Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, şubat ayı üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişime ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Şubatta üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 229,7 ile karnabaharda görüldüğünü belirten Bayraktar, bu fiyat farkını yüzde 226,7 ile marulun, yüzde 223 ile kuru soğanın, yüzde 218,7 ile pırasanın takip ettiğini, karnabahar ve marulun 3,3 kat, kuru soğan ve pırasanın 3,2 kat fazlaya satıldığını aktardı.
Bayraktar, üreticide 12 lira 36 kuruş olan karnabaharın markette 40 lira 75 kuruşa, 16 lira 29 kuruş olan marulun 53 lira 20 kuruşa, 4 lira olan kuru soğanın 12 lira 92 kuruşa, 16 lira 18 kuruş olan pırasanın 51 lira 58 kuruşa satıldığını kaydetti. Şubatta fiyatı en fazla artan ürünün üretici ve markette marul olduğuna, fiyatı en fazla düşen ürünün de markette yeşil soğan, üreticide ise karnabahar olduğuna işaret eden Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:
"Şubatta, markette 41 ürünün 28'inde fiyat artışı, 13’ünde ise fiyat azalışı görüldü. Söz konusu ayda, markette fiyatı en fazla artan ürün, yüzde 50,3 ile marul oldu, bu fiyat artışını yüzde 34,2 ile sivri biber, yüzde 29,9 ile salatalık, yüzde 18,4 ile kabak ve yüzde 16,3 ile limon takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 14,2 ile yeşil soğan oldu. Yeşil soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 11,9 ile domates, yüzde 11,7 ile kuru üzüm, yüzde 10,4 ile yeşil mercimek ve yüzde 9,8 ile zeytinyağı izledi.”
Bayraktar, şubatta üreticide 33 ürünün 18'inde fiyat artışı olurken 7'sinde fiyat düşüşü görüldüğünü, 8 üründe ise fiyat değişimi olmadığını vurguladı. Üreticide en çok fiyat düşüşünün yüzde 29 ile karnabaharda görüldüğünün altını çizen Bayraktar, bu düşüşü yüzde 27,3 ile kuru soğan, yüzde 12,8 ile domates, yüzde 9,1 ile fındık ve yüzde 8,2 ile patatesin izlediğini bildirdi. Üreticide en çok fiyat artışının yüzde 49,9 ile marulda görüldüğüne dikkati çeken Bayraktar, bu artışı yüzde 39,5 ile sivribiber, yüzde 37,8 ile patlıcan, yüzde 36,3 ile salatalık ve yüzde 31,9 ile maydanozun takip ettiğini belirtti.
Üretici fiyat değişiminin nedenleri
Güzlük dönemde seralarda, salatalık, patlıcan ve sivri biber üretimine yönelen üreticilerin, baharlık sezonda domates üretimine yöneldiğini aktaran Bayraktar, domatesteki arz artışının üretici fiyatlarının düşmesine neden olurken salatalık, patlıcan ve sivri biberdeki arz düşüşünün fiyatların artmasına yol açtığını vurguladı. Talepteki azalmanın, karnabahar fiyatlarının gerilemesine neden olduğunun altını çizen Bayraktar, "Kuru soğandaki fiyat düşüşünün nedeni, yüksek rekolteye bağlı oluşan arz fazlası ile artan sıcaklıkların depolarda bozulmalara yol açmasıdır. Üreticilerimiz, ürün kaybını önlemek amacıyla soğanı düşük fiyatla piyasaya sunmak zorunda kaldı." değerlendirmesinde bulundu.
Bayraktar, bazı bölgelerde aşırı yağış sebebiyle hasadın yapılamamasının, marulda arz azalmasına neden olduğunu ve bu durumun üreticide marul fiyatlarını yükselttiğini ifade etti.
Girdi fiyatlarındaki değişimler
Ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldıkları fiyat verilerine göre şubatta, amonyum sülfat gübresinin yüzde 4,2, kompoze gübresinin yüzde 1,6, amonyum nitrat gübresinin yüzde 1,3, DAP gübresinin yüzde 0,5 artış gösterdiğine dikkati çeken Bayraktar, şunları kaydetti:
"Buna karşın, ÜRE gübresi yüzde 0,2 düştü. Geçen yılın şubat ayına göre, son bir yılda kompoze gübresi yüzde 38,5, üre gübresi yüzde 38,3, DAP gübresi yüzde 35,4, amonyum sülfat gübresi yüzde 33,3, amonyum nitrat gübresi yüzde 29,3 arttı. Şubatta ocak ayına göre besi yemi yüzde 2,8, süt yemi yüzde 2,7, son bir yılda besi yemi yüzde 34,3, süt yemi yüzde 30,1 yükseldi."
Bayraktar, elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 arttığını, şubatta mazot fiyatının aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 26,1 artış kaydettiğini sözlerine ekledi.
