UŞAK/EKONOMİ
TÜPRAG’ın Kışladağ Altın Madeni’nde 150 ton taşıma kapasiteli 11 metre uzunluğundaki dev kaya kamyonları kadın operatörler tarafından kullanılıyor. İlk kez 2018 yılında Yelda Temizci ile başlayan kadın operatör uygulaması kapsamında bugüne kadar yetişen 9 operatörden 7 tanesi hâlen Kışladağ Altın Madeni’nde istihdam ediliyor. Üstelik kadınların işe girmesiyle birlikte, erkek yoğun sektörde diğer çalışanların tavrı değişirken, daha kibar davranışlar sergilemeye başladılar.
Genelde erkek çalışanların ağırlıkta olduğu madencilik sektöründe, kadın çalışan sayısını 2020’den bu yana yüzde 41.5 oranında artıran TÜPRAG, Uşak Kışladağ Altın Madeni’ni kapılarını basın mensuplarına açtı.
Türkiye’de ilk kadın yeraltı vardiya amiri ve ilk kadın kaya kamyonu operatörünü istihdam eden TÜPRAG bünyesinde şu anda 7 kaya kamyonu operatörü çalışıyor. Bunlardan ilki olan Yelda Temizci, 2018 yılında göreve başladı. Kadın operatörler, boş ağırlığı 103 ton, 150 ton taşıma kapasiteli, 6,65 metre yükseklik, 5,8 metre genişlik ve 11 metre uzunluktaki dev kaya kamyonlarını kullanıyor.
“Kadınlar başlayınca erkeklerin tavrı değişti, artık herkes daha kibar”
Kışladağ Altın Madeni Genel Müdürü Hakan Ünal, Türkiye’de ilk kez bir kadın kamyon operatörünün TÜPRAG bünyesinde çalışmaya başladığını söyledi. Ünal, Yelda Temizci’nin işe başlamasından sonra erkeklerin tavrının değiştiğini, daha kibar olduklarını anlattı. Hakan Ünal, ilerleyen dönemlerde farklı operatörlükler için de eğitimin başlayacağını dile getirdi.
Her vardiya başlangıcında çalışanlara o gün çalışmaya uygun olup olmadıklarının sorulduğunu belirten Ünal, mental veya fiziksel olarak çalışmaya hazır olmayanların çalışmadığını bildirdi.
Yakın zamanda ayrıca ‘cesaretli liderlik programını’ başlattıklarını ifade eden Ünal, sorunları yönetime bildirenlerin cesaretlerinden dolayı ödüllendirildiğini kaydetti.
Açık Ocak Müdür Vekili Gökhan Furtuna, şoför kabininde yüzü anlık tarayan kameraların uyku durumuna geçmesi halinde bildirim gönderdiğini, kör noktası fazla olan kamyonlarda da çarpışma engelleyici sistem bulunduğunu ifade etti. Furtuna, kilo, sağlık durumu, kaliteli uyku durumunu analiz ederek çalışılıp çalışılamayacağını belirleyen teknolojiyi de kullanmayı planladıklarını vurguladı.
“Erkeklerin yoğunlukta olduğu bir sektörde kendimizi kabul ettirmeyi başardık”
Türkiye’nin ilk kadın kaya kamyonu operatöre Yelda Temizci gibi güvenlik görevlisiyken bu işi yapmaya karar veren Meryem Saymalı Temmuz’da ikinci yılını dolduracak.
Aldığı 7 aylık yoğun eğitimin ardından araç kullanmaya başladığını belirten Saymalı, yoğun bir şekilde uygulanan iş sağlığı güvenliği önlemlerinin rahat çalışmalarının en önemli unsuru olduğunu aktardı.
Bir kadın olarak erkeklerin yoğun olarak çalıştığı bir sektörde kendilerini kabul ettirmeyi başardıklarını ifade eden Meryem Saymalı, aileleri ve çevrelerinden de çok olumlu tepki aldıklarını bildirdi.
“Belgesel izleyerek operatör olmaya karar verdi”
Kanada, İngiltere, Afrika ve Avusturya gibi bölgelerde madenlerde çalışan kadınların belgeselini izleyerek operatör olmaya karar verdiğini söyleyen Kamile Mavi de erkek işi algısını yıkmak için çalıştığını söyledi.
Bir vardiyada 10-15 tur gidip geldiklerini ifade eden Mavi, ilk etapta ‘erkek işi’ olduğu gerekçesiyle tepkiler aldığını, sonra herkesin alıştığını bildirdi ve bu büyük makineleri kullanmanın çok keyifli olduğunu belirtti.
“Ev kadınlığından operatörlüğe”
Elif Karakaş, hiç iş tecrübesi yokken 40 yaşında ev kadınıyken ilk iş tecrübesini kaya kamyonu operatörlüğüyle yaşıyor. Babasının da TIR şoförü olduğunu ifade eden Karakaş, bu işin tehlikeli olduğunu söyleyen çok sayıda kişi olmasına rağmen, iş sağlığı ve güvenliği kurallarının çok sıkı uygulanmasının önlerini açtığını anlattı. Karakaş, en büyük destekçilerinin ise eşi ve çocukları olduğunu vurguladı.
“Bizden sonra gelecekler için de işler belki daha kolay olacak”
Alandaki kadın operatörlerin hikayelerinden etkilenerek eğitimlere başvuran Sibel Bıyıklı da “Maden sahasına aşinayım daha önce başka bir firmada çalıştım. Şirketimizin böyle bir imkan sunmasından dolayı başvuru yaptım. 3 aylık eğitim sürecindeyim, yeniyim, adım adım kamyonu sürmeye başlayacağım günleri bekliyorum.” ifadelerini kullandı.
