Türkiye ile Suudi Arabistan arasında yenilenebilir enerji projelerinin geliştirilmesine yönelik iş birliğinin çerçevesini belirleyen hükümetlerarası anlaşma onaylandı.
Riyad'da 3 Şubat'ta imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma" Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanmasının ardından Resmi Gazete'de yayımlandı.
Buna göre, anlaşmayla yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler ve inovasyon alanlarında iki ülke arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi, Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve yeşil dönüşüm hedeflerine katkı sağlayacak büyük ölçekli projelerin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
İlk aşamada "Faz 1 Projeleri" kapsamında Sivas ve Taşeli'nde 1000'er megavat olmak üzere toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali (GES) kurulacak.
Anlaşma ayrıca "Faz 2 Projeleri" kapsamında toplam 3 bin megavat kurulu güce sahip ilave yenilenebilir enerji projelerinin geliştirilmesini öngörüyor. Faz 2 projelerinin sahaları, elektrik satış tarifeleri ve diğer koşulları taraflar arasında daha sonra yapılacak anlaşmalarla belirlenecek.
Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Suudi Arabistan adına ise Enerji Bakanlığı anlaşmanın uygulanmasını koordine edecek. Tarafların karşılıklı mutabakatıyla projelerin geliştiricisi bir Suudi şirketi olacak ve her proje için Türkiye'de ayrı bir proje şirketi kurulacak. Suudi Arabistan, geliştiriciyi diplomatik kanallar aracılığıyla atayacak, Türk tarafı ise geliştiricinin onaylanmasına ilişkin kararını Suudi Arabistan'a bildirecek.
Her bir yatırım anlaşması, santralin ticari işletmeye başlamasından itibaren 30 yıl yürürlükte kalacak, işletme süresinin ardından tesisin devreden çıkarılması için 2 yıla kadar ilave süre tanınabilecek.
Her proje şirketi, yatırım kapsamında kararlaştırılan kurulu kapasitenin megavat başına 30 bin euro ile çarpılmasıyla hesaplanacak tutarda Türk tarafına teminat mektubu verecek. Anlaşma ayrıca, mevzuatta sonradan yapılacak değişikliklerin projelerin ekonomik dengesini olumlu veya olumsuz etkilemesi halinde, söz konusu dengenin korunmasına yönelik mekanizma uygulanmasını öngörüyor.
İlk 5 yıl için megavatsaat başına 47,5 euro tarife
Faz 1 kapsamındaki Sivas ve Taşeli GES'te üretilen elektrik için ticari işletmeye başlangıçtan itibaren ilk 5 yıl megavatsaat başına 47,5 euro alım tarifesi uygulanacak. Beşinci yılın ardından tarife Sivas GES için megavatsaat başına 23,415 euro, Taşeli GES için ise 19,950 euro olacak. Tarifeler KDV hariç uygulanacak.
Projeler için gerekli arazi hakları Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından edinilerek proje şirketlerine kiralanacak.
Türk tarafı ayrıca projelerin uygulanması için gerekli izin, onay ve lisansların makul olmayan gecikmelere yol açılmadan düzenlenmesi, iletim sistemi kapasitesinin projelere uygun hale getirilmesi ve mümkün olduğu ölçüde yerli iş gücü, mal ve hizmet kullanımının desteklenmesi için gerekli çalışmaları yürütecek.
Faz 1 projelerine ilişkin yatırım ve elektrik satın alma anlaşmalarının, hükümetlerarası anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren 18 ay içinde imzalanmaması halinde taraflardan her biri, herhangi bir yükümlülük altına girmeden anlaşmayı tek taraflı feshedebilecek.
Anlaşma, taraflardan birinin diğer tarafa anlaşmanın yürürlüğe girmesi için ilgili kanunları uyarınca gerekli iç prosedürlerin tamamlandığını bildirdiği son bildirim tarihinde yürürlüğe girecek. Yatırım anlaşmaları, anlaşmanın sona ermesi, feshedilmesi veya yürürlük tarihinden itibaren 49 yıl geçmesi hallerinden hangisi önce gerçekleşirse o tarihe kadar geçerli olacak.
