Türkiye’nin geleneksel sektörlerinden deri ve deri mamullerinde rüzgâr tersine döndü. Kilogram başına ihracatta 10 doları aşan ve oluşturduğu katma değerle ülke ekonomisine katkı sağlayan sektör, 3 yılda net açık veren bir pozisyona geldi. 2023 yılında 2,1 milyar dolarlık ihracat geliriyle en yüksek seviyesini gören sektör, geçen yıl 1,5 milyar dolarda kaldı. Geçen yıl ihracatta yüzde 17,9 düşüş yaşayan sektör, 26 ihracatçı sektör arasında en fazla düşüş yaşayan sektör olması.
Dış Ticaret Masası’nın konuğu olan İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Başkanı Güven Karaca, ihracatının düşüşünde en önemli noktanın ekonomik koşullar olduğunu belirtti. Karaca, “Sadece Ocak ayını baz alırsak enflasyon yüzde 5, kur yüzde 1,5 artmış. Bir ayda yüzde 3,5’luk bir fark var. Bunu yıla yaydığınızda gerçekten çok ciddi rakamlar çıkıyor. Bu makasın herhangi bir çözümle kapatılabilmesi çok zor. Son iki yılda inovasyonu, tasarımı, agresif pazarlamayı, projeleri konuşacağımıza maalesef içerideki ve dışarıdaki ekonomileri konuşmak zorunda kaldık” dedi.
5 milyar dolarlık iç pazar ithalata teslim oluyor
Sektörün 2023’te 567 milyon dolar dış ticaret fazlası verdiğine dikkat çeken Karaca, şöyle devam etti: “3 sene içinde 1,1 milyar dolar dış ticaret eksisi verir hale geldik. Bunun birinci sebebi ithalat talebinin artması. Son yıllarda kur-enflasyon makasının çok fazla açılması ile maliyetler de yükseldi. Pahalı olduğumuzdan dolayı perakendeciler mağazasına koyacağı ürünü dışarıdan ithal ediyor. İç piyasada sadece fabrika fiyatıyla en az 5 milyar dolarlık bir pazar var. Türk perakendecisinin mağazalarına koymak istediği 5 milyar doları neden diğer ülkelere kaçıralım?”
İhracat rakamlarındaki artıştan ziyade iki konuya önem verdiklerinin altını çizen Karaca, “Dış ticaret fazlası veren bir sektör olacağız. Bir de zaten iyi seviyede olan kilogram başına ihracatımızı daha yukarıya çıkaracağız. Bu noktada hâlihazırda Türkiye’nin en değerli 4. sektörüyüz. 2023’te 9,5 dolar olan kilogram başına ihracat fiyatımız, 2024’te 10,5 dolara geldi. Ocak ayı ihracat verilerinde ise 12,8 dolara yükseldik” şeklinde konuştu.
Karaca, sektör olarak 184 ülkeye ihracat yaptıklarını ifade etti. Fırsatların devam ettiğine vurgu yapan Karaca, “Daha ileriye gidebilmemiz için kurulu kapasite ve insan kaynağı konusunda çözümler üretmeliyiz. Kümelenmeyi sağlamamız lazım. Teknolojimizi yenilemeliyiz. Ürün ve müşteriyi çeşitlendirmeden aynı fiyata, aynı malı satmakla bir yol alamayız. Ayrıca agresif pazarlama yapacağız. Bununla ilgili komitelerimiz çalışmalarını yapıyor” dedi.
“Canlı hayvan ithalatı, yerli hayvan ırkını bozdu”
Dünyada yılda 330 milyon adet canlı hayvan kesildiği bilgisini veren İDMİB Başkanı Güven Karaca, “Bunun 30 milyon âdetini ABD oluşturuyor. Türkiye’de ise yılda 6 milyon adet büyükbaş kesiliyor ancak bu sayı Türkiye’deki deri ihtiyacını karşılamıyor. Bizim en az 12 milyon büyükbaş ihtiyacımız var. Dolayısıyla ham deride dışarıya bağımlıyız. Büyükbaşın menşeine baktığımızda asıl sorun burada çıkıyor. Çünkü deride kaliteler vardır. Daha önceki dönemlerde AB kalite Türk derisinde sadece Türk ırkından üretilmiş hayvanların derisini baz aldığımızda kalite yüzde 60’lardaydı. Bugün ise yüzde 10’lara kadar düştü. Sebebi maalesef hayvan ırkımızın bozulması.”
