Mehmet Hanifi GÜLEL
Kaliteli pirinçte yaşanan arz eksikliği piyasada ürün bulmayı zorlaştırıyor. Üreticiler, baldo gibi kaliteli ürünlerin daha yüksek fiyattan satılacağı beklentisi nedeniyle ürününü piyasaya sürmeyi ağırdan alıyor. Geçtiğimiz yılın Aralık ayında çeltik, kahverengi pirinç ve pirinç ithalatında sırasıyla yüzde 34, yüzde 36 ve yüzde 45 oranlarında uygulanan gümrük vergileri 31 Ağustos’a kadar sıfırlandı. Önceki yıllarda gümrük vergilerinin düşürülmesi iç piyasada fiyatların yüzde 40’a varan oranlarda gerilemesine neden olurken bu yıl Luna ve ince taneli ürünlerde fiyatlar bir miktar düştü ancak baldo gibi iri taneli ürünlerde fiyat sabit kaldı. Bugün baldo pirincin alternatifi olan kameo çeşidinin kilosu 30-31 lira arasında bulunuyor. İşlenmiş baldo pirincin kilogram fiyatı ise 32,5 ila 34 lira arasında seyrediyor.
Çiftçinin elindeki malı piyasaya arz etmeyi ağırdan aldığını ancak arz sıkıntısına rağmen talepte de bir yavaşlama olduğunu belirten sektör temsilcileri, gelecek ay piyasaya arzın hızlanacağı görüşünü dile getiriyorlar. Çiftçinin ürününü satmamasının nedeni olarak nakit paraya ihtiyacının olmaması ve fiyatın daha da artacağı beklentisini gösteren sektör temsilcilerine göre özellikle baldoda büyük sıkıntı yaşanıyor. Kalite olarak pilavda iyi netice vermeyen ürünlerde fiyat gerilerken Hakiki Osmancık ve Efe gibi ürünlerin fiyatında herhangi bir düşüş yok. Yerli üretimde bir tek kırık pirincin fiyatı 15 liradan 13 liraya düştü. Son dönemde Çin’den ithal edilen Groski ve Swarna gibi ince taneli ürünler ise piyasada 13 ile 17 lira arasında satılıyor. İthal ürünlerle piyasada fiyat artışı engellenirken bu ürünler aynı zamanda dar gelirli tüketicinin pirince ulaşmasını sağlıyor.
150 bin ton pirinç ithal edildi
Gümrük vergilerinin sıfırlanması sonrası kadar yaklaşık 150 bin ton pirinç ithal edildi. İthal ürünlerin büyük bölümü fiyatı 11 ile 14 lira arasında değişen ince uzun ürünler. Kıl pirinç diye tabir edilen ürünler 16 ile 17 liradan satılıyor. İthalatın uygulamanın son bulacağı güne kadar daha da artması bekleniyor.
