BARIŞ SEDEF
Besin takviyesi, vitaminler, mineraller, probiyotikler başta olmak üzere geniş bir aileye sahip olan gıda takviyeleri, giderek büyüyen bir yapı haline dönüştü. Bu alanda global pazarın 2028 yılına kadar yüzde 5-6, Türkiye’de ise ortalama yüzde 25-30 büyümesi öngörülüyor. Birçok ilaç firması da gıda takviyelerine yönelik önemli yatırımları devreye almış durumda. Yapılan bu yatırımlar diğer yandan da ülkemizin bu alandaki ticaret açığının kapanmasında önemli bir yere sahip. Global olarak değerlendirdiğimizde ise gıda takviyesi pazarı, 2024 yılında yaklaşık 140 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı. Bu pastanın 2030 yılına kadar 200 milyar dolar seviyesine çıkması bekleniyor. Bu alanda özellikle toz segmenti, 2024 yılında yüzde 37,97'lik bir gelir payıyla pazara hakim oldu. Toz formülasyonları, yumuşak çiğneme ürünleri ve yumuşak jellere kıyasla daha fazla kullanıldı. Gıda katkı maddeleri, protein tozları ve vitamin takviyelerine artan talep, segment büyümesini teşvik etti. Gıda Takviyesi ve Beslenme Derneği’nin (GTBD) Başkanı Samet Serttaş 2025 yılı itibarıyla Türkiye gıda takviyesi pazarının büyüklüğünün 750 milyon dolar seviyesine ulaştığına dikkat çekerek, “2013-2025 yılları arasında takviye edici gıda sektörü çift hanelerde büyüdü. Ancak kişi başına yıllık harcama Türkiye’de 7,24 dolar. Bu rakam, Almanya’da 121 dolar, ABD’de ise 284 dolar. Bu fark, hem kamuoyunda bilgi eksikliği hem de takviyelerin toplum beslenmesinde oynayabileceği önemli rollerin yeterince anlaşılamamasından kaynaklanıyor” dedi.
En hızlı büyüme kapsül segmenetinde bekleniyor
Kapsül segmentinin önümüzdeki beş yıllık süre zarfında yaklaşık yüzde 9’luk bileşik yıllık büyüme oranıyla en hızlı büyüme beklenen alan olarak dikkat çekiyor. Mineraller ve vitaminler ile omega-3 yağ asitleri için çok katmanlı, uzun süreli salınımlı kapsüllere yönelimin artması büyümeyi hızlandıracak etmenler arasında yer alıyor. Yanı sıra Türkiye, gıda takviyesi sektörü hızla büyüyen bir pazar potansiyeline sahip olmakla birlikte, küresel rekabette daha fazla pay almak için çeşitli alanlarda iyileştirmelere ve stratejik yatırımlara ihtiyaç duyuyor. Bu eksiklikler, sadece üretim ve ihracat alanında değil, aynı zamanda Ar-Ge, markalaşma, kalite kontrol, yasal düzenlemeler ve pazarlama stratejilerinde de kendini gösteriyor.
Almanya’da 25 Türkiye’de 15 mg
Yasal düzenlemeler ve belirlenen limitlere yönelik yapılacak iyileştirme çalışmaları da gıda takviyesi pazarında ülkemizin daha fazla pay almasının önünü açabilir. Örneğin, Almanya’da çinko takviyeleri için kabul edilen maksimum dozaj 25 mg iken, Türkiye’de bu limit 15 mg’dır. Bu durum, Türkiye’nin iç limitleri nedeniyle üreticilerin ihracat yapmasının önündeki engellerden biri olarak görülüyor. Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tür limit farklılıkları nedeniyle üreticilere ayrıca ek yükler yükleniyor ve global pazarlara açılma fırsatları da kısıtlanıyor. Sektöre temsilcileri bu sorunların aşılması için, her ülkenin kabul kriterlerinin yer aldığı bir kapalı devre online ihracat izni sistemi kurulmasının doğru bir yöntem olacağına dikkat çekiyor. Böylece üreticiler, ürünlerinin hangi ülkeye uygun olduğunu hızlıca öğrenebilir ve ihracat sürecine kolayca başlayabilir.
■ Son üç ayda en fazla B12, D ve C vitaminleri öne çıktı
GTBD ve XSight işbirliği ile gerçekleştirilen “8. Gıda Takviyesi Kullanımı ve Beslenme Alışkanlıkları Ölçümü” araştırmasına göre ise Türkiye’de en çok bilinen gıda takviyesi yüzde 51 ile multivitaminler. Multivitaminleri yüzde 48 ile D ve C vitaminleri izledi. Kadınlar arasında D vitamini, multivitaminler, beta glukan, kolajen ve biotin içeriklerinin bilinilirliği erkeklere göre daha yüksek çıktı. Son üç ay içerisinde gıda takviyesi kullanan katılımcıların en çok kullandığı ürünler sırasıyla B12 vitamini, D vitamini ve C vitamini; en çok tercih edeceği formlar sırasıyla kapsül, tablet ve suda eriyen saşe oldu.
