Dünya çapında otomobil, uzun zamandır yalnızca lüks bir tüketim ürünü olmaktan çıkıp, günlük hayatın vazgeçilmez bir ihtiyacı haline gelirken, Otomerkezi.net’in sahada yaptığı analizler tüketicilerin otomobil satın alma aşamasında finansman erişiminde sorun yaşadığını gösterdi.
Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, konu hakkında görüşlerini paylaştı.
Son üç yılda araç fiyatları, genel enflasyonun da üzerinde artış gösterdiğine dikkat çeken Karakaş, “Bugün Türkiye’de ortalama bir sıfır otomobilin fiyatı yaklaşık 2 milyon TL seviyesine ulaşırken, bireysel tüketicilerin kullanabildiği taşıt kredisi limiti 300 bin TL ile sınırlı kalmaktadır. Bu tablo, milyonlarca vatandaş için otomobil sahibi olmayı erişilmez bir noktaya getirdi. Kredi kartı alternatifi de büyük oranda ortadan kalktı, zira birçok tüketicinin limiti dolmuş durumda. Tüketici, peşinat yüzdelerinde ve vadede esneklik bekliyor. İkinci el tarafındaysa talep yok görüşlerine katılmıyoruz. Talep çok, ancak finansmana erişim yok.” dedi.
Otomobil sahibi olmanın sosyo-ekonomik boyutuna da değinen Karakaş, “Özellikle büyükşehirler dışında yaşayan milyonlarca vatandaş için otomobil; işe gitmenin, çocuklarını okula bırakmanın, sağlık hizmetlerine ulaşmanın ve ticari faaliyetleri sürdürebilmenin temel aracı. Ancak bugün gelinen noktada bireysel tüketicinin otomobile erişimi fiilen imkânsız hale geldi.” şeklinde konuştu.
"Talep çok ancak sürdürülebilir finansman yok"
Geçen 2 ay boyunca Türkiye’deki birçok il ve ilçede saha gözlemleri yaptıklarını paylaşan Karakaş, “Sahada gözlemlenen en net gerçek, otomobil talebinin ortadan kalkmadığı. Aksine, talep erteleniyor. Tüketici otomobil almak istiyor; ancak bunu sürdürülebilir bir finansman modeliyle gerçekleştirebileceği bir seçenek bulamıyor. Kredi kartı limitleri büyük ölçüde dolmuş durumda, vadeler kısa ve kredi tutarları araç fiyatlarıyla kıyaslandığında son derece yetersiz kalıyor.” ifadelerine yer verdi.
"İkinci el piyasası da erişim sorunu yaşıyor"
Karakaş, yaşanan finansman sorunlarının, yalnızca sıfır otomobil pazarını değil, ikinci el otomobil piyasasını da doğrudan etkilediğini belirtti. İkinci el piyasasında yaşanan yavaşlama çoğu zaman “talep düşüşü” olarak yorumlansa da, Karakaş birçok sektör temsilcisinin bu görüşe katılmadığını söyledi. “Asıl gördüğümüz tablo talep eksikliği değil, finansmana erişim eksikliği.” diyen Karakaş, ticari müşteriler için 48 aya varan kredi vadeleri bulunurken, bireysel tüketiciler için 12 ay – 24 ay gibi sınırlı vadelerin bulunduğunu da hatırlattı.
"2026’nın ilk çeyreği sektör için kritik"
Sektör temsilcilerinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan (BDDK) beklentilerini aktaran Karakaş, “Bireysel otomobil kredilerinde kredi tutarının, araç kasko değerinin en az %70’ine çıkarılması, vade sürelerinin yeniden 36 aya kadar uzatılması ve bu düzenlemenin 2026 yılının ilk çeyreğinde hayata geçirilmesi tüm sektörün beklentisi haline eldi. Bugün ticari tarafta mümkün olan vadeler bireysel tarafta mümkün değil. Kontrollü, ölçülü ama gerçekçi bir finansman modeli hem tüketiciyi rahatlatır hem de piyasayı sağlıklı şekilde canlandırır.” ifadelerini kullandı.
