Evrim KÜÇÜK
Birçok sektörde yaygın biçimde kullanılan polimer piyasasında 2020’de yükselişe geçen fiyatlar 2023’e belirsizlikle başladı. Artan faiz oranları ve yüksek enflasyon küresel polimer talebini yavaşlatıyor, buna paralel olarak üretim kesintileri yaşanıyor. Arzın azalmasını gerekçe gösteren başlıca üreticilerden Suudi Arabistan fiyat tekliflerini yükseltiyor. Türkiye’nin önemli bir ithalatçı olduğu polimer piyasasında fiyatlar yılın geri kalanında, kapasite artışı ve COVID tedbirlerini kaldırmaya çalışan Çin arasında denge arayacak.
Avrupa ve ABD’de görünüm durgun
Türkiye’de büyüyen plastik sektörünün hammaddesi polimer tekstilden elektronik eşyaya, otomotiv sanayinden sağlığa, inşaattan gıda endüstrisine kadar birçok alanda yaygın olarak kullanılıyor. Avrupa'da polimer pazarı görünümü Rusya-Ukrayna savaşı, yüksek enerji fiyatları ve durgun talebi yansıtmaya devam ediyor. ABD’de artan üretime karşın iç piyasada talep zayıf ve üreticiler ihracata yöneliyor. ABD'nin ihraç polimer fiyatı Asya ile rekabet etmek için gerilemiş durumda.
Gözler, talebin toparlanma belirtileri için Çin'de. Çin’deki tüccarlar, “Tüketiciler Çin’deki piyasalara geri dönüyor ve bu Asya’daki polimerlere yönelik havayı güçlendirecek. Çin Yeni Yılı (CNY) tatilinin ardından polietilen (PE), polipropilen (PP) ve polivinil klorür (PVC) piyasasında alıcılar görüyoruz” diyor.
Suudi Arabistan fiyat artıyor
Bu da önemli üreticilerinden Suudi Arabistan’ın elini güçlendiriyor. Suudi tedarikçiler Çin, Güneydoğu Asya ve Türkiye’nin de dahil olduğu önde gelen ihracat pazarlarında PE, PP fiyatlarını artırdı. Geçtiğimiz günlerde, önde gelen Suudi bir üretici Çin’e Ocak PE ve PP tekliflerini Aralık 2022’ye kıyasla 10-20 dolar/ ton yukarı çekti.
Türkiye’nin en büyük tedarikçisi S. Arabistan
2022’nin ilk 3 çeyreğinde Türkiye’nin toplam polimer ithalatı büyümeye devam etti. Söz konusu dönemde ithalat yüzde 7’lik bir artışla yaklaşık 4.3 milyon tonla yeni bir rekora ulaştı. Suudi Arabistan 2022’nin ilk üççeyreğinde 1.1 milyon ton ile en büyük tedarikçi olurken, onu Güney Kore, Rusya, Çin ve ABD takip etti. Ocak-Eylül döneminde homo PP ithalatı 1,5 milyon tona ulaştı. Kopolimer ithalatı da aynı dönemde 267.280 tonda yer aldı. Ocak-Eylül döneminde S-PVC ithalatı yıllık bazda yüzde 10’u aşan bir artışla 566.450 ton oldu. Yılın ilk dokuz ayında, şişelik PET ithalatı 2021’e kıyasla yüzde 224’lük bir artışla 152.810 tonda yer aldı. Çin, Türkiye’nin ana tedarikçisi olmaya devam etti.
PVC’de kapasite fazlasının %80’i Çin’den gelecek
Yıllık yaklaşık 1.5 milyon ton yeni küresel PVC kapasitesinin 2023'te devreye girmesi planlanıyor ve bunun yüzde 80'inden fazlası Çin'de. Bu, Çin'in bir PVC ihracatçısı olarak konumunu sağlamlaştırabilir. Diğer yandan Japon Shin-Etsu'nun ABD kolu Shintech, Louisiana'da 2023'ün ikinci yarısında devreye alınması planlanan 380.000 ton/yıl kapasiteli yeni bir PVC tesisi inşa ediyor.
PE kapasitesi Asya’da 4 milyon ton artacak
2023 yılı sonuna kadar Asya'da 4 milyon ton/yıl kadar yeni PE kapasitesinin devreye girmesi planlanırken, yılın ilk yarısında Kuzey Amerika'da 2.67 milyon ton/yıl artış bekleniyor. Yeni kapasite, Asya PE pazarlarını 2023'te arz fazlasına itecek ve S&P Global’in değerlendirmesine göre marjlar sıfıra yakın kalacak. ABD PE fiyatları ve marjları, büyük ölçüde artan kapasite nedeniyle 2023'te düşüş gösterecek.
PP’de arz fazlası oluşuyor
PP ve PVC araçlar, büyük ev aletleri ve yapı malzemeleri gibi pahalı ürünlerde kullanıldığından artan faiz oranları ve yüksek enflasyon daha duyarlı. Yalnızca Çin'in 2023'te 4.3 milyon ton/ yıl PP kapasitesi eklemesi planlanıyor. Kuzey Amerika, 2022'de 975.000 ton/yıl yeni PP kapasitesi kazanmıştı. Görünüm, PP arz fazlasının önümüzdeki 18 ay için temel sorun olmaya devam edeceği şeklinde.
