AYSEL YÜCEL/İSTANBUL
Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle hava ve deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar yükleri karayoluna yönlendirirken, Türkiye bölgesel ticaret için “güvenli liman” olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcileri Hürmüz’ün kapanmasıyla yüklerin Türkiye limanlarına yönlendiğini, tedarik zincirinde Türkiye’nin rolünün güçlendiğini söylüyor.
Orta Doğu coğrafyasında her geçen gün tırmanan askeri ve siyasi gerilimler, sadece bölgesel dengeleri değil, küresel ticaretin can damarı olan tedarik zincirlerini de kökten sarsıyor. Hava sahalarının güvenlik gerekçesiyle kapatılması ve denizyolu taşımacılığında artan seyir riskleri, küresel lojistik aktörlerini hızla alternatif arayışlarına itiyor. Bu süreçte Türkiye, sahip olduğu stratejik coğrafi konum, gelişmiş ulaşım altyapısı ve sunduğu operasyonel istikrar sayesinde bölgenin en kritik lojistik üssü ve “güvenli limanı” olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcileri, pandemide yaşanan küresel tedarik zinciri kırılmasının bir benzerinin bugün jeopolitik nedenlerle yaşandığını ve bu durumun Türkiye üzerinden yeni bir transit koridor dalgası yarattığını vurguluyor.
SEDEFED Başkan Yardımcısı Ayşem Ulusoy, havayolu ve denizyolunda yaşanan aksamaların yük trafiğini hızla karayoluna yönlendirdiğini belirtiyor. Türkiye üzerinde ciddi bir talep yoğunluğu oluştuğunu ifade eden Ulusoy; Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan hattı üzerinden Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt gibi Körfez ülkelerine uzanan rotaların aktif olarak kullanılmaya başlandığını söylüyor. Bu rotalarda transit sürelerin 12-14 gün gibi öngörülebilir bir seviyede kalması, Türkiye’nin bölgesel bir lojistik merkez olma iddiasını güçlendiriyor.
MSC, Türkiye limanlarını merkez yaptı
Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden biri olan MSC, Hürmüz Boğazı’ndaki yüksek riskler nedeniyle Basra limanlarına doğrudan ulaşımın zorlaştığı bu dönemde Türkiye limanlarını operasyonel merkez haline getirdi. MSC Türkiye Genel Müdürü Barış Dilek, Asya’dan Irak’a gidecek yüklerin Mersin ve İskenderun limanlarına indirilip oradan karayoluyla Erbil, Musul ve Bağdat gibi şehirlere sevk edildiğini belirtiyor. Bu koridor, denizdeki riskleri minimize ederken Türkiye’nin liman kapasitesini bölge ekonomisi için vazgeçilmez kılıyor.
Irak pazarında Türkiye için yeni dönem
Lojistik şirketleri de bu yeni dönemde alternatif çözümler üretmeye odaklandı. Eyüp Lojistik, “Yük Taksi” modeliyle minivan araçlar kullanarak Irak hattında ekspres taşımacılığa başladı. Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Bartık, komşu ülkelerden tedarik edilemeyen ürünler için Türkiye’nin en güçlü alternatif olduğunu, özellikle Gaziantep merkezli ticaretin bu süreçten avantajlı çıkacağını savunuyor.
Bartık, Türkiye’nin mevcut jeopolitik ortamda lojistik açısından önemli bir avantaj yakaladığını vurgulayarak, “Çevremizde pek çok olumsuz gelişme yaşanırken Türkiye halen güvenli bir liman olma özelliğini sürdürüyor. Limanlarımız açık ve özellikle Güney Irak tarafına buradan rahatlıkla sevkiyat yapılabiliyor. Bu fırsatları önceden görüp doğru pozisyon almak gerekiyor” dedi.
Hava sahası 13 Mart’a kadar kapalı
Hava kargo tarafında ise durum oldukça hassas. Asset Air Cargo Operasyon Müdürü Ezgi Kaptan’ın verdiği bilgilere göre; İran, İsrail, Irak, Katar ve Suriye gibi pek çok ülkede hava sahaları tamamen veya kısmen kapalı. Türk Hava Yolları, Pegasus ve diğer havayolu şirketleri güvenlik gerekçesiyle Irak, Suriye, İran ve birçok Körfez destinasyonuna olan uçuşlarını Mart ayının ortalarına kadar iptal etmiş durumda.
