Aysel YÜCEL
Pandemiyle birlikte kurye pazarından gelen taleple ivme kazanan motosiklette satışlar, otomobil ve akaryakıt fiyatlarındaki yüksek artış nedeniyle bu yıl daha da hızlanmıştı. Özellikle elektrikli düşük segment motosikletlere ilginin artmasıyla yılın ilk yarısında motosiklet ve otomobil satışları arasındaki makas kapanma noktasına geldi. Türkiye yılın ilk yarısında 430 bine yaklaşan satış adediyle McD’nin Avrupa’daki 40 ülke performansını değerlendirdiği raporda Almanya, İtalya ve Fransa’yı geride bırakarak ilk sıraya yerleşti.
Motosiklet satışlarındaki ivme yılın ikinci yarısında daha da artarken, otomobilde ise satışlar hız kesti. Böylece temmuz ayıyla birlikte motosiklet satışları yaklaşık 9 bin ile Türkiye tarihinde ilk kez otomobili geride bıraktı. Ağustosta 55 bin adete çıkan fark eylül ayında ise daha da açıldı. Motosiklet Endüstrisi Derneği’nin (MOTED) önceki gün açıkladığı verilere göre, geçen ay trafiğe kaydı yapılan motosiklet sayısı 2022’nin aynı dönemine göre yüzde 153 artarak 94 bin 783 adete ulaştı. Böylece motosiklet satışları Ocak-Eylül 2023’te yıllık bazda yüzde 147,3 artarak 732 bin 114 adet oldu. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) verilerine göre, eylül ayında otomobil satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 76,7 artarak 78 bin 971 adet olarak gerçekleşti. Otomobil satışları, 2023 yılı Ocak-Eylül döneminde ise yıllık bazda yüzde 67 artarak 666 bin 890 adet olarak gerçekleşti.
EKONOMİ’ye bilgi veren MOTED Başkanı Başarı Erbaş, Artes sisteminin devreye girmesiyle sektörde kayıt dışılığın önlenmesinin yanı sıra otomobil alamayanların motosiklete yönelmesinin satışları hızlandırdığına dikkat çekti. Erbaş, “Artan maliyetler ve düşen alım gücü otomobile göre daha ulaşılabilir bir fiyata sahip olan motosiklete talebi artırdı. Diğer yandan, kısa mesafede ulaşım aracı olarak insanların motosikleti keşfetmiş olmaları da satışları artıran bir diğer etken. Öte yandan B sınıfı ehliyetle 125cc’ye kadar motosikletlerin kullanımına imkan sağlanmasının da satışların artması için önemli bir etken olacağını düşünüyorum” diye konuştu. Erbaş, hükümetin motosiklet sektörüne yönelik desteklerini artırmasının da satışlara olumlu yansıdığını söyledi. Hükümetin motosiklet pazarında satışları frenleyen bazı bürokratik engelleri ortadan kaldırdığı, vergiler konusunda da daha ılımlı bir politika izlediği ifade ediliyor. Erbaş, büyüyen pazarın yabancı firmaların Türkiye’de üretim yapma iştahını da artırdığını ifade etti.
Yılsonu tahminine revize
MOTED, mayıs ayında yılsonu satış öngörüsünü 500-550 bin adet olarak belirlemişti. Ancak satışlar beklentilerin üzerinde seyretti ve sektör yılsonu hedefine temmuz ayında ulaştı. MOTED, hızlanan satışlara paralel, yılsonu tahminlerini bu hafta yukarı yönlü revize ederek 900 bine çıkardı. Bu rakama ulaşılırsa, sektör satışlarda 2022 yılını neredeyse ikiye katlamış olacak. 2022 yılında 415,5 bin motosiklet satılmıştı. ODMD’nin otomobil satışlarına yönelik yılsonu beklentisi ise 800-850 bin adet.
Makas asıl 2024’te açılacak
Motosiklet üreticileri, gelecek yıl satışların 1 milyona ulaşmasını bekliyor. Otomobil pazarında ise gelecek yıl yüzde 10 ila yüzde 30 arasında daralmanın yaşanabileceğinden endişe ediliyor. Satışları hızlandıracak bir diğer önemli etken de yakında 125cc motosikletlerin B sınıfı ehliyetle kullanılacak olması. MOTED yetkilileri önümüzdeki bir ay içerisinde bu yasal düzenlemenin yapılmasını beklediklerini açıkladı.
TRAFİKTE MOTOSİKLETİN PAYI %17’YE ÇIKTI
Eylül ayında 198 bin 740 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı. Eylül ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 47,7’sini motosiklet, yüzde 37,1’ini otomobil, yüzde 8,8’ini kamyonet, yüzde 3,7’sini traktör, yüzde 1,7’sini kamyon, yüzde 0,6’sını minibüs, yüzde 0,3’ünü otobüs ve yüzde 0,1’ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu. Trafiğe kayıtlı araç sayısı eylül ayı son itibarıyla 28,1 milyona ulaştı. Eylül ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların yüzde 53,1’ini otomobil, yüzde 17,2’sini motosiklet, yüzde 15,8’ini kamyonet, yüzde 7,7’sini traktör, yüzde 3,4’ünü kamyon, yüzde 1,8’ini minibüs, yüzde 0,7’sini otobüs ve yüzde 0,3’ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.
MOTOSİKLET SATIŞLARI NEDEN REKOR KIRIYOR?
- Pandemide eve servis talebinin artması,
- Motosiklet fiyatlarının ulaşılabilir olması,
- Elektrikli motosiklete ilginin artırması,
- Artes sistemi ile kayıt dışılığın önlenmesi.
- Büyük şehirlerde trafiğe çözüm olması,
- Hükümetin sektöre desteğini artırması.
