YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Her ne kadar son aylarda düşüş trendine girse de Türkiye’de yüksek seyreden enflasyon baskısı, perakende sektöründe tüketici davranışlarını köklü biçimde dönüştürüyor. Gıda, giyim ve dayanıklı tüketimde talep daha hesaplı ürünlere kayarken ve hatta bir çok alanda daralırken, lüks segmentte farklı bir tablo göze çarpıyor. Özellikle lüks saat markalarının merkezi olan İsviçre saatlerine ilgi hız kesmeden artıyor. Bu durum, hem gelir dağılımındaki uçurumu hem de tüketicilerin enflasyondan korunma stratejilerini ortaya koyuyor. İsviçre Saat Federasyonu’nun açıkladığı verilere göre Türkiye’nin İsviçre’den yaptığı saat ithalatı 2025 Temmuz ayında 30,3 milyon İsviçre Frangı (155 milyon TL) oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21,4 artış anlamına geliyor. Türkiye ABD’nin 554 milyon İsviçre Frangı ile ABD’nin başı çektiği listede Türkiye söz konusu değer ile bir önceki yıl 20. sırada iken 4 basamak birden yükselerek Temmuz 2025 itibari ile 16. sıraya çıktı. Türkiye, Hollanda, Kanada, Katar, Hindistan, Avusturya gibi ülkelerin önünde yer aldı.
7 ayda 9,5 milyar TL’lik saat ithalatı
Bu yılın Ocak-Temmuz arasını kapsayan 7 aylık dönemine bakıldığında ise Türkiye’nin İsviçre’den yaptığı saat ithalatı 184,7 milyon İsviçre Frangı’na (9 milyar 448 milyon TL) ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,6,2023’e göre ise yüzde 8,8’lik artış anlamına geliyor . Yine Türkiye, 7 aylık dönemde İsviçre’den en fazla saat ithalatı yapan 17. Ülke konumunda iken bu yıl aynı dönemde 16. sıraya çıktı. artış oranında ise 5. sırada yer aldı. Türkiye, geçen yılın tamamında ise 293,5 milyon İsviçre Frangı (15 milyar TL) değerinde saat ithal etmişti.
Lüks segment saat ihracatını sürükledi
İsviçre saat endüstrisi temmuz ayında önemli bir büyüme gerçekleştirdi. Toplam ihracat 2,4 milyar İsviçre Frangı’na ulaşarak geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,9 artış gösterdi. Çelik saatlerde yüzde 9,1, altın-çelik karışımı modellerde yüzde 16,9 artış kaydedildi. Toplam 1,4 milyon adet saat ihraç edildi, miktar geçen yıla göre neredeyse aynı kalırken değer artışı lüks segmentin gücünü ortaya koydu. 3 bin frank üzeri modeller yüzde 9,4 büyüyerek ihracatı sürükledi. Buna karşın 200 frank altı ucuz saatlerde daralma yaşandı. Küresel saat ticaretinde büyümenin yüksek fiyatlı ürünlerden ve ABD pazarından kaynaklandığı, Asya’da ise düşüşe rağmen Singapur ve Hong Kong gibi merkezlerin öne çıktığı görüldü. Bu tablo, dünya çapında lüks tüketimin enflasyon ve ekonomik belirsizliklere rağmen cazibesini koruduğunu gösteriyor.
Türkiye’de statü göstergesi
Peki Türkiye’de dahil olmak üzere söz konusu lüks saatlere olan talebin arkasında ne yatıyor? Uzmanlara göre artışın iki temel sebebi var. İlki, yüksek gelir grubunun tüketim alışkanlıklarının enflasyondan görece az etkilenmesi. Temel ihtiyaç kalemlerinde kemer sıkmak zorunda kalan geniş kesimlerin aksine, varlıklı tüketici grupları lüks harcamalarını sürdürüyor. İkinci sebep ise İsviçre saatlerinin yalnızca bir aksesuar değil, aynı zamanda hala bir yatırım aracı olarak görülmesi. Döviz bazlı değerini koruyan bu ürünler, dalgalı kur ortamında güvenli liman olarak tercih ediliyor. Türkiye’de lüks saatlerin alımındaki artış yalnızca finansal kaygılarla açıklanmıyor. Bu ürünler Türkiye’de aynı zamanda statü göstergesi olarak öne çıkıyor. Özellikle genç profesyoneller ve iş dünyasının önde gelen isimleri, İsviçre saatlerini bir “prestij unsuru” olarak konumlandırıyor. Bu eğilim, küresel markaların Türkiye pazarındaki görünürlüğünü artırıyor.
■ Toplam saat ithalatı 7 ayda 14 milyar TL’ye ulaştı
Türkiye, sadece İsviçre’den ithalat yapmıyor. Ancak İsviçre’den yapılan saat ithalatı, değer olarak sektörü domino ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye, bu yılın 7 aylık döneminde dünyadan 339,2 milyon dolarlık (14 milyar TL) saat ithal etti. Söz konusu değer geçen yılın tamamında 540 milyon dolar ile rekor kırmıştı (22,2 milyar TL). Türkiye, 2020’de 221 milyon dolar, 2021’de 299 milyon dolar, 2022’de 383 milyon dolar ve 2023’te de 463 milyon dolarlık saat ithalatı yapmıştı.
