AYSEL YÜCEL
Otomotiv satış sonrası sektöründe tehlike çanları çalıyor. Yüksek enflasyona paralel artan maliyetler, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve nakit akışı baskısı nedeniyle sektörde kayıplar artıyor. OSS Başkanı Ali Özçete, sektörün en zor zamanlarından birini yaşadığını dile getirerek, “30 yıllık derneğimizde ilk defa konkordato ilan eden firmalarımız çıkmaya başladı” dedi.
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ali Özçete, düzenlediği basın toplantısıyla OSS’nin 2025 Yılı 2. Çeyrek Sektörel Değerlendirme Anketi’nin sonuçlarını açıklarken, sektöre yönelik önemli değerlendirmelerde bulundu. OSS, yaklaşık 8.8 milyar dolarlık bir iç pazar talebini yönetiyor. Derneğin şu anda 136'sı üretici firma olmak üzere 278 üyesi var. Sektörde yaklaşık olarak 100 bin kişi istihdam ediliyor. OSS üyeleri Türkiye’nin otomotiv ihracatında da önemli bir paya sahip. Özçete, 2024’te 37,2 milyar dolar olan otomotiv ihracatında, 14,8 milyar dolarla en fazla payı yedek parça sektörünün aldığını vurguladı. Ancak sektörde işler iyi gitmiyor. 2024 yılında başlayan durgunluk, 2025’te artarak sürüyor. Ankete göre, yılın ikinci çeyreğinde iç pazarda dolar bazında yıllık bazda yüzde 1'lik sınırlı artış olsa da sektör ikinci yarıdan oldukça umutsuz.
OSS Başkanı Ali Özçete, pandemi döneminde artan taleple birlikte firmaların yatırımları arttırdığını hatırlatarak, ancak bir anda artan küresel çapta yaşanan yüksek enflasyonla birlikte sektörün kendini sert ve keskin bir dönemecin içerisinde bulduğunu söyledi. Özellikle üretici tarafında sıkıntıların arttığını dile getiren Özçete, “30 yıllık derneğimizde ilk defa konkordato ilan eden firmalarımız çıkmaya başladı. Devamının gelmesinden de endişeliyiz. Son 20 günde 3 firma konkordato ilan etti. Bu yıl toplam 4 konkordato oldu. Hepsi de köklü, ihracat yapan üretici firmalar. Faizlerdeki hızlı artış ve döviz kurundaki stabilizasyonun sektörü zorluyor. Talep var ama talebe cevap veremediğinizde yıllanmış müşterinizi kaybediyorsunuz. İşletme giderleri yüzde 200 civarında artarken, döviz kuru endeksi yüzde 110 arttı. Geri kalan yükü firmalar absorbe etmeye çalışıyor” diye konuştu.
Yatırım iştahı dip seviyede
Ankette, 2025 yılının üçüncü çeyreğiyle ilgili beklentilere de yer verildi. Buna göre sektörde 2025 yılının üçüncü çeyreğinde dolar bazında yurt içi satışlarda yüzde 0,62 oranında düşüş bekleniyor. Ali Özçete, yılın ikinci çeyreğinde sektörde yatırım iştahının da son 5 yılın en düşük seviyesinde olduğunu söyledi. Sektörel ankete göre, OSS üyelerinin yaklaşık yüzde 85’i önümüzdeki 3 ay yeni yatırım planlamıyor. İlk çeyrek anketinde ise bu oran yüzde 64 civarındaydı. Ali Özçete, “Üyelerimizin üçte birine yakını önümüzdeki dönemin daha da kötüleşeceğini öngörüyor. Güçlü ve kalıcı bir toparlanma için yapısal adımlara, çözüm odaklı iş birliklerine ve daha kararlı bir ekonomik iklime ihtiyaç duyduğumuz çok açık” dedi.
Talebe rağmen stoklar azaltılıyor
Mobilite sezonuna girilmesiyle üçüncü çeyrekte talepte artış beklenirken, firmalar maliyet artışlarını yönetebilmek için düşük stokla çalışıyor. Ali Özçete, “Anket sonuçları, üyelerin kendilerini korumaya almak zorunda kaldığı bir sürecin içerisine girdiğimizi gösteriyor. Önümüzdeki dönem için pozitif bir beklenti var ama firmalar ufalmayı tercih ediyor. Dağıtıcı bir şekilde almadan kendi stoğuyla ilerleyebilir ama üretici eğer o kazan çalışıyorsa, o dökümhane çalışıyorsa o dökümhaneyi kapatmanın maliyeti tekrar çalışma maliyetinden çok daha ağır. Dolayısıyla talep olmasa da üretmeye devam etmek zorundalar” şeklinde konuştu.
■ Nakit akışı, en büyük problem
Anket sonuçlarına göre, üyelerin 2025’in ikinci çeyreğinde gözlemlediği problemlerin başında yüzde 76,7 ile “nakit akışında yaşanan problemler” gelirken, “maliyetlerdeki aşırı artış” yüzde 69,9 ile ikinci sırada yer aldı. Üyelerin yüzde 47,9’u ise “iş ve ciro kaybı”nı sektör için en büyük üçüncü sıkıntı olarak nitelendirdi. OSS Başkanı Ali Özçete, “İlk çeyrekte öne çıkan maliyet artışları ile birlikte, ikinci çeyrekte tahsilat oranlarındaki düşüş de dikkat çekici seviyede. Bu durum, sadece günlük faaliyetleri değil, aynı zamanda şirketlerimizin gelecek vizyonlarını ve yatırım kararlarını da doğrudan etkiliyor. Son iki çeyrekte yatırım planlayan firma oranındaki sert düşüş, sektörümüzün temkinli bir sürece girdiğini açıkça gösteriyor” dedi.
