VEYSEL AĞDAR
Büyükbaş besicisi artan yem, işçilik ve bakım maliyetleriyle mücadele ederken, dana kesim fiyatı dört ayda yaklaşık 40 lira gerileyerek yılbaşındaki seviyesine döndü. Üreticiler ithalat politikalarının fiyatları baskıladığını savunurken, Ulusal Et Konseyi düşüşün spekülatif artışların sona ermesinden kaynaklandığını belirtti.
Kırmızı et üreticileri, artan maliyetlere karşın gerileyen kesim fiyatları nedeniyle belirsizlik yaşıyor. Kombina ve kesimhanelerden derlenen verilere göre, ocak başında kilogramı ortalama 570 lira olan yağsız dana kesim fiyatı, mart sonunda 612,10 liraya çıktıktan sonra düşüşe geçti. Temmuz ortasında 575,57 liraya gerileyen fiyat, yılbaşındaki düzeyine döndü.
Küçükbaşta farklı bir seyir izlendi. Yılbaşında 552,57 lira olan yağsız kuzu kesim fiyatı, 26 Mart’ta 595,71 liraya yükseldi. Temmuz ortasında 600,14 liraya çıkan fiyat, dana etiyle arasındaki makası açtı.
Besiciler, ithalat politikalarının fiyatları baskılarken kârlılığı hızla azalttığını belirtiyor. Bir torba yemin 1.000 liraya, kuru samanın kilogramının 6 liraya, veteriner ilaçlarının şişesinin yaklaşık 2 bin liraya ve çoban maaşlarının 80 bin liraya ulaştığını ifade eden üreticiler, düşüşün kasap ve zincir market raflarına yansımadığına dikkat çekiyor. Koşulların sürmesi halinde çok sayıda işletmenin üretimden çekilebileceği belirtiliyor.
ESK kesime yeniden başladı
Et ve Süt Kurumu, fiyatlardaki gerilemenin ardından yeniden üreticiden hayvan alımına ve kesime başladı. Üreticilere SMS ile bildirilen fiyatlara göre yerli Simental için 580 TL/kg, yerli Alaca için 560 TL/kg, ithal Angus için ise 550 TL/ kg ödeme yapılacak. Fiyatlar kurumun internet sitesinde henüz yayımlanmazken, sektör uygulamanın piyasa ve üretici gelirlerine etkisini izliyor.
“Düşüş kriz değil, planlama hatası”
Ulusal Et Konseyi Başkanı Ahmet Hacıince, dana kesim fiyatlarındaki gerilemenin talep daralması veya yapısal arz fazlasından değil, geçen yıl sonunda oluşan spekülatif artışların sona ermesinden kaynaklandığını öne sürdü. Bakanlık ve ESK’nin aldığı önlemlerle piyasanın dengelendiğini belirten Hacıince, bol yağışların yem bitkilerinde verimi artırdığını ve yem fiyatlarını düşürdüğünü savundu.
Hacıince’ye göre, üreticilerin aynı dönemde hayvan alıp aynı dönemde kesime yönelmesi, özellikle Kurban Bayramı sonrasında fiyatları baskıladı. Hayvan tedariki ve kesim programının 12 aya yayılması gerektiğini vurgulayan Hacıince, kasımda teslim edilecek hayvanlar için karkas kesim fiyatının şimdiden 600 TL olarak açıklandığını, bu tutarın üretici fiyat endeksine göre güncelleneceğini bildirdi.
