EVRİM KÜÇÜK
Yılbaşından bu yana fiyatı yüzde 19 artan çinkoda yükselişin süreceği tahmin ediliyor. Çeliğin galvanizlernmesinde kullanılan ve Türkiye’nin yılda yaklaşık 800 milyon dolarlık ithalat yaptığı çinkonun üretimindeki düşüş ve Çin’de ekonomiyi canlandırmaya yönelik teşvikleri fiyatları artırıyor.
Fiyatlar 3.300 doların üzerine çıkabilir
İnşaat ve otomotiv sektörlerinde yoğun olarak kullanılan çinko fiyatları bu yıl şu ana kadar yüzde 19 artarak ton başına 3.160 dolara çıktı. Londra Metal Borsası’nda bu yıl tonu 500 dolar artan çinkonun fiyatı 4 ayın en yüksek seviyesinde. Analistler tarafından yapılan hesaplamalar fiyatların bu çeyreğin sonunda 3.182 dolara çıkacağı ve 12 ay içinde 3.300 doları aşacağı şeklinde.
Avrupa’nın üretiminde %11 gerileme bekleniyor
Uluslararası Kurşun ve Çinko Araştırma Grubu’na (ILZSG) göre küresel çinko piyasası, daha önceki piyasa fazlası yerine, Avrupa ve başka yerlerdeki üretimin azalması nedeniyle açık verme yolunda. Grup, çinko piyasasında bu yıl 164 bin tonluk açık yaşanabileceğini bildirdi. ILZSG, nisan ayında yaptığı tahminlerde bu yıl için 56 bin ton fazlalık öngörmüştü.
Özellikle İrlanda ve Portekiz›de üretimin azalması sonucu olarak Avrupa’da bu yıl üretimin yüzde 11.4 oranında düşmesi bekleniyor. Dünyanın en büyük üretim alanlarından Antamina madeninde de üretimin “önemli ölçüde” düştüğü belirtilirken, Çin, Kanada, Güney Afrika, ABD ve Peru’da üretim geriliyor. Ancak bu düşüşlerin Avustralya, Meksika ve Kongo’daki artışlarla dengelenebileceği ifade ediliyor.
ILZSG, küresel rafine çinko metal üretiminin konsantre sıkışıklığı nedeniyle sınırlı olacağını belirterek, 2024 yılında yüzde 1.8 düşüşle 13.67 milyon tona düşeceğini tahmin ediyor, böylelikle pazarda 164 bin ton açık oluşması bekleniyor.
Çin’in teşvikleri destek oluyor
Çin Merkez Bankası’nın borçlanma maliyetlerini düşürerek sağladığı teşvikler de çinko talebinde artış beklentisi yaratarak fiyatlara yukarı yönlü destek oluyor.
11 milyar dolarlık çinko devi risk altında
11 milyar dolarlık çinko imparatorluğunun geleceği konusunda iki zengin Güney Koreli aile arasında çıkan anlaşmazlık, çinko pazarı tarafından endişeyle izleniyor. Kuzey Kore’den kaçan iki arkadaş tarafından kurulan ve Choi ve Chang aileleri tarafından kontrol edilen Korea Zinc Co. üzerindeki güç mücadelesi metal piyasalarının gündeminde. Zira Chang ailesinin holding şirketi Young Poong Corp. ve özel sermaye şirketi MBK Partners sürpriz bir devralma teklifinde bulundu. Yönetimdeki ayrılık şirketin geleceği konusunda soru işaretleri yaratıyor. CRU Group’un verilerine göre Korea Zinc, Çin dışında üretilen dünya çinkosunun yüzde 12’sini, kurşununun yüzde 5’ini ve gümüşünün yaklaşık yüzde 9’unu oluşturuyor.
Türkiye’nin ithalatı 796 milyon $
Türkiye, işlenmemiş çinkoda ithalatçı olmakla birlikte dışalımların geçen yıl azaldığı dikkat çekiyor. Türkiye’de işlenmemiş çinkonun ithalatı geçtiğimiz yıl yüzde 20,4 azalarak 281 bin tona geriledi. Toplam ithalat hacmi, 2013’ten 2023’e kadar olan dönemde ortalama yıllık yüzde 1.5 oranında arttı. İthalat, 2022’de 353 bin tonla zirve yaptıktan sonra geçen yıl 281 bin tona indi. Araştırma şirketi IndexBox’ın tahminlerine göre değer açısından, çinko ithalatı 2023’te 796 milyon dolar olarak gerçekleşti. İthalat 2022’de 1.3 milyar dolara kadar çıkmıştı.
