YENER KARADENİZ / İSTANBUL
Türkiye’nin en büyük pazarı Avrupa Birliği’nin hazır giyim ithalatı 2024 Ocak-Ekim döneminde bir önceki yıla göre yüzde 0,3 artarak 80,9 milyar Euro’ya ulaşırken Türkiye’nin bölgeye ihracatı, yüzde 6,1 oranında düşüşle 8,8 milyar Euro seviyesine geriledi. Bu gerileme, Türkiye’nin AB hazır giyim ithalatından aldığı pazar payını yüzde 11,4’ten yüzde 10,9’a çekti. Hem miktar hem de gelir bazında kayıplar yaşayan Türkiye, bu düşüşe rağmen Çin ve Bangladeş’in ardından AB’nin üçüncü büyük tedarikçisi konumunu sürdürdü.
Türkiye’nin pazar kaybı, ucuz işçiliğin hakim olduğu Kamboçya, Pakistan ve Fas gibi ülkelerin lehine oldu. 10 aylık sürede Kamboçya’dan ithalat yüzde 19,5, Pakistan’dan yüzde 9 ve Fas’tan ise yüzde 7,5 arttı. Kg başına ihracat değerinde ise Türkiye, Avrupa Birliği’nin ilk on hazır giyim ve konfeksiyon tedarikçisi arasında Tunus ve Fas’tan sonra en yüksek birim fiyata sahip üçüncü ülke konumunda yer almaya devam etse de birim fiyatı yüzde 3,8 düşüşle 20,2 Euro’ya geriledi.
İki yıldır rekabetçilikte geride
Hazır giyim sektörü son yıllarda maliyetlerdeki hızlı artış, kur artışının enflasyon oranının altında kalması gibi nedenlerle uluslararası pazarda güç kaybediyor. Aynı üründe Türkiye’nin maliyeti rakiplerinden yüzde 40-50 daha fazla. Sektör temsilcileri lojistik avantajı ve kalite sayesinde yüzde 15-20 farkın kabul edildiğini ancak yüzde 50’leri aşan farkın pazar kaybını beraberinde getirdiğini dile getiriyor. Geçen yılın tamamında Türkiye hazır giyim ve konfeksiyon sektörü ihracatı yüzde 6,9 düşüşle 17 milyar 902 milyon dolara gerilerken en büyük kayıp birçok uluslararası markanın merkezi olan AB’de yaşandı.
■ Tekstil sektörü AB’de payını artırdı
Avrupa Birliği’nin 2024 yılı Ocak-Ekim döneminde tekstil sektöründe en çok ithalat yaptığı 10 ülke arasında Türkiye, Çin’den sonra ikinci sıradaki konumunu korudu. AB ülkelerinin 2024 Ocak-Ekim döneminde birlik dışından tekstil ve hammaddeleri ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,4 azalarak 16,1 milyar Euro oldu. Aynı dönemde Türkiye’den ithalatı ise yüzde 0,5 artışla 2,9 milyar Euro değerinde gerçekleşmişti. Böylece hazır giyimin aksine tekstil sektörü, bölgedeki pazar payını artırdı.
Türkiye’nin pazar payı, 2023’ün aynı dönemine göre yüzde 4, 2022 yılı aynı dönemine göre ise yüzde 2 oranında artış göstererek yüzde 17,9’a çıktı. Ancak sektör, bunun için birim fiyatlarda önemli fedakarlık yapmak zorunda kaldı. Türkiye tekstil ürünlerinin Avrupa Birliği pazarında birim fiyatı 2024 yılı Ocak-Ekim döneminde 2023 yılı aynı dönemine göre yüzde 9,5 ve 2022 yılı aynı dönemine kıyasla yüzde 13,3 oranında düşerek kilogram başına 4 Euro seviyesinde gerçekleşti.
■ Kg başına değer 20,2 Euro’ya düştü
Türkiye’nin AB hazır giyim ve konfeksiyon ürünleri pazarında Euro bazında 2022 yılında yüzde 11,5 olan payı, 2023 yılında yüzde 2,8 oranında artışla yüzde 11,8 olarak kaydedilmişti. Türkiye’nin 2024 yılı Ocak-Ekim döneminde pazar payı, 2023 yılının aynı dönemine oranla yüzde 6,4, 2022 yılı aynı dönemine göre ise yüzde 5,5 oranında düşüş gösterdi ve Euro bazında yüzde 10,9 olarak gerçekleşti. Türkiye’nin AB pazarı için birim fi yatı 2022 yılında 18,8 Euro, 2023 yılında ise 20,7 Euro olarak gerçekleşmişti. 2024 yılının Ocak-Ekim döneminde ise 2023 yılı aynı dönemine kıyasla yüzde 3,8 oranında azaldı ve kilogram başına 20,2 Euro olarak gerçekleşti. Bu değerle Türkiye, Avrupa Birliği’nin ilk on hazır giyim ve konfeksiyon ürünleri tedarikçisi arasında Tunus ve Fas’tan sonra en yüksek birim fiyata sahip üçüncü ülke konumunda yer aldı.
■ Çin ve Bangladeş’in pazar payı arttı
Avrupa Birliği ülkelerinin 2024 yılının Ocak-Ekim döneminde hazır giyim ve konfeksiyon ürünlerinin ithalatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,3 artışla 80,9 milyar Euro seviyesinde gerçekleşirken Türkiye’nin bölgeye ihracatı önemli oranda geriledi. 2023 Ocak-Ekim dönemi ile kıyaslandığında Avrupa’nın en büyük hazır giyim ve konfeksiyon tedarikçisi olan Çin’in ihracatında yüzde 1,5 en büyük ikinci tedarikçisi olan Bangladeş’in ihracatında yüzde 0,8 artış yaşandı. Üçüncü sırada yer alan Türkiye’nin ihracatı ise yüzde 6,1 oranında düştü. Türkiye, ilk 10 tedarikçi arasında Tunus’un ardından en fazla düşüş gösteren ülke oldu. Türkiye’nin bölgeye ihracatı, miktar bazında ise yüzde 2,4 düşüşle 438 milyon tona geriledi.
