Adana, Mersin ve Hatay’da faaliyet gösteren tarımla ilgili sivil toplum örgütleri ortak bir açıklama yaparak, narenciyede 7 milyon ton gibi rekor rekolte beklenmesine karşı, satışlardaki durgunluk nedeniyle ciddi sorun yaşandığını bildirdi. İspanya, Mısır ve Fas gibi rakip ülkelerin yüzde 30 fiyat indirimine gittiği vurgulanan açıklamada, Türk narenciyesinin ihracatına ton başına 2 bin 250 lira destek verilmesini istedi. Sektör bileşenlerinin imzaladığı ortak bildiriyi açıklayan Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru destek verilmez ise iç pazarda 5 milyon ton stok oluşacağını, ürünlerin dalında çürüyeceğini ve ağaçların sökülmesinin gündeme geleceğini söyledi. İyi hava koşullarının etkisiyle 2023-2024 turunçgil sezonunda rekor üretim olacağını ifade eden Doğru, “Sadece Mersin, Adana ve Hatay illerinde ortalama turunçgil rekoltesinin 6.4 milyon ton olacağı tahmin edilmektedir. Üretim yapılan diğer illerin eklenmesi ile 2023 yılında ortalama 7 milyon ton civarında rekor üretim beklentisi bulunmaktadır” dedi.
“Rakip ülkeler fiyatı düşürdü”
İspanya, Mısır ve Fas gibi Türkiye’nin rakibi olan ülkelerde 2023 sezonu rekoltesinin de ortalama yüzde 35 daha fazla olduğunun bildirildiğini, bu ülkelerin kendi stoklarını eritebilmek için rekabet edilen ortak pazarlarda yüzde 20-30 fiyat indirimleriyle talep artışını tetiklemeye çalıştığını dile getiren Doğru, şöyle devam etti: “Bu sebeplerden dolayı turunçgil üreticilerimizin satış imkânları kısıtlanmış, sezon ortasına yaklaşmamıza rağmen henüz hiç satış yapmayan binlerce çiftçimiz bulunmaktadır. Zaten üretim maliyetlerinin yükselmesiyle banka ve piyasalara borçlanarak üretim yapma mecburiyetinde olan turunçgil üreticilerimiz ürününü satamayınca şu anda büyük bir karamsarlık içerisindedir. Geçen yılki rakamlarla toplam turunçgil üretimimizin 1.9 milyon tonu ihraç edilirken yurt içi tüketim için ise geriye kalan yaklaşık 3 milyon ton yeterli olmuştur. Bu yılki projeksiyonlara göre 7 milyon tonluk tahmini üretimimizin 2 milyon tonu ihraç edilse bile yurt içi tüketim için 5 milyon ton kadar turunçgil stoğu oluşacak ve tüketilemeyen bu fazlalık dalında kalarak maalesef çürümeye terk edilecek veya meyvesiyle birlikte milli servetimiz olan ağaçların sökülmesine sebep olacaktır.”
“Dalında çürüyeceğine döviz getirsin”
Doğru, dalında kalma tehlikesi olan tüketim fazlası turunçgilin daha fazla ihraç edilerek ülkeye döviz kazandırılması gerektiğini vurgulayarak, şu öneride bulundu: “Turunçgil üreten çiftçimizin üretime devam etmesi ve ağaçlarımızın sökülmemesi için turunçgil ihracatına ton başına 2 bin 250 TL destek verilmesi ve rekabet gücümüzün artırılması gerekmektedir. Bu yıl üretim rekoru kırılacağından ihracata gidecek olan üretim fazlamız, yurt içi tüketicimizin alış fiyatlarını olumsuz etkilemeyeceği gibi talep ettiğimiz ihracat desteği, nakit olarak değil, ihracatçılarımızın resmi borçlarına mahsup olarak verileceğinden hazinemize ilave yük getirmeyecektir. Ancak bu desteğin erken açıklanması gerekir ki çiftçimize direk yansısın ve dalında bekleyen turunçgil ürünümüz, en azından alıcı bulsun ve ihraç edilerek ülkemiz döviz kazansın ve biz çiftçiler de üretime devam edebilelim.”
Ortak bildiri ile sorunu açıkladılar
Narenciyede yaşanan sorunla ilgili ortak açıklamayı imzalayan STK’lar şunlar: Adana Ticaret Odası, Adana Ticaret Borsası, Adana Sanayi Odası, Adana Çiftçiler Birliği, Adana Turunçgil Üreticileri Birliği, Akdeniz İhracatçılar Birliği, Mersin Sanayi ve Ticaret Odası, Mersin Turunçgil Üreticileri Birliği, Mersin Ticaret Borsası, Tarsus Ticaret Borsası, Tarsus Sanayi ve Ticaret Odası, Mersin Ziraat Odası, Tarsus Ziraat Odası, Yüreğir Ziraat Odası, Seyhan Ziraat Odası, Karataş Ziraat Odası, Yumurtalık Ziraat Odası, Kozan Ziraat Odası, Ceyhan Ziraat Odası, İmamoğlu Ziraat Odası, Sarıçam Ziraat Odası, Karaisalı Ziraat Odası ve Hatay Ziraat Odası.
