HÜSEYİN GÖKÇE
Makine Mühendisleri Odası Başkanı Yunus Yener, Aydın Efeler KYK yurdundan yaşanan asansör kazasına yönelik yaptığı değerlendirmede, denetimi yapılmış bir asansörde böyle bir kazanın yaşanmasının mümkün olmadığını bildirdi. Yönetmelik değişikliğiyle asansörde denetim yetki ve sorumluluğun belediyelere verildiğine dikkat çeken Yener, denetimin kamusal bir hizmet olduğunu belirterek, piyasanın insafına bırakılamayacağını söyledi.
Asansörlerin tescil, ruhsat ve periyodik muayenesi ile belediyelerin görevlendirildiğini belirten Yunus Yener, denetimin kamusal bir görev olduğunu kaydetti ve görevlendirmenin de kamu adına yapılması gerektiğini vurguladı. Yönetmelikte yapılan değişiklikle denetimin piyasaya açılarak rekabet unsuru haline getirildiğini anlatan Yener, “Yapılan muayeneler belediyeler adına yapılmaktadır, bu işten yasal olarak sorumlu olan Belediyelerdir. Bu noktada muayene kuruluşlarından yalnızca ikisinin, TSE ile Odamızın kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar, diğerlerinin ise kâr amaçlı özel firmalar olduğunu belirtmeliyiz” dedi. Belediyelerin A tipi kuruluşlarla sözleşme imzalayarak denetim yaptırdığını ancak bunun pazarlık konusu olmaması gerektiğini dile getiren Yener, “Böyle bir durum hizmetin kalitesinin düşmesine, çalışanların mağdur edilmesine ve düzgün yapılmayan denetimin neticesinde can kayıplarına ve zararlara yol açacaktır” dedi.
“İnsanların can ve mal güvenliğini birinci dereceden etkileyecek denetimler kamusal bir hizmettir ve piyasanın insafına bırakılamaz” diyen Yunus Yener, “Asansörlerin tasarım-imalat, ürünün tescili-ilk kabulü, hizmete alınmasından sonra işletilmesi süresince yılda bir defa periyodik kontrollerinin, ayda bir defa da bakım ve kontrollerinin yapılması gereklidir” diye konuştu.
Yunus Yener asansörlerle ilgili sorumlulukları bulunan kurumları ise şöyle sıraladı: “İlk kabul ve tescile ilişkin kontrolleri ise yetkili Muayene Kuruluşu yapar. Ardından Belediyelerin tescil ve işletme ruhsatı verme işlemi gelir. Belediyelerin yılda bir kez yapılacak periyodik kontrollerle ilgili Muayene Kuruluşlarıyla yaptığı protokoller ve bina yöneticileriyle ilgili sorumlulukları da vardır. Sorumluluk zincirinin sonuncuları ise, bina yöneticileri ve ayda bir bakım yapmakla yükümlü firmalardır.”
“Belediye sözleşmeyi 2020’de feshedip özel kuruluşa verdi”
Makine Mühendisleri Odası ile Efeler Belediyesi arasındaki periyodik kontrol protokolünün 2020 yılında belediye tarafından tek tarafl ı feshedildiğine dikkat çeken Yener, “Özel bir muayene kuruluşu ile yeni bir protokol imzalanmıştır. Söz konusu asansörün KYK yurduna montajı bu tarihten sonra yapılmıştır, yani olayın Odamızın problemsiz bir şekilde yürüttüğü periyodik denetim faaliyetleriyle herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır” ifadelerini kullandı.
1 sene boyunca kırmızı etiketle çalıştırıldı iddiası
Asansöre yönelik vahim bir iddia daha bulunduğunu söyleyen Yunus Yener, asansörün kırmızı etiketli olmasına rağmen 1 sene boyunca çalıştırıldığının öne sürüldüğünü belirtti. Yener, “Bu ancak Yurt Müdürü’nün bilgisi dahilinde ve belediyenin görevini yerine getirmemesiyle mümkün olabilir. Çünkü her bir muayene raporu, yöneticiye ve ilgili Belediye’ye iletilmektedir” şeklinde konuştu. Yener, “Bu olay kamusal ve yoğun kullanıma tabi asansörlerin bakım hizmetlerinin, bu işi bilen vasıfl ı ehil teknik elemanlarca yürütülmesi gerektiğini bir kez daha göstermiştir. Bakım firmalarında görevli olması gereken odamızca eğitilip belgelendirilmiş teknik sorumluların tam zamanlı istihdam edilmesi sağlanmalıdır” dedi. Yener, Aydın ve Gebze KYK Yurtlarında uzun süre Kırmızı Etiketli asansörlerin çalıştırılmasının da çok vahim olduğunu kaydederek, bu durumdaki asansörlerin mühürlenmesi gerektiğini anlattı.
“Muayenesi yapılmış asansörde böyle bir kaza mümkün değil”
Muayenesi yapılmış ve hafi f kusurlu olduğu gösteren mavi etiketli olup, teknik mevzuata uygun şekilde imali ve bakımı yapılan bir asansörde böyle bir kazanın yaşanmasının mümkün olmadığının altını çizen Yener, “İnceleme sonucu belli olacaktır ama böyle bir olayın yaşanmasının olası sebeplerinden biri, kabinin kapı açık olarak aşağıya kaymasını engelleyen güvenlik algılayıcı tertibatının/elektronik sensörünün görevini yerine getirmemesi, başka bir kusurdan dolayı çalışmayan asansörü çalıştırmak için ilgili aksamın devre dışı bırakılmasıdır. Bunun sorumlusu bu işi yapan ve yaptırandır. İkinci bir olasılık ise asansörde yapısal bir kusur (halat, kasnak, ray, fren, motor vb. uyumsuzluğu, yetersizliği) olabilir ki bu çok daha vahim bir husustur. İmalatçı, Onaylanmış Kuruluş ve Muayene Kuruluşu hatalarıdır” değerlendirmesinde bulundu.
