MEHMET DOĞAN ERDOĞAN/İNGİLTERE
ABD Başkanı Donald Trump'ın İngiltere'ye yaptığı resmi ziyaret sırasında imzalanan "çığır açıcı teknoloji anlaşmalarının" yankıları sürerken, bir önemli başlık da nükleer oldu.
AI veri merkezlerinin devasa enerji ihtiyacı için de nükleer mecburi görülürken, dünyanın yeni bir nükleer çağın eşiğinde olduğu bir gerçek. “Mini nükleer” adı verilen modüler reaktörler (SMR), klasik nükleer santrallerden daha küçük. Reaktörler fabrikada üretilip sahada monte edilebiliyor. Çok hızlı devreye girebiliyor. 12 modüler reaktör, 1,5 milyon evin ihtiyacını karşılamaya yetiyor. Geleneksel tesisler on yıllar alırken, bu yeni teknoloji birkaç yıl içinde enerji üretmeye başlayabiliyor. Ayrıca maliyetlerin de daha düşük olması hedefleniyor.
Mutabakat zaptı imzalandı
Türkiye de bu alanda önemli bir süreç başlattı. Yerli Nükleer Reaktör Geliştirilmesi Çağrısı ile enerji güvenliğini pekiştirecek yüksek teknoloji reaktörlerinin, Türk sanayisinin yerli üretim yetkinlikleriyle Türkiye’ye kazandırılması hedefleniyor. Türkiye’nin de dahil olduğu yeni nesil nükleer reaktörler, tüm dünyada enerjide yeni bir dönemin habercisi.
Tufan Erginbilgic’in CEO’su olduğu İngiliz Rolls-Royce, geliştirdiği küçük modüler reaktörler için Türkiye dahil birçok ülkeyle mutabakat zaptı imzalamış durumda.
Dünyanın yeni bir nükleer çağın eşiğinde olduğunu anlamak için İngiltere ve ABD arasındaki transatlantik iş birliğine bir bakalım.
İngiltere ile ABD, enerji alanında tarihi bir adım atarak küçük modüler reaktörler, yani “mini nükleer” için milyarlarca dolarlık anlaşmalar imzaladı.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın “altın çağ” olarak nitelendirdiği bu iş birliği, enerjide yeni bir dönemin habercisi olarak gösteriliyor.
Rolls Royce en değerli İngiliz şirketi olur mu?
En dikkat çekici yatırım, İngiltere’nin en büyük enerji şirketi Centrica ile ABD’li X-Energy arasında yapıldı. Ortaklık kapsamında Hartlepool’da 12 ileri modüler reaktör inşa edilecek. Projenin yaklaşık 2.500 kişiye iş sağlaması, bölge ekonomisine 40 milyar sterlin katkı yapması bekleniyor.
Ayrıca TerraPower ve KBR de 345 MW’lık Natrium reaktörlerini İngiltere’ye getirmek için hazırlık yapıyor.
Önemli bir gelişme olarak İngiliz Rolls-Royce ve ABD’li BWXT arasında da 100 milyar dolarlık bir iş birliğinden söz ediliyor. Rolls-Royce’un tek iş birliği bu değil. İngiltere’nin en değerli şirketi olmayı hedefleyen Roll-Royce, geliştirdiği küçük modüler reaktörler için Türkiye dahil birçok ülkeyle mutabakat zaptı imzaladığını duyurmuştu. Şirket, Estonya ve Çekya ile birlikte Türkiye’nin de temiz enerji hedeflerine ulaşması için iş birliği yapmayı planlıyor.
Rolls-Royce SMR teknolojisi, fabrikada üretilip sahada monte edilen 470 MW kapasiteli kompakt nükleer santraller sunuyor. Bu santraller yaklaşık bir milyon eve enerji sağlayabiliyor ve 60 yıl boyunca kesintisiz düşük karbonlu elektrik üretebiliyor. Şirket, küresel ölçekte ise 250 milyar sterlinlik ihracat hedefliyor.
Rolls-Royce CEO’su Tufan Erginbilgic, bu gelişmenin şirket ve Rolls-Royce SMR için önemli bir dönüm noktası olduğunu, alınan kararın nükleer alandaki yetkinliklerine güveni gösterdiğini söyledi. Şirketin dönüşümde yaptığı stratejik tercihlerinin meyve verdiğini vurguladı. Erginbilgic, Rolls-Royce SMR’nin değerinin bundan sonra daha da artacağına inandığını belirterek, ekibe emekleri için teşekkür etti.
