VEYSEL AĞDAR
Tüm Süt Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru, sektörde, Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) tereyağı ithalatı yapabileceğine yönelik yoğun kulis faaliyetleri olduğunu ve yakın zamanda bu yönde adım atılabileceği iddialarının dile getirildiğini kaydetti. “Hatta bazı çevrelerde ürünlerin serbest bölgelerde bekletildiği, karar çıkar çıkmaz piyasaya sürüleceğine dair duyumlar var” diyen Doğru, resmi bir doğrulamanın bulunmadığını dile getirdi.
İthalat sopası gösteriliyor
Mevcut piyasa koşulları dikkate alındığında üreticiyi zayıflatacak herhangi bir uygulamanın hayata geçirilmesinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Doğru, “Son dönemde yurt genelinde yaşanan şap nedeniyle süt arzında meydana gelen azalma, çiğ süt fiyatlarının sürdürülebilir seviyelere ulaşabileceğine dair beklenti oluşturdu. Çiğ süt fiyatında artış krema fiyatlarını artırdı. Bu da tereyağı maliyetlerini de yukarı çekti. Tereyağı kullanan firmalaınr, yurt dışından daha uygun fiyatla ürün temin edebilmek için ithalat talebinde bulunduğu konuşuluyor. Ancak mevcut düzenlemeye göre tereyağı ithalatı yalnızca ESK tarafından yapılabiliyor. Özel sektörün doğrudan ithalat yapmasına izin yok. İthalat lobisi işte bu noktada iş başına geçti ve piyasayı manipüle etmeye başladılar. Yeni yeni toparlanmaya başlayan süt üreticisine ithalat sopasını gösteriyorlar” dedi.
Çiğ sütü 7 lira düşürür
Süt piyasasında uzun süredir üreticinin zarar ettiğini, ancak son dönemde arz daralmasıyla birlikte fiyatlarda bir kıpırdanma başladığını belirten Doğru, olası bir ithalat kararının bu toparlanmayı tersine çevirebileceğini söyledi. “Bugün süt kıt olduğu için değerli. Eğer dışarıdan tereyağı gelirse, bizim sütümüzden çıkacak kremaya ve tereyağına talep düşer. Bu da doğrudan çiğ süt fiyatını aşağı çeker” diyen Doğru, fiyatların 7 lira kadar düşüp 16 liraya kadar inme riskine dikkat çekti.
Son haftalarda üreticinin yeniden umutlanmaya başladığını dile getiren Doğru, “Eskiden kapısına alıcı gelmeyen üreticiye şimdi farklı firmalar süt almak için geliyor. İnsanlar ‘Acaba bu işe devam mı etsem?’ demeye başladı" dedi. Sanayiciler ve mandıralar arasında süt temini için ciddi bir rekabet oluştuğunu belirten Doğru, kaliteli ve yüksek tonajlı süt üreten işletmelerde 22–25 lira aralığında fiyatlar konuşulmaya başlandığını söyledi. Doğru, ancak küçük aile işletmelerinin hâlâ Ulusal Süt Konseyi’nin açıkladığı litre başına 22 lira 22 kuruş referans fiyatın altında 16-18 liraya süt sattığını söyledi. Türkiye’de üretilen sütün yüzde 85’ten fazlasının 20 baş ve altı küçük aile işletmeleri tarafından üretildiğini hatırlatan Doğru, bu kesimin korunmasının hayvancılık politikalarının temel önceliği olması gerektiğini söyledi
“Süt tozu regülasyonu stratejik bir müdahaledir”
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın süt regülasyonu kapsamında Et ve Süt Kurumu aracılığıyla süt tozu üretimine gittiğini hatırlatan Doğru, üretilen süt tozlarının bugüne kadar ihale yoluyla ve ihracat kaydıyla satıldığını vurguladı. Ancak bazı çevrelerin bu süt tozlarını iç piyasada kullanmak istediğine dair talepler bulunduğunu belirten Doğru, “Bu regülasyon tamamen ihracata yönelikti. İç piyasaya verilmesi hem amacından sapar hem de denetimi zor bir süreç doğurur” dedi. Piyasadaki son hareketliliğin temel nedeninin şap hastalığı olduğunu kaydeden TÜSEDAD Başkanı Müslüm Doğru, Türkiye genelinde süt hayvancılığında önemli kayıplar yaşandığını, hayvan varlığında en az yüzde 15 civarında bir düşüş olabileceğini tahmin ettiklerini söyledi. Şap nedeniyle, bazı üreticilerin işletmelerini kapattığını, çok sayıda hayvanın kesime gittiğini, işletmelerde yüzde 25’e varan verim kayıpları yaşandığını, döl veriminde düşüş nedeniyle buzağı doğumlarında gecikme oluştuğunu ifade eden Doğru, bu gelişmelerin süt arzını azalttığını ve bunun da uzun bir aradan sonra sütü yeniden değerli hale getirdiğini kaydetti.
