Merve YİĞİTCAN
Savaş sonrası Rusya ile ticarette önemli bir ivme yakalayan Türkiye’de birçok sektörün ihracattaki kan kaybını Rusya sınırladı. Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında 2021 yılında 10’uncu sırada yer alan Rusya, 2022 yılında ise 8’inci sırada yer aldı. Rusya, 2023’ün 7 aylık döneminde 7’nci sıraya kadar yükseldi. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) ihracat verilerinden derlenen bilgiye göre, Rusya’ya ihracat 7 aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 75 artarak 3 milyar 176 milyon dolardan, 5 milyar 570 milyon dolara kadar çıktı. Bu dönemde en fazla ihracat yapılan ilk 10 ülkeye bakıldığında sıralamadaki sadece 4 ülkeye ihracat artarken, en fazla artış Rusya’ya oldu.
Kimya ihracatı 7 ayda 1 milyar doları geçti
Rusya’ya yapılan ihracata sektörler bazında bakıldığında ise kimya sektöründe önemli bir hareketlilik olduğu göze çarpıyor. Bu sektörün Rusya’ya ihracatı Ocak-Temmuz döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 100 artarak 1 milyar 25 milyon dolara çıktı. Kimya sektörü 2021’de Rusya’ya en fazla ihracat yapan 3’üncü sektörken 2022 yılı sonu itibarıyla zirveye oturmuştu. Bu tablo kimya sektörünün ihracat haritasında da değişikliğe yol açtı. Geçen yılın 7 aylık döneminde kimya sektörünün en fazla ihracat yaptığı ülke Hollanda iken Rusya sektörün en fazla ihracat yaptığı 11’inci ülke idi. Geçen yılın sonunda ise sektörün ihracat sıralamasında Rusya 6’ncılığa kadar çıkarken, bu yılın 7 ayında Rusya büyük bir farkla zirveye oturdu.
Makinede de Rusya zirveye oturdu 7 ayda Rusya’ya en fazla ihracat yapılan ikinci sektör yüzde 162 artışla makine ve aksamları oldu. Bu sektörün Rusya’ya ihracatı söz konusu dönemde 808,2 milyon dolar olarak gerçekleşti. Makine ve aksamları sektörünün Rusya’ya ihracatı 2021 yılının tamamında 481,2 milyon dolar, 2022 yılının tamamında ise 782,5 milyon dolardı. Sektörün ihracat sıralamasında ise Rusya 2021 yılında Almanya ve ABD’nin ardından üçüncü sırada yer alırken, 2022’nin sonunda ilk sıraya oturmuştu. Bu yılın 7 ayında da sektörün en fazla ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında Rusya birinciliğini sürdürüyor.
Rusya’ya en fazla ihracat yapılan üçüncü sektör yaş meyve ve sebze oldu. Bu sektör uzun yıllar Rusya’ya ihracatta hep önde olan bir sektördü. Rusya’ya ihracatta 2021 yılında birinci, 2022 yılında ikinci sırada yer alan sektör, bu yılın 7 aylık döneminde bu ülkeye ihracatını yüzde 2,6 artırdı ancak 3’üncülüğe geriledi. Yaş meyve ve sebze sektörünün en fazla ihracat yaptığı ülkelere bakıldığında ise Rusya sektörün en fazla ihracat yaptığı ülke olmayı sürdürüyor.
Rusya’ya 7 ayda en fazla ihracat yapılan 4’üncü sektör otomotiv olurken, bu sektörün Rusya’ya ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 78,5 artarak, 297 milyon dolardan 530,3 milyon dolara dayandı. 2021’in tamamında sektörün Rusya’ya gerçekleştirdiği ihracat 705,9 milyon dolar, 2022’de ise 701,5 milyon dolardı. Sektörün en fazla ihracat gerçekleştirdiği ülkelere bakıldığında da Rusya, 2021 ve 2022’de olduğu gibi 2023’ün 7 aylık döneminde de 10’uncu sırada kalmaya devam etti.
Elektrik ve elektronikte ivme yukarı yönlü
Rusya’ya en fazla ihracat yapılan 5’inci sektör ise 419,1 milyon dolar ile elektrik ve elektronik oldu. Sektörel bazda Rusya’ya ihracat sıralamasında 2021’de 7’nci olan elektrik ve elektronik sektörü, 2022’nin sonunda 5’inciliğe yükselmişti. Sektör 2023’ün 7 ayında Rusya’ya ihracatını yüzde 126,8 artırarak sırasını korudu. Elektrik ve elektronik sektörünün en fazla ihracat yaptığı ülkeler sıralamasına bakıldığında ise Rusya geçen yılın 7 ayında elektrik ve elektronik sektörünün en fazla ihracat yaptığı 12’nci ülke iken, bu yılın aynı döneminde 4’üncülüğe kadar yükseldi. Rusya 2021 yılında sektörün en fazla ihracat yaptığı 15’inci, 2022’de ise 7’nci ülke konumunda idi.
Rusya çevresine ihracat tam gaz sürüyor
Sadece Rusya’ya değil Rusya ve çevre ülkelerine de ihracat genel seyrin aksine tam gaz devam ediyor. Rusya’nın da dahil olduğu Bağımsız Devletler Topluluğu’na ihracat yılın 7 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42 artarak 9,8 milyar dolardan 13,9 milyar dolara yükseldi. BDT grubu AB ve Ortadoğu grubundan sonra en fazla ihracat yapılan üçüncü ülke grubu oldu. BDT grubu 2021’de en fazla ihracat yapılan 5’inci ülke grubu iken, 2022’de 4’üncü sıraya yükselmişti.
