Deprem felaketi nedeniyle 8 Şubat itibarıyla ilan edilen OHAL kapsamında çıkarılan kararnamelerden, yapılaşmayla ilgili olanı TBMM’de kanunlaştırıldı.
OHAL Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair 7452 Sayılı Kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Buna göre Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen geçici veya kalıcı iskân alanlarında gerekmesi halinde kamulaştırma yapılacak. Bu alanların maden ruhsat alanlarına denk gelmesi halinde, özel durumlar haricinde maden ruhsatı iptal edilecek. Kamulaştırmaya ilişkin değer tespiti bedelleri SPK tarafından yetkilendirilmiş değerleme kuruluşları tarafından yapılacak.
Deprem sebebiyle ilan edilen OHAL kapsamında 24 Şubat’ta çıkarılan bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile depreme yönelik yerleşme ve kalıcı yapılaşma işlemlerine yönelik tedbirler belirlenmişti. Daha sonra TBMM Genel Kurulu’nda bu kararname, değiştirilmeden aynen kanunlaştırıldı.
Kanuna göre afetten etkilenenlerin geçici veya kalıcı iskân alanları, fay hatlarına mesafesi, zemin elverişliliği gibi kriterlere göre Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenecek. Bu belirlemede, orman vasfını yitirmiş ormanlık alanlar da kullanılabilecek. Belirleme aşamasında, vasıf değişikliği gereken yerlerin vasıf değişikliği re’sen yapılacak.
Belirlenen alanlarda, bakanlığın onaylayacağı plan ve imar uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik ve zemin etüt raporu doğrultusunda vaziyet planı ve yapı ruhsatına göre uygulama yapılacak. Bu alandaki taşınmaz mülkiyeti veya imar hakları, kısmen veya tamamen başka alana aktarılabilecek.
Ruhsat ve kira sözleşmeleri otomatik feshedilecek
Bakanlığın belirlediği iskân alanlarında bulunan, mesire yerleri, taşınmaz ve parklara ilişkin kira sözleşmeleri resen iptal veya feshedilmiş sayılacak.
İskân alanının ruhsatın tamamını kapsaması halinde maden ruhsatı resen iptal edilecek. Ancak burada ara ve uç ürün üretme şartlı ihalelere ilişkin ruhsatlar hariç olacak.
İskân alanlarındaki kamu kurumlarına ait taşınmazlar ile özel mülkiyete tabi taşınmazlar için devir veya acele kamulaştırma kararı alınabilecek. Bu işlemleri B akanlık veya TOKİ yürütebilecek.
Kamulaştırmada bedeli lisanslı değerleme kuruluşları belirleyecek
Kamulaştırılan araziler Hazine adına tescil edildikten sonra inşaat faaliyetine başlanabilecek. Kamulaştırma bedelleri, SPK’dan yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından belirlenecek ve tescilden önceki hak sahibine ödenmek üzere bankaya yatırılacak. Yatırılan bedel üçer aylık vadeli hesaba dönüştürülerek ödeme nemalarıyla birlikte yapılacak. Ancak bedel üzerine anlaşma sağlanamaması halinde, kamulaştırma kanunun bedel belirlenmesine ilişkin hükümleri uygulanacak.
AFAD konut, işyeri ve altyapı tesisleri ile bunlara ilişkin etüt, proje, imar planı, parselasyon gibi mühendislik hizmetlerini Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yaptırabilecek.
Bu kapsamda yapılacak işlerde Kamu İhale Kanunu’nun, ‘kamulaştırma ve imar işlemleri tamamlanmadan ihaleye çıkılamaz’ hükmü uygulanmayacak.
Yabancı kuruluşlar da konut ve işyeri yaptırabilecek
Kararname uyarınca yerli veya yabancı kişi, kurum ve kuruluşlar hibe edilmek üzere Bakanlığın gösterileceği yerlerde projelere uygun konut ve işyeri yaptırabilecekler.
Afet alanlarından çıkan yıkıntı atıklar, geri dönüşüme tabi tutularak altyapı ev üstyapı yatırımlarında kullanılabilecek.
