AYSEL YÜCEL/İSTANBUL
Türk armatörler, enerji taşımacılığına yönelik gemi yatırımlarında atağa geçti. Avrupa’nın Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte petrol tedarikini çeşitlendirmesi, ABD Başkanı Trump’ın Venezuela’ya yönelik politikaları ve küresel ölçekte imzalanan yeni enerji anlaşmaları deniz ticaretinde tanker talebini artırınca Türk armatörler de bu alana yönelik yatırımlarını hızlandırdı. Tanker navlunlarının da hızlı yükselişe geçmesiyle birlikte sadece ocak ayında dört farklı Türk şirketinden toplam yaklaşık 500 milyon dolara yakın gemi yatırımı haberi geldi.
EKONOMİ gazetesine konuşan sektör temsilcileri, Türk armatörlerin lig atladığını, koster filosu yerine küresel devlerle rekabet edebilecek büyük tonajlı gemilere yöneldiğini vurguladı. Yatırımların artarak devam etmesi bekleniyor.
Türk sahipli filo 2025’te ilk 10’a yükseldi
Son yıllarda hızlı bir büyüme sürecine giren Türk deniz ticaret filosu, 2025’te de yükselişini sürdürdü. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre, Haziran 2025 itibarıyla Türk sahipli deniz ticaret filosu yaklaşık 53 milyon DWT seviyesine ulaştı. Ocak ayında 2.092 olan gemi sayısı ise haziran itibarıyla 2.150’ye çıktı. Türk sahipli filo böylece küresel sıralamada bir basamak daha yükselerek ilk 10’a girdi. Sektöre yeni oyuncuların girmesi de bu büyümede etkili oldu.
“Türkiye son beş yılda lig atladı”
EKONOMİ gazetesine konuşan Beşiktaş Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Kalkavan, son dönemde açıklanan yatırımların Türk denizciliğinin geldiği nokta açısından önemine vurgu yaptı. Kalkavan, “Bu gelişmeler son derece normal. Türk denizciliğinin geldiği konum itibarıyla artık sıradan karşılanmalı. Önümüzdeki birkaç yıl içinde çok daha fazla yatırım ve büyüme haberi alacağız. Türkiye son beş yılda lig atladı, çok iyi bir dönemin en başındayız. Türk armatörler enerji, emtia, konteyner gibi her alandaki fırsatı değerlendiriyor” dedi.
Türk armatör artık büyük tonaj yatırımcısı
Yağcı Denizcilik Kıdemli Kiralama Müdürü İsmail Şahin, Türk armatörlerin koster filosundan çıkarak daha büyük tonajlı gemilere yöneldiğine dikkat çekti. Şahin, “Enerji ticaretinde önemli fırsatlar var. Normal şartlarda yaklaşık yedi yılda amorti edilen yatırımların, büyük tonajda beklenen çıkışın yakalanmasıyla üç-dört yılda geri dönmesi öngörülüyor. Avrupalı armatörler pazara doymuş durumda. Eğitimli ve uluslararası ilişkileri güçlü yeni kuşakların görevi devralmasıyla Türk armatörlerde hırs ve iştah öne çıkıyor” açıklamasını yaptı.
Tanker piyasası kazanç kadar risk de barındırır
Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Semih Dinçel, tanker navlunlarındaki artışa dikkat çekerek, “BDTI (Baltic Dirty Tanker Index) 2024’te 2023’e göre yüzde 22,75 gerilerken, 2025’te 2024’e kıyasla yüzde 42,29 arttı. BCTI (Baltic Clean Tanker Index) ise 2024’te yüzde 34,90 düşmesine rağmen 2025’te yüzde 21,12 yükseldi” dedi. Türk armatörlerin, yıllardır kuru yükte yaşanan dalgalanmaların ardından enerji taşımacılığına yöneldiğini belirten Dinçel, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bu doğru ve stratejik bir tercih olarak okunabilir. Ancak tanker piyasası yüksek kazanç kadar yüksek risk de barındırır. Bugün verilen siparişlerin başarısı sadece navlunlara değil, yakıt regülasyonlarının ve karbon politikalarının nasıl şekilleneceğine de bağlı olacak. Ayrıca siparişlerin büyük bölümü 2028–2029’da teslim edilecek. Bugünkü piyasa şartlarına bakarak yapılan yatırımların teslimat döneminde aynı kârlılığı yakalayacağının garantisi yok.”
TÜRK ŞİRKETLERİN TANKER SİPARİŞLERİ
■ AYGAZ’DAN DEV SİPARİŞ
İlk olarak Koç Holding’in ana şirketlerinden Aygaz, LPG taşımacılığında büyüme hedefi doğrultusunda Güney Kore’deki Hyundai Tersanesi’ne 119 milyon dolar bedelle dev bir VLGC (Very Large Gas Carrier) siparişi verdi. Bu hamle, şirketin gaz taşımacılığındaki küresel ölçeğini büyütme stratejisinin en somut adımlarından biri olarak görülüyor.
■ KARAMEHMET, FİLOYA İKİ SUEZMAX KATACAK
Bir diğer büyük yatırım Advantage Tankers’tan geldi. Gülsün Nazlı Karamehmet Williams yönetimindeki şirket, Güney Kore’deki DH Shipbuilding tersanesine iki suezmax tanker siparişi verdi. Sözleşme bedeli 177 milyon dolar olarak açıklandı. Teslimatların Ocak ve Mayıs 2029’da yapılması planlanıyor.
■ STELLA, ÇİN’E DÖRDÜNCÜ GEMİYİ SİPARİŞ ETTİ
Kimyasal tanker tarafında ise Stella Tanker, Çin’deki Zhejiang Yongxin Shipping tersanesinde dördüncü 7.300 DWT’lik parsel tanker opsiyonunu devreye aldı. Şirket, ilk üç gemilik siparişin ardından büyüme stratejisini hızlandırmış oldu.
■ KALKAVAN, ÜÇ TANKER BİRDEN ALDI
Tanker tarafında ise Yavuz Kalkavan liderliğindeki Beşiktaş Denizcilik dikkat çekici bir filo yenileme ve genişleme sürecine girdi. Şirket, 50 bin DWT’lik Amasya ve Antalya (2016 inşa) ile 50 bin DWT’lik Van’ı (2015 inşa) filosuna katarak toplamda yaklaşık 100 milyon dolarlık yatırım açıkladı.
