Dünyada ticaret yollarının yeniden şekillendiği, deniz taşımacılığında jeopolitik risklerin ve maliyetlerin arttığı dönemde demiryolları yeni bir yatırım dalgasının merkezine yerleşiyor. UNIFE'nin Bain & Company tarafından hazırlanan 2026 Dünya Demiryolu Pazarı Çalışması'na göre küresel demiryolu tedarik pazarı 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 220,6 milyar euro büyüklüğe ulaştı. Pazarın 2029-2031 döneminde reel olarak yıllık yüzde 3,2 büyümesi bekleniyor.
Çalışma, küresel demiryolu sektörünün yalnızca yolcu taşımacılığı değil, yük taşıma kapasitesindeki büyümeden destek bulduğunu gösteriyor. Asya- Pasifik dünyanın en büyük demiryolu pazarı olmayı sürdürürken, en hızlı büyüyen bölge Afrika ve Ortadoğu oldu. Mısır, Fas ve Suudi Arabistan'daki yeni hat projeleri bu büyümede öne çıkarken, Rusya, Kazakistan ve Polonya'nın etkisiyle BDT ve Doğu Avrupa da hızlı büyüyen bölgeler arasında yer aldı.
Sinyalizasyon ve altyapıya 66 milyar dolar
Demiryolu pazarının 220,6 milyar euroluk yıllık hacminde en büyük kalem 84,1 milyar euroyla hizmetler. Bunu 68,8 milyar euroyla raylı araçlar, 41,7 milyar euroyla altyapı ve 24,9 milyar euroyla demiryolu kontrol ve sinyalizasyon sistemleri izliyor. Böylece yatırım dalgasının yalnızca yeni hat inşaatından ibaret olmadığı; tren, bakım, dijitalleşme ve sinyalizasyon gibi alanlarda da geniş bir ekonomik değer yarattığı görülüyor.
Askeri hareketlilik projelere siyasi desteğin artmasını sağlıyor
Araştırma, demiryollarının stratejik öneminin de değiştiğine işaret ediyor. Savunma ve askeri hareketlilik, tedarik zincirlerinin güvenliği ve Avrupa'da ulaşım ağlarının güçlendirilmesi artık demiryolu projelerine yönelik siyasi desteğin başlıca unsurları arasında. ERTMS, yeni nesil FRMCS haberleşme sistemi, otonom trenler, kestirimci bakım ve siber güvenlik de sektörün yeni büyüme alanları olarak öne çıkıyor.
Türkiye'nin demir yolu hamlesi
Türkiye’de de demiryolu taşımacılığını desteklemek amacıyla hamleler yapılıyor. 2026 Kamu Yatırım Programı'nda demiryolu yük ve yolcu taşımacılığının geliştirilmesi amacıyla 145,6 milyar TL Yüksek Standartlı Demiryolu, 8,1 milyar TL iltisak hattı ve 15,5 milyar TL uluslararası yük koridoru projelerine ayrıldı. Bu çerçevede Divriği-Kars, Kars-Iğdır- Aralık-Dilucu ve Kalkınma Yolu bağlantıları, Türkiye'nin uluslararası lojistik ağlarla entegrasyonunu güçlendirmeyi hedefliyor.
Avrupa yılda 97 milyar euro işten mahrum kalıyor
Küresel büyüme Avrupa demiryolu sanayisi açısından aynı ölçüde fırsata dönüşmüyor. Araştırmaya göre AB demiryolu tedarikçilerinin erişebildiği küresel pazar payı 2021- 2023 dönemindeki yüzde 59'dan 2023-2025'te yüzde 56'ya geriledi. Erişilebilir pazarın yıllık büyüklüğü yaklaşık 124 milyar euroda kalırken, yerli üretim şartları ve korumacı ticaret politikaları pazarın önemli bölümünü yabancı şirketlere kapatıyor. Reuters'ın araştırmaya ilişkin haberine göre bu durum Avrupa demiryolu tedarikçilerinin yılda yaklaşık 97 milyar euroluk potansiyel işten mahrum kalmasına yol açıyor. Çin, Hindistan ve ABD gibi büyük pazarlarda yerli üretimi destekleyen politikalar, yabancı şirketlerin doğrudan ihalelere katılmasını veya yerel ortaklık ve üretim şartlarını karşılamasını zorunlu kılabiliyor.
Küresel demiryolu pazarı nereye gidiyor?
2023-2025 döneminde yıllık ortalama küresel demiryolu tedarik pazarı 220,6 milyar euro
2029-2031 dönemi için beklenen pazar büyüklüğü 266,8 milyar euro
2023-25 ile 2029-31 arasında beklenen reel yıllık büyüme %3,2
