HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Türkiye’nin yumurta ihracatı geliri 2023’te 400 milyon doların, 2024’te ise 460 milyon doların üzerine çıktı. İç piyasada dönemsel olarak fiyatın aşırı arttığı gerekçesiyle, fiyatın kontrol altına alınması amacıyla 2025’te yumurta ihracatında Destekleme Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kesintisi getirildi. Bunun ardından yumurta, ihracatı kayda bağlı mallar listesine alındı. Böylece yumurta ihracatı bir anda durdu. Yılın tamamında ihracat önceki yıla göre 60 milyon dolardan fazla azalarak yeniden 400 milyon doların altına geriledi. Bir başka ifade ile iç fiyatların terbiye edilmesi amacıyla yasaklanan ihracat, bu kalemdeki geliri en az 60 milyon dolar azalttı.
ABD ve İsrail ile İran arasında Şubat ayının sonunda başlayan savaş ise bir anda dünya ticaretinin dengesini değiştirdi. İran’ın Hürmüz boğazını kapatması bölge ülkelerinin gıda tedarik yollarını da değiştirdi. Deniz yolu kapanınca bu kez karayoluyla ulaşabilecek Türk yumurtasına talep arttı. Ancak ihracat yasağı sebebiyle sektör ihracat kaynaklı büyük sıkıntı yaşamaya başladı.
EKONOMİ’nin edindiği bilgilere göre yumurta üreticileri, savaş kaynaklı dezavantajı avantaja çevirebilmek amacıyla yumurtanın ‘ihracı kayda bağlı mallar’ listesinden çıkarılmasını istediler. Bu konuda Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’na başvuran sektör temsilcilerinin, yumurtanın ihracı kayda bağlı mallar listesinden çıkarılması yönündeki talebinin Ramazan Bayramı sonrasında mümkün olabileceği ifade ediliyor.
Yumurta Üreticileri Merkez Birliği’nden (YUMBİR) TÜİK Kümes Hayvancılığı istatistiklerine yönelik yapılan açıklamada Türkiye’de yumurta üretiminde rekor seviyeye ulaşıldığı belirtildi. Açıklamada net olarak ifade edilmese de üretim fazlalığının ihracat yoluyla eritilebileceği, dolayısıyla ihracat yasağının kalkması gerektiği mesajı verildi. YUMBİR Başkanı İbrahim Afyon, üretimin yüzde 15.1 artarak 1 milyar 902 milyona çıktığını belirtirken, bunun Türkiye’nin yumurta üretim kapasitesinin sürdürülebilirliğine işaret ettiğini aktardı.
