YENER KARADENİZ
Artan hammadde ve enerji maliyetleri ekmek üreticilerinin fiyat tarifesinin belirlenme yöntemine ilişkin yeni bir model önermesine neden oldu.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Ekmek, Un ve Unlu Mamuller Meslek Komitesi Üyesi ve Meclis Başkan Yardımcısı Selim Şimşek, mevcut tarife sisteminin hem sektör hem de kamu açısından bürokratik yük oluşturduğunu belirterek, ekmek tarifesinin enflasyona endekslenmesini istedi. Ekmek üretiminde yaklaşık 40 farklı girdinin kullanıldığını anlatan Şimşek, bu girdilerin tamamına yakınının fiyatının serbest piyasa koşullarında oluştuğunu, buna karşın nihai ürün olan ekmeğin azami fiyat tarifesine tabi olduğunu söyledi. Maliyetlerdeki değişim nedeniyle yılda iki, bazı dönemlerde üç kez yeni tarife ihtiyacı doğduğunu ifade eden Şimşek, “Hammadde girdilerinin ve enerji maliyetlerinin artması neticesinde yılda en az iki veya üç defa yeni fiyat tarifesi yapma zorunluluğumuz oluyor. Yaklaşık 40’a yakın girdimiz var. Bunların tamamının fiyatı serbest piyasa koşullarında belirleniyor. Ancak nihai ürün olan ekmek tarifeye bağlı” dedi.
Bürokrasiyle uğraşmaya gerek kalmasın
Tarife değişikliklerinde yaşanan sürecin odayı, sektör temsilcilerini ve kamu kurumlarını yorduğunu belirten Şimşek, bunun yerine otomatik bir fiyatlama mekanizması oluşturulmasını önerdi. Şimşek, “Yıllık enflasyon rakamları zaten açıklanıyor. Bu bürokrasiyle uğraşmaya gerek kalmadan yılda üç, dört veya iki defa, ilgili bakanlığımız nasıl takdir ederse enflasyon oranında ekmek tarifesinin belirlenmesini talep ediyoruz” diye konuştu.
Yeni tarife çalışmaları başladı
Şimşek aynı zamanda yeni bir tarife çalışmasının da başladığını açıkladı. Sektörden gelen fiyat talebinin meslek komitesinin son toplantısında ele alındığını belirten Şimşek, “Yeni bir sahadan gelen fiyat talebini komitemizde görüştük ve karara bağladık. Hazırlıkların ardından muhtemelen en kısa sürede yönetim kurulumuza gelecek” dedi. Fiyat değişikliklerini “zam” olarak nitelendirmek istemediklerini söyleyen Şimşek, maliyetlerdeki yükseliş nedeniyle yapılan işlemi “fiyat ayarlaması” olarak değerlendirdiklerini ifade etti.
Ruhsatsız fırınlar denetlensin
Şimşek, sektörün önemli sorunlarından birinin de ruhsatsız fırınlar olduğunu belirterek, bu işletmelerin yasal faaliyet gösteren fırınların kapasite kullanımını düşürdüğünü ve maliyetlerini yükselttiğini söyledi. İstanbul Valiliği ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi aracılığıyla ruhsatsız fırınların daha etkin denetlenmesini ve gerekli durumlarda kapatılmasını talep ettiklerini aktardı. Yeni fırınların açılmasının da bölgedeki ihtiyaç ve mevcut üretim kapasitesine göre planlanmasını isteyen Şimşek, ruhsat verilmeden önce fizibilite çalışması yapılması gerektiğini dile getirdi.
"Zincir marketlerde yüzde 5 iade kaldırılsın"
Zincir marketlerdeki ekmek iadelerine de dikkat çeken Şimşek, yüzde 5’e kadar olan iade uygulamasının kaldırılmasını istedi. İade miktarlarının önemli boyutlara ulaştığını belirten Şimşek, oranın sıfırlanmasının ekmek israfını azaltacağını ve üretim-tüketim planlamasını iyileştireceğini söyledi. Şimşek, işletmede masa bulunması halinde paket ekmek satışında KDV’nin yüzde 10 olarak değerlendirilmesine de itiraz etti. Müşterinin herhangi bir hizmet almadan tezgahtan satın alıp götürdüğü ekmekte KDV’nin yüzde 1 olması gerektiğini belirten Şimşek, masası olan ve olmayan fırınlar arasında farklı uygulamanın haksız rekabete yol açtığını savundu. Kentsel dönüşüme giren binalardaki fırınların ruhsat haklarının yeni binada korunmasını isteyen Şimşek, sektörde giderek büyüyen eleman açığı için de meslek liselerinde ekmekçilik ve unlu mamuller bölümlerinin açılması çağrısında bulundu.
