MEHMET KAYA - FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, 2026 itibariyle başlayacak Beşinci Tarife Dönemi hazırlıklarının devam ettiğini; firmaların yatırım ihtiyaçlarını karar alıcılara bildirmeye başladığını belirterek, son karar henüz oluşmamakla birlikte görünümün 2020’de belirlenen Dördüncü Tarife Dönemi yatırım planlarının yüzde 70 ve üzeri bir manzara ortaya çıktığını söyledi.
Elder tarafından yürütülen elektrik dağıtım bölgeleri şirket ziyareti kapsamında Antalya’da Akdeniz Elektrik Dağıtım (AEDAŞ) ziyaretinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, “Henüz tarife hazırlık süreci devam ediyor. Dağıtım şirketlerimiz yatırım tavan tekliflerini revize edebilirler. Kamu tarafının da daha fazla yatırım yapılması konusunda telkinleri, beklentileri olabilecektir. O nedenle şu andaki elimizdeki şey, 4’üncü tarife dönemi yatırım onaylı yatırım tavanının yüzde 70 daha fazlası gibi görünüyor. Ama bu yılın sonunda bunun ne kadar daha fazla olduğunu net bir şekilde göreceğiz. Dördüncü tarife uygulama döneminin yatırım tavanı 2020 fiyatlarıyla 67 milyar Türk lirasıydı.” dedi.
Erdoğan, şebeke yenileme literatüründen hareketle, Türkiye’nin elektrik şebekesinin yeniden kurulma maliyetinin 150 milyar TL tahmin edildiğini hatırlatarak, şebekenin eskiyen taraflarının yenilenmesi bazlı yaklaşımla, şebeke koruma yatırımının yıllık 5 milyar dolar dolayında hesaplandığını vurguladı. Elder, çeşitli hesaplamalarla, yıllık şebeke yatırım ihtiyacının, sayısallaşma ve yeşil dönüşümü de destekleyecek şekilde 4 milyar dolar üzeri olduğu tahminini yapmıştı.
Yeni tarife döneminin yatırım yönü teknoloji
ELDER, 5. Tarife Döneminde, sayısallaşma, bölgesel yönetim, şebeke güvenliği ve şebeke yenileme ağırlıklı bir yapının ortaya çıkacağını; bu yönde bir şebeke-dağıtım sistemi kurulmasını öne çıkaran bir hazırlık yapmıştı. Dağıtım 2.0 olarak adlandırılan bu konseptte, akıllı sayaçlardan başlayarak uçtan-uca veri temelli bir yapının oluşacağı vurgusu yapıldı.
ELDER tarife dönemine ilişkin görüşlerini ilk kez paylaştı
Antalya’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, şebeke koruma için teknik olarak yıllık 5 milyar dolarlık bir yatırıma ihtiyaç olacağını belirtti. Diğer yandan, 5. tarife dönemi için firmaların daha sonra güncellemeleri de mümkün olacak şekilde ilk taslaklarında, önceki tarife dönemine kıyasla (2020 yılı verileri) yüzde 70’lik bir yatırım artışı öngördüklerini vurguladı. Erdoğan, “Henüz tarife hazırlık süreci devam ediyor. Dağıtım şirketlerimiz yatırım tavan tekliflerini revize edebilirler. Kamu tarafının da daha fazla yatırım yapılması konusunda telkinleri, beklentileri olabilecektir. O nedenle şu andaki elimizdeki şey, 4’üncü tarife dönemi yatırım onaylı yatırım tavanının yüzde 70 daha fazlası gibi görünüyor. Ama bu yılın sonunda bunun ne kadar daha fazla olduğunu net bir şekilde göreceğiz. Dördüncü tarife uygulama döneminin yatırım tavanı 2020 fiyatlarıyla 67 milyar Türk lirası idi.” bilgisini verdi.
Elder Genel Sekreteri, Erdoğan şöyle devam etti: “Bir şey istiyorsak ve hepimiz için söylüyorsak, bir şekilde onun bedelini karşılamak durumundayız, ödemek durumundayız. Cep telefonumuzu daha iyi bir cep telefonu ile değiştirmek konusunda harcama yapıyoruz. Elektriğimizin daha kaliteli olması konusunda da harcama yapabilmeyi kabul etmek durumundayız. Elektrikli araba mı kullanmak istiyorsunuz, kullanabilirsiniz ama bunun da bir maliyeti var. Yani o maliyete katlanmak durumundayız. Daha yeşil bir dünya istiyorsak daha fazla yenilenebilir entegrasyonu için şebekeleri güçlendirmemiz gerekiyor.” yorumunu yaptı.
Türkiye’nin enerji dönüşümünü gerçekleştirmekle yüz yüze olduğunu vurgulayarak, güçlü, esnek ve dirençli şebekeler oluşturulması, iklim krizinin olası maliyetlerinin karşılanması için sürdürülebilirliğin “Gelecek kuşakların ihtiyaçlarını da düşün” şeklinde yorumlanması gerektiğini, bunun için bugünden bazı maliyetlerin karşılanmasına ihtiyaç olduğunu savundu.
