EKONOMİ/ANKARA
Bu yıl ocak-temmuz döneminde makine ihracatı geçen yılan aynı dönemine göre yüzde 1.7 artarak 16.5 milyar dolara yükseldi. Bu dönemde ihracat miktar bazında gerilese de gelir yönündeki artış birim fiyattaki yüzde 9’luk yükselişten kaynaklandı. Yeni gelişen Suriye pazarında ise Türk makine sanayicisi, Avrupalı ve Çinli makinecilerin önünde liderliği ele geçirdi.
Ocak-temmuz dönemine ilişkin ihracat verilerini değerlendiren Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, serbest bölgeler dahil toplam ihracatın yüzde 1.7’lik artışla 16.5 milyar dolara çıktığını bildirdi. Yılmaz miktar bazındaki düşüşe rağmen birim fiyattaki artışın, ihracattaki yükselişi getirdiğini belirtirken, en fazla ihracatın 2 milyar dolar ile Almanya’ya gerçekleştirildiğini vurguladı. ABD’ye yapılan ihracat da yüzde 28.9’luk artışla 1.4 milyar dolara çıktı.
Ocak-temmuz döneminde Suriye’ye yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51.4 artarak 95 milyon dolara çıktı. Sıkıntılı dönemde Türk makine üreticisinin Suriye’yi terk etmediğini dile getiren Sevda Kayhan Yılmaz, ektörün pazar liderliğini Çin’in elinden aldığını söyledi.
İç savaş öncesinde yıllık ortalama 1,5 milyar dolarlık makine ithalatı gerçekleştirilen Suriye pazarında, 10 yılı aşkın süredir devam eden yıkıcı çatışmaların önemli bir potansiyelin israfına sebep olduğunu söyleyen Yılmaz, “Ancak ülkenin 2025’te yeniden toparlanma evresine girmesiyle birlikte; Suriye'nin toplam makine ithalatının önceki yılın iki katına çıkarak güçlü bir sıçrama yapması ve 378 milyon dolara ulaşması, sahadaki teknolojik yenilenme ve altyapı ihtiyacının ne denli bir ivme kazandığının somut kanıtı oldu” dedi. 2010 yılında Suriye pazarında 5’inci sırada yer alan Türk makine üreticisinin 2025’te 148 milyon dolarlık ihracatla Çin’i geride bıraktığının altını çizen Yılmaz, “Ancak pazarda metal, plastik, gıda ve tekstil makineleri başta olmak üzere kilit sanayi kollarında ihtiyaç artarken, Çinli ve Avrupalı üreticilerin pay kapma mücadelesi de alevleniyor. İç savaşın zorlu koşullarında dahi sahayı terk etmeyerek pazar liderliğini ele geçiren Türk makine sektörü için rekabet koşullarına uygun bazı yeni düzenlemeler gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Eximbank Suriye’yi riskli ülke kategorisinden çıkarmalı”
Hükümetlerin çabalarıyla canlanan ticaret koridorları ve 10 milyar dolarlık ticaret hedefinin önemli bir zemin sunduğuna değinen Yılmaz,
“Suriye pazarında krizin tam ortasında elde ettiğimiz bu güçlü konumu koruyabilmemiz için rakiplerimizin devlet destekli agresif finansman hamlelerine karşı direncimizi sürdürebilmemiz gerekiyor” dedi.
Eximbank’ın risk sınıflandırmasında Suriye’nin en yüksek riskli grup olan 7’nci kategoride yer aldığına dikkat çeken Sevda Kayhan Yılmaz, “Bu durum ihracatçılarımızın karşısına önemli bir finansal ve bürokratik engel olarak yüksek prim oranlarını çıkarıyor. Alıcı Kredisi mekanizmasının kapalı olması da özellikle Avrupalı rakiplerimize ciddi bir finansman avantajı sağlıyor” şeklinde konuştu.
Yeniden imar bütçelerinin devreye girdiği yeni dönemde bu tip kısıtlayıcı uygulamaların hareket alanlarını daralttığını bildiren Yılmaz, “Suriye’nin, Eximbank nezdinde riskli ülkeler kapsamından çıkarılmasının tam zamanı olduğunu düşünüyoruz. İhracat kredi sigortası süreçlerinde esneklik sağlanması ve pazara özel Eximbank destek mekanizmalarının ivedilikle kurgulanması gerektiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
Suriye’nin ton başına alınan gümrük vergilerini 10 katına çıkarırken, Türk ürünlerine de Uzak Asya ürünleriyle aynı tarifeyi uygulamasının bazı alt sektörleri etkilediğini belirten Sevda Kayhan Yılmaz, “Ayrıca doğrudan bankacılık kanalları çalışmadığı için ülkemize döviz büroları üzerinden yapılan transferler, ihracatçının döviz dönüşüm desteklerinden mahrum kalmasına yol açıyor. Bunların çözümsüz konular olmadığını, Bakanlıklarımızın kademeli bir şekilde çözüm için çabaladığının farkındayız” dedi.
Yılmaz, Ağustos sonunda düzenlenecek 63’üncü Şam Uluslararası Fuarına titizlikle hazırlandıklarını kaydederek, burada Suriyeli firmalarla birebir görüşmeler yapacaklarını anlattı.
