KPMG Türkiye, beşincisini hazırladığı yıllık “KPMG Perspektifinden Birleşme ve Satın Alma Trendleri” raporunun 2023 yılının ilk 11 ayını kapsayan sonuçlarını duyurdu. Sonuçlara göre, Türkiye’de birleşme ve satın alma işlem hacminde düşüş yaşansa da işlem sayısında rekor bir artış görüldü. Kasım ayı sonu itibarıyla geçen yılın 11 aylık döneminde 205 olan işlem adedi bu yıl aynı dönemde 486’ye ulaştı. Açıklanan işlem hacminin 2,7 milyar dolar ile geçen yılın altında kaldığı belirtilen raporda, “değeri açıklanmayan işlemlerin KPMG Türkiye tarafından yapılan tahminler ve değerlendirmeler sonucunda 7,3 milyar dolara ulaştığı ve böylece geçen seneyi de geride bıraktığı” tahminine yer verildi.
2023’te “mega işlem” çıkmadı
Geçtiğimiz yıl Türk Telekom’un yüzde 55 oranındaki hissesinin Türkiye Varlık Fonu tarafından 1 milyar 650 milyon dolar bedelle satın alınması tek mega işlem olmuştu. 2023 yılının ilk 11 ayında ise milyar dolar seviyesinin üzerinde bir mega işlem gerçekleşmedi. Buna karşılık ilk 10 işlemde açıklanan 8 işlemin 4’ü ile enerji ve 4’ü de endüstriyel üretim ve otomotiv sektörleri öne çıktı.
Bu yılın en dikkat çeken işlemi, TOFAŞ’ın Stellantis Otomotiv Pazarlama’yı 439,1 milyon dolar bedel ile satın alması oldu. Bu stratejik satın alma, Türkiye’nin Avrupa otomotiv sektöründeki konumunu güçlendirirken TOFAŞ’ın üretim kapasitesine ve Ar-Ge operasyonlarına önemli bir katkı sağladı. Endüstriyel üretim ve otomotiv sektöründeki diğer büyük işlemlere bakıldığında, İngiltere kökenli Volex’in Murat Kablo’nun hisselerinin tamamını 195,8 milyon dolara satın alması dikkat çekerken ABD merkezli Univar Solutions’ın Kale Kimya’nın hisselerinin tamamını 143,6 milyon dolara satın alması da Türkiye’ye olan stratejik yatırımcı iştahının devamlılığını kanıtlar nitelikteydi.
Akaryakıt ve enerji hareketli
2023 yılı, enerji sektöründe önemli satın alma ve birleşmelerin gerçekleştiği bir yıl oldu. Tataristan merkezli PJSC Tatneft, Doğan Holding’e ait Aytemiz’in yüzde 100 hissesini 336 milyon dolar karşılığında satın alırken işlem bedeli açıklanmayan diğer bir önemli işlem ise dünya devi Vitol Group iştiraki Petrol Ofisi’nin BP’nin Türkiye’deki akaryakıt operasyonlarını satın almak üzere yaptığı hisse alımı oldu. Bu iki işleme ek olarak Alpet, hisselerinin tamamını açıklanmayan bir bedelle Türkiye’de enerji sektöründe faaliyet gösteren Zeren Grup’a satarak bu yıl enerji sektöründe yapılan işlemlere bir yenisini ekledi. Eylül ayında gerçekleşen işlemde ise İş Bankası, 130,9 milyon dolar işlem bedeli ile Greeneco Enerji Elektrik Üretim’in yüzde 50 hissesini satın alarak yenilenebilir enerji alanında önemli bir satın alım gerçekleştirdi.
Borusan Holding, Borusan Mannessman’ın yüzde 23 hissesini 57,6 milyon dolar işlem bedeli ile satın aldı. Bu işlemle aynı zamanda Alman Salzgitter Mannesmann ortaklıktan çıkmış oldu. 2023 yılının bir diğer önemli satın alma işlemi, MNG Kargo’nun Deutsche Post (DHL) tarafından satın alınması oldu. Alışan Lojistik, hisselerinin yüzde 75’ini Singapur merkezli PSA International’a satarak taşımacılık sektöründe bir diğer önemli işleme imza attı.
2023 yılının ilk 11 ayında TMT (teknoloji, medya, telekomünikasyon) sektöründe gerçekleşen 228 işlem göze çarptı. Bunu 58 işlemle endüstriyel üretim ve otomotiv sektörü takip etti. İşlem hacmi bazında da endüstriyel üretim ve otomotiv sektörü ile enerji sektörü birer milyar dolarlık işlem hacmi ile öne çıktı.
2024 yılı için beklentiler olumlu
KPMG Türkiye Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Lideri Özge İlhan 2024 yılına ilişkin beklentiler hakkında şunları söyledi: “2023 yılı tüm dünyada yüksek enfl asyonla mücadele yılı olarak tarihe geçti. Birçok merkez bankası uyguladıkları parasal sıkılaşma politikalarıyla finansmana erişimi zorlaştırırken devam etmekte olan Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’da tırmanan gerginlikler, yatırımcıların risk iştahını önemli ölçüde azalttı. Buna karşın stratejik yatırımcılar Türkiye’de bu yıl da özellikle enerji, endüstriyel üretim ve otomotiv sektörlerinde önemli satın almalar gerçekleştirdi. Diğer yandan girişim sermayesi fonları da hacim bazında düşük ancak işlem adedinde rekor seviyelerle yatırım gerçekleştirerek Türkiye’deki girişim ekosistemine olan güvenin devam ettiğini gösterdi. Öngörülebilir para ve kur politikalarının bu yıl da yatırımcı tarafında önemli bir pozitif gösterge olması bekleniyor."
En çok yatırım yapan ülkeler ABD ve İngiltere
2023’ün ilk 11 ayı içerisinde ABD 18, Birleşik Krallık 15 ve Almanya 10 işlemle yabancı yatırımlarda öne çıktı. Bu ülkeleri 6 işlemle BAE ve 4 işlemle İspanya takip etti. İşlem büyüklükleri bazında ise ABD, Tataristan ve İngiltere ilk üç sırada yer buldu. Yabancı yatırımcılar işlem adedinde geçen yılın gerisinde kalsa da toplam açıklanan işlem hacminden yüzde 46 pay alarak dikkat çekti.
