Aysel YÜCEL
Araç kiralama sektöründe, orta ve üst segment araçların payı azalırken, talep küçük segment araçlara kayıyor. Sektörün araç parkındaki bu değişimde finansman, yedek parça, sigorta ve işçilik gibi işletme maliyetlerindeki rekor artışların etkili olduğu dile getiriliyor. Artan maliyetlerle, kiralama bedellerinde 4 ayda yüzde 42’ye varan artışlar söz konusu.
Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği’nin (TOKKDER), bağımsız araştırma şirketi NielsenIQ iş birliği ile hazırladığı, son rapor, filo kiralama şirketlerinin araç parkındaki değişimi gözler önüne seriyor. Geçtiğimiz günlerde yayınlanan TOKKDER Operasyonel Kiralama Sektör Raporu’na göre, bu yılın ilk çeyreğinde sektörün araç parkının yüzde 48,6’sı orta sınıf olarak da bilinen C segmenti araçlar oluştururken, bunu yüzde 27,8 payla B segmentinde konumlanan küçük otomobiller takip etti. Geçen yılın aynı döneminde ise C segmenti araçlar, toplamdan yaklaşık yüzde 51,03’lük pay alırken, B segmenti araçların payı 26,5 olmuştu. C seğmeninin üst sınıfı olan D segmenti araçların payı ise ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 13,2’den yüzde 12,8’ e geriledi. Aynı dönemde düşük ÖTV sayesinde fiyatı görece çok daha uygun olan hafif ticari araçlar (LCV) da araç parkındaki payını yüzde 7’ye çıkardı. Geçen yıl LCV araçların payı 5,4 olmuştu. Araç parkında lüks ve ultra lüks (E ve F segmenti) araçların payı aynı dönemde yüzde 3,9 oldu.
TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici, artan araç maliyetleri sebebiyle sektör müşterilerinin bu dönemde araç politikalarında değişiklik yaparak daha ekonomik, daha düşük donanım seviyesine sahip araçlara yöneldiğine dikkat çekti.
Finansman büyük sorun
Trio Oto Kiralama Yönetim Kurulu Başkanı İlhan Yılmaz da kiralama şirketlerinin artan işletme maliyetlerine dikkat çekti. Yılmaz, asgari ücretteki artışın yanı sıra yedek parça, kasko ve sigorta maliyetlerinin enflasyonun üzerinde artığına vurgu yaptı. Sektörde finansman maliyetlerinin de önemli oranda arttığı belirtiliyor. Tüm bu maliyet artışları kiralama fiyatlarına da yansıdı. Araç kiralama fiyatlarının marka ve modele göre değişmekle birlikte bu yılın ocak-mayıs döneminde, yüzde 28 ila yüzde 42 arasında artış gösterdiği belirtiliyor. Yılın ilk 4 ayında sıfır kilometre araç fiyatları ise ortalama yüzde 15 arttı.
Satışlarda payı azaldı
Turizm sektöründen gelen talebin yanı sıra pandemi döneminde ertelenen kongre-seminer toplantılarının artmasıyla oto kiralama ve transfer hizmetlerine talep artışı olduğunu ifade eden İlhan Yılmaz, fakat buna karşın otomobil satışlarında kiralama şirketlerinin payının azaldığını söyledi
Sorunlara çözüm isteniyor
Yılmaz, “Geçtiğimiz yıllarda filo kiralama ve günlük oto kiralama sektörü toplam otomotiv satışlarının yüzde 16’sına talip olurken, bu oran şimdilerde yüzde 6’lara kadar indi. Otomotiv sektörünün geleceği ve gelişimi açısından kiralama sektörünün pazardan aldığı payın çift hanelerin altına düşmemesi ülke ekonomisi için büyük önem taşıyor” açıklamasını yaptı. Sektör temsilcileri özellikle finansmana ulaşımda yaşanan zorlukların giderilmesini bekliyor.
Araç parkı yerinde saydı ama ciro katlandı
TOKKDER’in ilk çeyrek raporuna göre, operasyonel araç kiralama sektörü 2023 yılının ilk çeyreğinde 10 milyar 400 milyon TL’lik yatırım yaparak 13 bin 500 adet aracı filosuna kattı. Sektörün aktif büyüklüğü bu dönemde 114 milyar 900 milyon TL’ye ulaşırken, toplam araç sayısı ise 240 bin adet oldu. 2022’nin ilk çeyreğinde kiralama firmaları 6,6 milyar TL’lik araç yatırımı yapmıştı. Sektördeki toplam araç sayısı 2022 yılının ilk üç ayında 240 bin 800 adete yükselmiş, aktif büyüklük 58,6 milyar TL olmuştu.