Londra’da ortalama ev fiyatı 541 bin 615 sterline yükseldi
Birleşik Krallık’ta konut piyasası, ağustos ayında üst üste üçüncü aylık artışını kaydederek tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı. Resmi verilere göre, ev fiyatları aylık yüzde 0,3 oranında yükselirken, ekonomi uzmanlarının yüzde 0,1’lik artış beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Bu yükselişle birlikte ortalama konut fiyatı 299 bin 331 sterline çıktı. Ev fiyatlarındaki yıllık artışın en ılımlı olduğu bölge olarak başkent Londra göze çarpıyor. Londra’daki ev fiyatlarının yıllık yüzde 0,8 oranında arttığı ve ortalama 541 bin 615 sterline yükseldiği görüldü. Uzmanlar, fiyat artışının, düşük faiz ortamı ve sınırlı konut arzının bir araya gelmesinden kaynaklandığını belirtiyor. Özellikle Londra ve güneydoğu İngiltere’deki konut fiyatlarının ülke genelindeki ortalamayı yukarı çektiği ifade ediliyor. Ekonomistler, bu trendin kısa vadede devam edebileceğini, ancak faiz oranlarının artması veya ekonomik belirsizliklerin piyasayı etkileyebileceğini de vurguluyor. Yükselen fiyatlar hem ev sahibi olmayı planlayanlar hem de yatırımcılar için fırsatları ve riskleri yeniden gündeme taşıyor
Sabit fiyatlı kahvaltı ve öğle yemeği sistemi yayılıyor
Londra’da marketler ve süpermarket zincirleri, uzun yıllardır sabit fi yatlı “meal deal (uygun fi yatlı menü)” paketleriyle öğle yemeğini hızlı ve ekonomik hale getiriyor. Genellikle bir sandviç veya ana yemek, atıştırmalık ve içecekten oluşan bu paketler, şehirdeki yoğun iş temposuna uygun bir seçenek sunuyor. İngiltere’nin popüler kahve ve sandviç zinciri “Pret a Manger” da bu konsepti kahvaltı ve öğle saatlerinde uygulamaya hazırlanıyor. Kahvaltı paketlerinde kruvasan ve kahve, öğle paketlerinde ise sandviç veya ana yemek, atıştırmalık ve içecek bir arada sunulacak. Marketlerde uzun süredir devam eden meal deal uygulamaları, artan gıda fi yatlarıyla birlikte yükselen maliyetler nedeniyle daha değerli hale gelmiş durumda. Örneğin Tesco, Clubcard üyeleri için “meal deal” fiyatını 3,85 sterline çıkardı. Öte yandan, Pret geçtiğimiz yıl aylık 30 sterline günde 5 içecek aboneliğini kaldırarak Club Pret adlı yeni hizmeti başlatmıştı. Aylık 5 sterline sunulan bu model, üyelerine günde 5 barista içeceğinde yüzde 50 indirim sağlıyor. Yükselen kahve çekirdeği maliyetleri, artan iş gücü giderleri ve rekabet, Pret ve Costa Coff ee gibi zincirlerin kârlılığını zorlaştırıyor. Hatta geçen ay Coca-Cola’nın, 2018’de 3,9 milyar sterline satın aldığı Costa Coffee’yi 2 milyar sterlin seviyesinde bir fi yatla satmayı değerlendirdiği ortaya çıkmıştı.
Londra’da Türk mobilya buluşması 24 Eylül’de
Londra, mobilya sektörünün önde gelen profesyonellerini Türkiye'den gelen 10 fabrika ve fabrika sahipleriyle 24 Eylül’de buluşturacak. Fiyatların İngiltere pazarının altında olması, katılımcılara avantaj sağlıyor. Etkinlikte, Londra Ticaret Odası üyeleri, tasarımcılar, iç mimarlar, showroom sahipleri ve büyük alıcılar bir araya gelerek sektördeki yenilikleri tartışma ve iş bağlantıları kurma fırsatı bulacak. Kayıt ve detaylar için: www.theaplus.co.uk/lcc-furniture.
