Mehmet Hanifi GÜLEL
Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, büyükşehirlere kurbanlık hayvanların sevkiyatı başladı. Bu yıl doğu illerinden yapılan sevkiyatta özellikle büyükbaş hayvan sayısında yüzde 25’in üzerinde azalma yaşanıyor. Büyükbaş kurbanlık fiyatlarında geçen yıla göre yüzde 100’ün üzerinde artış yaşandığını kaydeden sektör temsilcileri, fiyatların 40 bin liradan başladığını ve 150 bin liraya kadar çıktığını belirtiyorlar.
Bölgelerinden genellikle büyükbaş sevkiyatının yapıldığını aktaran Erzurum Yakutiye Ziraat Odası Başkanı İslam Yıldırım, kurbanlık fiyatlarının büyükbaş tosun canlı olarak kilosunun 140-145 lira civarında bulunduğunu kaydetti. İstanbul’a gönderilen bir hayvanın 4 bin lira lojistik ve çadır kirası masrafı bulunduğunu, bu maliyetin satış fiyatına yansıdığına vurgulayan Yıldırım, “Bizim burada dişi büyükbaş hayvan 40 bin liradan başlar, 100 bin liraya kadar çıkar. Erkek büyükbaş hayvan ise 50 bin liradan başlar 150 bin liraya kadar var. Geçen yılla oranla fiyatlarda yüzde 100’ün üzerinde artış yaşanıyor. Öte yandan bu yıl hayvan sayısında da ciddi bir azalama yaşanıyor. Geçen yıl ilimizden 40 bine yakın büyükbaş hayvan sevkiyatı yapılmıştı. Bu yıl bu rakamları bulabileceğimizi tahmin etmiyorum. 30 bini bulabilir. Bu yıl sevkiyatı yapılan hayvan sayısında yüzde 25 azalma bekleniyor. Hem hayvan sayısının azalması hem de fiyatların sürekli artmasından dolayı hayvancılık sektöründe ciddi bir kriz var. Bunun nedeni pandemi döneminde maliyetlerin artmasından kaynaklanıyor. O dönem eldeki damızlık ve süt ineğinin piyasaya sürülmesi ve kesilmesinden bu sorunlar yaşanıyor” dedi.
Kars’tan sevkiyat %50 azaldı
Önceki dönem Kars Ziraat Odası Başkanı Adem Ertaş da peyderpey açılan hayvan pazar yerlerine kurbanlık sevkiyatının devam ettiğini bildirdi. Geçen yıla oranla sevkiyatı yapılan hayvan sayısının azaldığına dikkat çeken Ertaş, “Eskiden Kurban Bayramı döneminde 70 bine yakın hayvan sevk edilirken, bir köyden 20-30 TIR hayvan çıkardı. Bugün ise bir köyden bir veya iki TIR hayvan ancak çıkıyor. Bu da 50 hayvan anlamına geliyor. İlimizde geçen yıla oranla hayvan sevkiyatında en az yüzde 50 azalış var. Diğer yandan yol maliyetleri şehirlere göre 50 ile 60 bin lira arasında değişiyor. Hayvanın tanesine sadece nakliye ve çadır maliyetiyle beraber 5 bin lira biniyor. İlimizde 450 kilo gelen bir büyükbaş tosun aşağı yukarı 130 ile 140 bin lira civarında. En düşük büyükbaş tosun 60 bin lira, en düşük büyükbaş dişi hayvan ise 50 bin liradan başlıyor. Küçükbaş hayvan ise 5 bin liradan başlıyor” dedi.
Diyarbakır’da küçükbaş fiyatı 8 bin liraya kadar çıkıyor
Diyarbakır’dan hayvanların yola çıktığını belirten Diyarbakır İli Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Abdullah Çetinkaya, “Bu yıl şap hasatlığından dolayı yeri olanlar erkenden götürmeye çalıştı. Piyasada özellikle büyükbaş hayvan kurbanlık azaldı. Küçükbaş canlı hayvanın fiyatı tüccarların verdiği toptan fiyat 95 ile 100 lira civarında bulunuyor. Perakende de ise kilosu 110 ile 120 liraya arasında değişiyor. İlimizde küçükbaş hayvan fiyatı kilosuna göre 6-8 bin civarında. Bölgemizde büyükbaş havan sayısında yüzde 25’ten fazla azalma var. Küçükbaşta ise geçen yıla göre yüzde 10 azalma görülüyor. Azalmanın nedeni geçen sene yemdeki sıkıntıdan dolayı damızlık hayvanların bile kesime gönderilmesinden kaynaklanıyor” dedi.
Perakende satışlarında %100’ün üzerinde artış
A101: Bu yıl koç (16-19 kilo et) 6.590 lira. Geçen yıl Karaman koç (en az 16 kilo et) 3.195 liraydı. Büyükbaş 7 hisse (20-23 kilo kemiksiz et) 8.590 lira. Bu fi yat geçen yıl (en az 20 kilo kemiksiz et) 3.595 liraydı.
Carrefoursa: Bu yıl koç kategorisinde iki farklı seçenek sunuyor. Koç kıvırcık, (Sakatat dahil 12-15 kilo et) 5.950 lira, koç kıvırcık (Sakatat dahil 16-19 kilo et) 6.950 liraya satışa sunuldu. Geçen yıl kıvırcık koç kurban paketi (Sakatat dahil en az 17 kilogram et) 3.450 liradan satışa sunmuştu. Bu yıl büyükbaş 7 hisse (20-23 kilo kemiksiz et) 9.490 liraya satışa sunuldu. Geçen yıl ise (Sakatat dahil en az 29 kilogram kemiksiz et) 3.950 liradan satılıyordu.
Migros: Bu yıl koç Karaman (12-16 kilo sakatat hariç) 5.990 lira. Geçen yıl (en az 12 kilo kuyruk yağsız kemikli et) 2.995 liradan satıyordu. Yine bu yıl koç kıvırcık (16-20 kilo sakatat hariç) 6.990 liradan satışa sunulurken, geçen yıl koç kıvırcık (En az 16 kilo kemikli et) 3.595 liradan satışa sunulmuştu. Bu yıl büyükbaş 7 hisse (23-27 kilo kemiksiz et, sakatat hariç) 11.990 liradan satışa sunuldu. Geçen yıl ise fi yatı (En az 25 kg sakatatsız kemiksiz et / 33 – 35 kg kemikli ete denk) 4.595 liraydı.
