.
İki yılda 298 bin kişi sektörden koptu
Tekstil ve hazır giyim sektörleri, yalnızca 2025’in ilk çeyreğinde değil, son iki yılda da büyük bir istihdam erimesi yaşadı. SGK verilerine göre, 2022 sonundan 2025 Mart ayına kadar geçen sürede her iki sektörde toplam 298 bin 674 kişi işini kaybetti. Bu dönemde tekstil sektöründe çalışan sayısı 484 binden 374 bine gerileyerek 109 bin 809 kişilik kayıp yaşandı. Hazır giyimde ise istihdam 738 binden 549 bine düştü; 188 bin 865 kişi sektörden ayrıldı. İki sektördeki toplam istihdam sayısı 2022 sonunda 1 milyon 222 bin seviyesinde iken bu rakam mart ayı itibari ile 923 bine kadar düştü. Bu rakam en son 2019 döneminde görülmüştü.
