VEYSEL AĞDAR
Artan işçilik maliyetleri ve döviz kurundaki yükseliş, iki yıldır düşük seyreden iplik fiyatlarına zam olarak yansıdı. 2023’ten bu yana yerli üretim ipliklerin çoğu zaman maliyetlerin altında satıldığını belirten Yağmur Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Bilgin Kaya, fiyat artışlarının büyük bölümünün son üç ayda gerçekleştiğini kaydetti. Son iki yılda firmaların stok eritmek ve likidite sağlamak amacıyla zaman zaman zararına satış yaptığını ifade eden Kaya, üretim kapasitesinin yüzde 35’lere kadar gerilediğini ve fiyatların ancak şimdi maliyet seviyelerine yaklaşabildiğini söyledi. Ocak 2025 ile Ocak 2026 arasındaki bir yıllık dönemde Open End, Karde ve Penye iplik gruplarında fiyat artışı yüzde 15 ila yüzde 25 arasında gerçekleştiğini kaydeden Kaya, iplikteki son fiyat artışının talep kaynaklı olmadığını, tamamen maliyet düzeltmesi niteliği taşıdığını vurguladı. Kaya, “Firmalar ocak ayı itibarıyla işçilik ve kur farkını fiyatlara yansıtmak zorunda kaldı. Ancak yapılan artışlar hâlâ maliyeti tam olarak karşılamıyor. 2025 yılı boyunca kilogram başına 5-10 lira artan iplik fiyatları, 1 Ocak itibarıyla 10-20 lira arasında yükseldi. Yıllık bazda artış ise 15 ila 30 lira seviyesine ulaştı” dedi.
Kapasite kullanımı yüzde 40’a geriledi
Kaya, “Bugün geldiğimiz noktada kapasite kullanım oranı yüzde 35-40 seviyesinde. Yeni kurulan tesisler devreye girerken eski birçok fabrika kapandı. Sektörde ciddi bir atıl kapasite oluştu. Eski tesisler hurdaya ayrılırken, yeni tesislerin makina yatırımı için yurtdışına milyarlarca dolar ödendi” diye konuştu.
Mısır yatırımları üretimi de ihracatı da aşağı çekti
Türk tekstil sektörünü asıl zorlayan unsurun küresel talep daralması yanında, üretim kapasitesinin Mısır’a kayması olduğunu savunan Kaya şöyle devam etti; “Konfeksiyon ihracatı güçlü olduğu sürece iplik ve kumaş talebi de güçlü olur. Ancak Avrupa’ya yönelik üretimin bir kısmı Mısır’a kaydı. Mısır’dan yapılan ihracat Türkiye’deki kapasite kullanımını düşürdü. Mısır’dan yapılan konfeksiyon ihracatının tamamı, Türkiye’nin ihracatına da düşüş olarak yansımakta. Yatırımların Mısır’a taşınması da sadece firma bazlı değil, sektör geneli açısından kapasite kaybı yarattı.” Ana pazarımız Avrupa’nın Mısır’a kayan siparişlerinin geri dönüşünün zaman alacağını belirten Kaya, “iplikte Fiyat artışı var ama bu bir kârlılık artışı değil. Sektör şu an maliyetini dengelemeye çalışıyor’’ dedi.
“AB-Hindistan STA’sı ikincil risk”
Avrupa Birliği ile Hindistan arasında imzalanan ve 27 Ocak 2026’da yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması’nın etkisine de değinen Kaya, iplik tarafında Hindistan’ın kısa vadede belirleyici bir tehdit oluşturmayacağını, ancak konfeksiyon ve nihai ürün tarafındaki rekabetin artabileceğini söyledi. Kaya, “Asıl sorun dış rekabetten ziyade içeride yapılan plansız yatırımlar, kapasite fazlası ve üretimin Mısır’a taşınması. Kendi hatalarımızı düzeltir ve yol haritamızı doğru çizebilirsek eğer, Hindistan riskini sektör çok kolay yenebilecek güçte” değerlendirmesinde bulundu.
