Aysel YÜCEL
Yatırımcının çıkış yaptığı otomotiv piyasasında rekor satış dönemi kapandı. Hızla yükselen fiyatlar ve finansmana erişimde yaşanan zorlukların yanı sıra, yatırımcının rağbet göstermemesi nedeniyle talebin daraldığı piyasada satışlar hız kesti. Son üç aydır 110 bin adedin üzerinde satışların yapıldığı ve aylık bazda tarihi rekorların kırıldığı pazarda, bayilerdeki sipariş kuyruğunun erimesiyle ağustos ayı satışlarının 80 bin civarında olması bekleniyor. Satışların hızını kesen bir diğer etken de otomotiv fabrikalarının yıllık bakım dönemi nedeniyle üretime birkaç hafta mola vermesi oldu. Fabrikaların kapanması, daha ulaşılabilir olan yerli otomobillerin arzında kısıtlamaya neden oluyor.
Otomotiv piyasasında talep temmuz ayıyla birlikte yavaşlama eğilimine girmiş, hatta bazı müşteriler siparişlerini iptal etmeye başlamıştı. Ancak çip krizinin başlamasından bu yana bayilerde biriken sipariş kuyruğu nedeniyle temmuz ayı da rekor satışla kapanmıştı. EKONOMİ gazetesine konuşan sektör yetkilileri, talepteki yavaşlamanın hızlandığını, bayilerde kuyrukların eridiğine dikkat çekti.
MAİS AŞ Genel Müdürü Berk Çağdaş, ağustos ayında otomotiv satışlarının en fazla 90 bin adet olmasını beklediklerini ifade etti. Çağdaş, satışların hız kesmesinde talepteki yavaşlamanın yanı sıra fabrikaların yıllık bakım çalışmaları nedeniyle üretime dönemsel ara vermesinin de etkisi olduğunu söyledi. PPK’nın geçen hafta politika faizini artırmasının satışlara etkisini de değerlendiren Çağdaş, “Elbette faizlerin artmasının satışlara olumsuz etkisi olacaktır ama zaten finansal kurumlar oto kredisi kullandırmıyordu. Satışlarımızın yüzde 95’i peşindi” dedi.
Yetkili satıcılar da talepteki yavaşlamaya paralel ağustos ayında otomobil ve hafif ticari araç satışlarının 80 bin adet civarında olacağını öngörüyor. Gülan Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gülan, “Ağustos ayında toplam pazarda 75-80 bin adede yakın satış öngörüyoruz” dedi. Eylül ayının da genelde ağustos ayına paralel geçtiğine işaret eden Gülan, “Çünkü okullar açılıyor ve masraflar artıyor. Bizim satışlarımız ekimden sonra ivme kazanıyor aslında. Ancak bu yıl gidişatı görmeye çalışıyoruz. Kurların artışıyla çok yüksek seviyeye geldi fiyatlar. Ekonomik yerli araçlar 1 milyon TL sınırına dayandı. Dolayısıyla satışlarda duraksama hissedilecek” diye konuştu.
Kiralama şirketlerinin alıma geçmesini umut ettiklerini söyleyen Gülan, “Kiralama firmalarının araçları eskidi. Sezonda kiralama sektöründe fena geçmedi. Fonlamaların açılmasıyla beraber kiralama şirketlerinde bir talep oluşabileceğini umut ediyoruz” dedi.
Kurdaki düşüş tüketiciyi beklentiye soktu
Sıfır araç pazarında yaşanan talep daralması son aylarda satışların azaldığı ikinci el piyasasına da yansıyor. Otomerkezi’nin CEO’su Muhammed Ali Karakaş, “Kurdaki düşüş, tüketicileri sıfır kilometre araç fiyat listesinde beklentiye soktu. Yatırımcı piyasadan çıkıyor, ihtiyaç sahipleri de eylülde piyasayı takip edecek. İkinci elde fiyatlar yüzde 3-4 daha düşer. Tüm bu gelişmelere rağmen ikinci elde en kötü ayların geride kaldığını düşünüyoruz” dedi.
Kampanyalar geri geldi, fiyatlarda da köpük kayboluyor
Otomotiv veri analiz şirketi Cardata’nın CEO’su Hüsamettin Yalçın, ikinci el araç fiyatlarındaki köpüğün yılsonuna kadar inmeye devam etmesini beklediklerini ifade ederek, “Sıfır kilometre araç fiyatları döviz kuruna endeksli olduğu için bir düşüş beklemiyoruz. Ancak markaların uzun bir aradan sonra yeniden satış kampanyaları yaptığını görüyoruz. İkinci el fiyatlarında da bir normalleşme olacak yılsonuna kadar” açıklamasını yaptı. Yalçın, tüm olumsuzluklara rağmen yılsonunda satışların 1 milyonun üzerine çıkmasını beklediklerini ifade ederek, “Yüksek enflasyon devam ederse yatırımcı yeniden otomobile yönelebilir. Yılsonuna kadar her ay 80 bin ila 120 bin arasında satış beklentimiz var” dedi.
