BARIŞ SEDEF
Türkiye makarna sanayisi dünyanın ikinci büyük üreticisi ve ihracatçısı konumunda bulunuyor. Direkt ve dolaylı olarak yaklaşık 50 bin kişiye istihdam sağlayan, Türkiye'nin dört bir yanına yayılmış modern tesisleriyle faaliyet yürüten makarna sanayicisi, ülkemizin tarımsal endüstriler içinde örnek yapılardan birini meydana getiriyor.
160’tan fazla ülkeye ihracat gerçekleştiren sektör iç ve dış ticaret hacmiyle 2 milyar dolarlık bir ekonomik değere ulaştı. 2022 yılında Türkiye'de 1 milyon 998 bin ton makarna üretilirken, bu miktarın 1 milyon 336 bin tonu ihracat pazarlarına, 666 bin tonu ise iç tüketime yansıtıldı. Yine aynı şekilde 2023 yılında üretilen 1 milyon 971 bin ton makarnanın 1 milyon 345 bin tonu ihracat 630 bin tonu ise iç tüketime gitti. Son iki yılda ülkemizde ortalama 2 milyon ton makarna üretimi yapılırken, 2024 yılının ilk 8 ayında Türkiye'de miktar olarak 984 bin ton makarna ihracatı gerçekleştirildi. 2024 yılının 9 aylık döneminde ise 720 milyon dolar civarında makarna ihracatı yapılırken sektörün yıl sonu hedefi 1,5 milyon ton. Dokuz aylık dönemde ortalama birim fiyatlarındaki düşüşe rağmen ihracatın değer bazında performansı yüzde 6.4 olarak yükseliş gösterdi.
Sektörün üretim kapasitesi 3 milyon ton civarında
Ülkemizde makarna sektöründe faaliyet gösteren firma sayısına bakıldığında 25 şirket üretim gücünün ağırlıklı kısmını oluşturuyor. Üretim kapasitesine değindiğimizde ise 25 firmanın yüzde 100 kapasiteyle çalıştığı varsayıldığında toplam 3 milyon tonluk bir hacim karşımıza çıkıyor. Trademap verilerine göre ise makarna alanında Türkiye, İtalya’dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Buna karşın yapılan ihracatın kıymet bakımından karşılığında ise ton başına 700 dolar civarındaki ihracat birim değeri ile son sıralarda yer alan ülkemiz, katma değeri yüksek yeni ürün gamlarıyla bu durumu lehine çevirecek. ABD, Almanya, Fransa ve Japonya başta olmak üzere bu pazarlara özgü ürünlerin geliştirilmesiyle bu değerin artacağına vurgu yapan sektör temsilcileri, birçok şirketin bu yönde çalışmalar yaptığının altını çizdi.
Durum buğdayı ithalatında ciddi azalma var
Makarnanın ana hammaddeleri arasında yer alan durum buğdayında ise 2024 özelinde yapılan ithalatta ciddi bir azalma söz konusu. 2024 yılı Ocak - Ağustos dönemini karşılaştırdığımızda durum buğdayı ithalatı geçen yıl aynı dönemine göre miktar olarak yüzde 93 azalarak 18 bin ton değer olarak ise yüzde 94 azalarak 6,83 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu kapsamda özellikle buğday tarafında yapılan geliştirmelerle sektörün paralel bir yapıda ilerlediğini görmek. Yeni Ar-Ge çalışmalarıyla buğdayın iklim streslerine karşı dayanımının artması beklenirken bu geliştirmeler ışığında yerli makarna üreticilerinin de yurt dışındaki hakimiyeti güçlenecek.
