AYSEL YÜCEL
Otomotiv sektörünün 2026 yılı ilk çeyrek sonuçlarını açıklayan OSD Başkanı Cengiz Eroldu, yılın başında yapılan büyüme öngörülerinin savaşın yarattığı belirsizlik ve artan maliyet baskısı nedeniyle aşağı yönlü revize edildiğini söyledi. Eroldu, “Bu yıla yönelik beklentilerimiz değişti. Türkiye’de ihracat beklentimizi yüzde 4, üretim beklentimizi ise yüzde 2 aşağı çektik” dedi. Eroldu, iç pazarda da geçen yıla göre daralma beklendiğini ifade etti.
Otomotiv sanayisinin ilk çeyrek sonuçlarını değerlendiren Eroldu, 2026 yılının ilk çeyreğinde toplam otomotiv üretiminin, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azalarak 321 bin 856 adede gerilediğini, bu düşüşe paralel olarak sektörde kapasite kullanım oranının yüzde 60’a indiğini söyledi. Pazar büyüklüğü de adet bazında yüzde 4 daralarak 274 bin 346 adet oldu. İhracat cephesinde ise adet bazında yüzde 15’lik düşüş yaşanmasına karşın, döviz bazında ihracat geliri yüzde 3 artışla 9,9 milyar dolara yükseldi.
İlk çeyrekte yüzde 18 daraldı
Ocak-Mart 2026 döneminde otomobil üretimi yüzde 18 daralırken, hafif ticari araç üretimi yüzde 13, ağır ticari araç üretimi yüzde 20, midibüs ve otobüs üretimi yüzde 20, kamyon üretimi ise yüzde 19 oranında artış kaydetti. Ancak traktör üretiminde yüzde 37’lik sert düşüş görüldü.
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, ilk çeyrekteki daralmanın ağırlıklı olarak otomobil tarafındaki geçici üretim kaynaklı yavaşlamadan kaynaklandığını söyledi. Avrupa pazarında ciddi bir bozulma olmadığını belirten Eroldu, otomobil ihracatçısı üyelerde yeni yatırımlar nedeniyle faaliyetlerde geçici düşüş yaşandığını, buna karşın hafif ticari araç ve ağır ticari araç tarafında hem üretim hem ihracatta artış görüldüğünü ifade etti.
Yerlilik payı 4 puan arttı
Sektör açısından sevindirici gelişmenin yerlilik oranındaki artış olduğunu belirten Eroldu, geçen yıl ilk çeyrekte yüzde 31 olan yerli payının bu yıl yüzde 35’e çıktığını, bunun yapılan yatırımların somut sonucu olduğunu söyledi. Hafif araçlarda kapasite kullanımında geçici düşüş yaşandığını ancak yılın geri kalanında yeni yatırımların devreye girmesiyle toparlanma beklendiğini aktardı. Kamyon, otobüs ve minibüs tarafında ise belirgin iyileşme görüldüğünü kaydetti. 2026 beklentilerine ilişkin konuşan Eroldu, küresel belirsizlikler ve bölgesel savaş riskleri nedeniyle ihracat tahminini yüzde 4, toplam üretim beklentisini ise yüzde 2 aşağı yönlü revize ettiklerini, iç pazarda da geçen yıla göre sınırlı daralma öngördüklerini ifade etti. Nisan sonu itibarıyla sektörün yılsonu üretim hedefi, ocak ayındaki öngörüye göre yüzde 2 düşürülerek 1 milyon 340 bin - 1 milyon 420 bin adet aralığına çekildi. Sektörün yılsonu ihracat hedefi ise yüzde 4 düşürülerek 970 bin - 1 milyon 40 bin adet bandında revize edildi.
Rekabetçilik giderek aşınıyor
OSD Başkanı Eroldu, özellikle değerli TL politikasının ihracatçı üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi. “Değerli TL politikası Türkiye’nin ihracat maliyetlerini de artırıyor. Otomotiv sanayi iki senedir ciddi rekabetçilik kaybı yaşıyor” diyen Eroldu, bu durumun üretimi farklı ülkelere kaydırma eğilimini hızlandırdığını belirtti. Sanayicinin verimlilikle ayakta kalmaya çalıştığını ancak bunun artık yeterli olmadığını ifade eden Eroldu, “Tekstilde gördük, şu an kabloculukta görüyoruz. Yakında Türkiye’de kablo üretimi kalmayacak çünkü iş gücü çok yüksek” değerlendirmesinde bulundu.
Kuzey Afrika riski büyüyor
OSD Başkanı, Türkiye’nin otomotivde uzun yıllara dayanan güçlü sanayi altyapısının halen önemli avantaj sağladığını ancak maliyet tarafında Kuzey Afrika ülkelerinin daha rekabetçi hale geldiğini belirtti. Özellikle Fas’ın lojistik üstünlüğüne dikkat çeken Eroldu, Kuzey Afrika’nın orta vadede daha güçlü rakip olabileceği sinyalini verdi.
İç pazarda Çinli markaların satışlarında da gerileme yaşandığını belirten Eroldu, 2026’nın ilk aylarında bu markaların Türkiye pazarındaki payının nispeten düştüğünü ifade etti. Bu gelişmenin, Çinli üreticilerin ihracatlarını farklı pazarlara yönlendirmesinden kaynaklandığını belirtti.
Kamudan yeni destek beklentisi yok
Vergi ve teşvik tarafında kısa vadede değişiklik beklemediğini söyleyen Eroldu, özellikle plug-in hibrit araçlara yönelik yeni bir destek ihtiyacı görmediklerini dile getirdi. “Vergi uygulamalarında bir değişim beklemiyorum. Plug-in hibritlerin desteklenmesi için bir sebep de yok” diyen Eroldu, bu araçların çoğu zaman beklenen çevresel faydayı sağlamadığını savundu.
SHOWROOMLARDA HAREKETLENME BAŞLADI
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, mart ayında yaşanan daralmanın ardından nisan ayında showroomların hareketlendiğini söyleyerek “Nisan ayındaki hareketliliğin temel nedeni tüketicinin yaklaşan fiyat artışlarını öngörmesi oldu. Talep özellikle bu nedenle öne çekildi” dedi. Eroldu, petrol, petrokimya ve lojistik kaynaklı maliyet artışlarının otomobil fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğunu söyledi. Özellikle plastik hammaddelerinde ciddi maliyet artışları beklendiğine dikkat çeken Eroldu, petrol fiyatlarındaki yükselişin türev ürünlere de doğrudan yansıyacağını ifade etti. Maliyet artışlarının otomobil fiyatlarına mayıs-haziran aylarında yansıyacağını belirten Eroldu, “Petrolde pompa fiyatlarına nasıl artış yansıdıysa, petrol türevlerinde de benzer fiyat artışları göreceğiz. Savaşın en önemli sonuçlarından biri, dünya genelinde enflasyonist baskının yeniden güçlenmesi olacak” diye konuştu.
