AYSEL YÜCEL/İSTANBUL
Küresel ticaretin yüzde 80’den fazlasının yapıldığı denizyolu taşımacılığında, öncü gösterge niteliğindeki navlun endeksleri sert düşüşe geçti. Baltık Kuru Yük Endeksi’nde son iki haftadaki düşüş yüzde 40’ı aştı. Yıla yükselişle başlayan Drewry Dünya Konteyner Endeksi’nde son iki haftadaki düşüş yüzde 15’e dayandı. Çin yeni yılı tatilinin yanı sıra küresel ekonomideki yavaşlama ve gemi arz-talep dengesizliği bu düşüşte etkili oldu.
Denizcilik uzmanları, Gazze’deki ateşkesin ardından gemilerin Kızıldeniz’e geri dönme hazırlığında olduğunu, seyahat sürelerininin eskiye dönmesiyle navlunda daha büyük bir çöküş yaşanabileceği uyarısında bulundu. Hızlı düşüşe geçen Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI), haftaya 778 puanla başladı. Böylece, endekste son iki haftadaki kayıp yüzde 40’ı aştı.
Kuru Yük piyasasındaki gelişmeleri EKONOMİ’ye değerlendiren Türk Armatörler Birliği Başkanı Cihan Ergenç, “Jeopolitik riskler, belirsizlik, küresel ekonomik yavaşlama ve gemi arz-talep sorunları nedeniyle piyasalar düşüşte” diye konuştu. Bu belirsizlik ortamında armatörler için öngörü yapmanın mümkün olmadığını dile getiren Ergenç, “Hatta önümüzde bulutlu ve sıkıntılı bir süreç bizleri bekliyor” dedi.
Kapasite fazlası su yüzüne çıkacak
Drewry Dünya Konteyner Endeksi, 16 Ocak haftasındaki yüzde 3’lük düşüşün ardından geçen hafta da yüzde 11 değer kaybederek 40’lık konteyner başına 3 bin 445 dolara geriledi. Drewry uzmanları, Çin Yeni Yılı tatili nedeniyle konteyner navlunundaki düşüşün bu hafta da sürmesini bekliyor.
Navlunda asıl düşüşün Husi saldırıları nedeniyle Ümit Burnu’na yönelen denizcilik şirketlerinin, Süveyş Kanalı’na dönmesiyle başlayacağı dile getiriliyor. Bu yılın sözleşmelerini müzakere eden nakliyecilerin, büyük bir fiyat ikilemiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
Küresel uzmanlar, armatörlerin Suveyş’e geri dönmesiyle sefer ton-milindeki azalmanın piyasadaki kapasite fazlasını ortaya çıkaracağını ve özellikle Asya-Avrupa ticaretinde navlun oranlarında önemli bir düşüş eğilimine yol açacağını öngörüyor.
Drewry analistleri, Ümit Burnu’nun etrafından dolaşmanın efektif kapasiteyi yaklaşık yüzde 9 oranında azalttığını belirterek, “Bu da taşıyıcıların son 12 ayda bir kez daha çok güçlü çeyrek dönem karları elde etmelerine yardımcı oldu” açıklamasını yaptı.
DP World İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Yuvraj Narayan, İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu toplantısında Reuters’a yaptığı açıklamada, İsrail’e bağlı olmayan gemilerin iki hafta gibi kısa bir süre içinde Kızıldeniz’e dönmeye başlayabileceğini belirterek, navlun fiyatlarının “çökebileceğini” söylemişti.
