Leyla İLHAN
Bu yılın ilk dört ayında mobilyanın ana pazarları olan Avrupa ve ABD’ye yapılan ihracatta yavaşlama yaşanırken, Suudi Arabistan’a yapılan ihracat yüzde 4 bin 887’lik artışla rekor kırdı. Artışta kaldırılan ambargo etkili oldu. 2019 yılında başlayan ve 2022’nin Nisan ayına kadar süren ambargonun kaldırılmasıyla Suudiler yeniden Türk mobilyasına dönerken, 2023’ün Ocak-Nisan döneminde bu ülkeye yapılan ihracat 39 milyon 591 bin dolarlık bir rakama ulaştı. Geçen yıl aynı zamanda bu rakam 794 bin dolardı. Yılsonuna kadar Suudi Arabistan pazarına yapılan ihracatın 150-200 milyon dolara çıkması bekleniyor. Böylece Suudi Arabistan’ın yeniden en fazla ihracat yapılan 5’inci geleneksel pazar olacağı ifade ediliyor.
“Yılsonuna kadar 150 milyon dolara ulaşabiliriz”
Ambargonun kalktığı ilk zamandan itibaren etkilerini görmeye başladıklarını söyleyen MODOKO Başkanı Koray Çalışkan, “Ambargo nedeniyle bu pazara ihracat yapamaz duruma gelmiştik. Ambargonun kalkmasının etkilerini Ağustos 2022’de görmeye başladık. Suudi Arabistan bizim geleneksel pazarlarımızdan bir tanesiydi ve en çok ihracat yaptığımız ilk 5 pazardan biriydi. İhracat rakamları çok ciddi şekilde arttı. Yılın ilk dört ayına baktığımız zaman Suudi pazarı, en çok ihracat yaptığımız 10. pazar konumuna geldi. Geçen yılın ilk dört ayına göre ihracatımız yüzde 4887,95 oranında artarak 39 milyon 591 bin dolarlık bir rakama ulaştı. Geçen yıl aynı zamanda bu rakam 794 bin dolardı. Yılsonuna kadar 150 milyon dolara ulaşabiliriz” dedi. Bu yıl ihracat pazarlarında ciddi bir kayıp yaşadıklarını anlatan Çalışkan, “Nisan ayında yüzde 26’lık, ilk dört ayda ise yüzde 10’luk bir kayıp meydana geldi. Bu yüzden de Suudi Arabistan pazarı eskisinden daha da değerli” yorumunu yaptı.
Oturma ve yatak grubu ihracatı yüksek
Koray Çalışkan, Suudi Arabistan’a en fazla ihraç edilen ürünler hakkında da bilgi verdi. Ülkeye bir evin ihtiyacı olan her şeyin ihraç edildiğini, bu nedenle oturma ve yatak grupları gibi ürünlerin satışının yüksek olduğunu belirten Çalışkan şöyle konuştu: “Aynı zamanda parça başı iş yerine bir mekanı komple değiştiren markalarımızı da atlamamak gerekiyor. Bölgenin daha varaklı, oymalı ve zanaat değeri yüksek ürünleri tercih ettiğini düşünürsek bu da kilogram başına ihracatın daha yüksek olan ürünler anlamına geliyor.”
Ambargo öncesi rakamlar yakalanacak
Daha önce ilk beş pazarlarından biri olan Suudi Arabistan’a yıl sonuna kadar 150-200 milyon dolarlık bir ihracat beklendiğini kaydeden Çalışkan, “Bu oran ambargo öncesi rakamlara dönüş anlamına geliyor. Bu yüksek ivme devam edecektir. Çünkü şu an değerlendirdiğimiz rakamlar geçen sene ihracat yapamadığımız zaman dilimini kapsıyor. Yıl sonuna kadar ambargo öncesi rakamları yakalayacağız. Suudiler ürünlerimizi zaten severek alıyorlardı. Bu yüzden ambargonun kalkmasıyla birlikte yeniden Türk mobilyasına dönüş oldu” diye konuştu.
Tamamlayıcı ürünlerle pazar eskiyi yakalar
Ambargonun kalkmasının ardından bu pazardan talepler almaya başladıklarını söyleyen MOSDER Başkanı Mustafa Balcı, “Rakamlar oransal olarak yüksek olmakla birlikte, pandemi sonrası hammadde fiyat değişimleri ve küresel enflasyonun ardından Türkiye mobilya fiyatlarında ki artış pazardaki dengeleri değiştirdi. Türk mobilyasından oluşan boşluğu Çin ve Amerika markaları doldurdu. Tüketim alışkanlıklarında ve fiyat algısında ki değişiklikler pazardaki Türk mobilyasının pasta payının ambargo öncesi seviyeden uzak seyretmesine sebep oldu” dedi. Buna rağmen mobilya, kağıt ve orman ürünlerinde 2022’de Suudi Arabistan’a yüzde 651,1 artışla 40,9 milyon dolarlık ihracat yapıldığını belirten Balcı, bölgedeki evlerde de genel olarak klasik mobilyaların yerini daha yoğunluklu olarak modern ve luxury ürünlerin aldığını söyledi. Diğer taraftan halı, perde ve ev dekorasyon malzemelerinin de bölgeye olan ihracatının artması ile Türk mobilya tasarımlarındaki bütünselliğin daha da belirginleşeceğini ifade eden Balcı, “Ambargo öncesi gibi pazarda belirgin hale geleceğine inanıyoruz” diye konuştu.
İlk 5 ülke arasına girecek
Ambargo sonrası yaşanan gelişmeleri değerlendiren Art Design Yönetim Kurulu Başkanı Turgay Terzi, temmuz ayından itibaren eski müşterilerinin kendileriyle irtibata geçmeye başladığını söyledi. Terzi, yılsonuna doğru da ihracat rakamlarının yükselmeye başladığını belirtti. “Suudi Arabistan yeniden geleneksel pazarlarımızdan biri durumuna gelmek üzere” diyen Terzi, “Zaten rakamlara baktığımızda da yılın ilk dört ayında en çok ihracat yaptığımız 10. pazar konumuna geldi. Yılsonuna kadar ilk 5 ülke arasına girecek” yorumunda bulundu. Bu zorlu bir dönemeçte pazarın aktif olmasının sektör açısından çok değerli olarak yorumlayan Terzi, “Parça başı mobilyadan ziyade evleri bütüncül bir yaklaşımla değiştiren projelerin ağırlık kazandığını söyleyebiliriz. Tarz olarak da klasikten ziyade klasik ile moderni harmanlayan, metalin ve mermerin ağırlık kazandığı modelleri tercih ediyorlar diyebiliriz. Bu açıdan baktığımızda da katma değeri mobilya ihracatından bahsedebiliriz” dedi.
