MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye’nin geliştirme aşamasında olduğu ve ilk uçuşunu yapan KAAN Savaş Uçağı projesinde önemli bir ihracat gerçekleşti. Endonezya, 10 milyar doları aşacak bir toplam bütçe içinde 48 adet KAAN Savaş Uçağı alımı yapacak. Alım, Jakarta’daki INDO Defence 2025 fuarı kapsamında imzalandı. İmza törenine Endonezya Cumhurbaşkanı Subianto da katıldı. Endonezya, Türkiye’nin milli denizaltı projesi MİLDEN’e de ilgi duyduğunu açıklamıştı. Türkiye tarafından üretilecek uçaklar teslim edilecek. Ancak üretim kapsamında Endonezya’ya teknoloji transferi yapılacak ve Endonezya üretimi çeşitli düzeyde ürünlerinin de kullanılacağı kaydedildi.
Projenin detaylarına yönelik olarak SSB Başkanı Haluk Görgün ve TUSAŞ’tan açıklamalar yapıldı. Buna göre, şu anda imzaları atılan kapsamda 48 uçak teslim edilecek. Haluk Görgün, SSB tarafından dağıtılan video açıklamasında buna ilave olarak 12 uçaklık daha opsiyon olduğunu da belirtti. TUSAŞ açıklamasında, projenin 5. Nesil uçakları kapsadığı vurgulandı. Bu açıklama, 2030’lu yıllarda ikinci fazda devreye girecek uçakların teslim edileceği anlamına geliyor. Bu uçaklar için yerli motor geliştirme çalışmaları da devam ediyor. İlk fazda 4+ nesil uçaklar üretilecek ve TSK’ya bu uçaklar teslim edilecek.
Üretim zamanı
Uçaklar için TUSAŞ 120 aylık bir üretim süreci planlandığını kaydetti. Haluk Görgün ise 84 aylık bir hedef belirlediklerini kaydetti. KAAN 5. Nesil uçakları için geliştirme çalışmaları sürüyor ve hedef 2030’lu yılların ilk yarısında bu uçakların hazır hale gelmesi. Bu verilere bakıldığında, uçak hazır hale geldikten sonra Türkiye ile birlikte Endonezya için de üretimin aynı anda başlayacağı, ve Endonezya’nın uçaklarının 10 yıllık bir zamanda teslim edileceği anlaşılıyor.
Resmi duyuru Cumhurbaşkanı’nın kişisel sosyal medya hesabından yapıldı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kişisel sosyal medya hesabından anlaşmayı duyurdu. Erdoğan mesajında, “Dost ve kardeş Endonezya ile imzaladığımız anlaşma çerçevesinde 48 adet KAAN, Türkiye’de üretilerek Endonezya’ya ihraç edilecek. KAAN’ın üretiminde Endonezya’nın sahip olduğu yerel kabiliyetlerden de yararlanılacak” bilgisi verildi. Erdoğan mesajında Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’ya teşekkür de etti.
Haluk Görgün: Ortak üretim
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, TUSAŞ ana yükleniciliğinde Endonezya’da üretimin işaretini vererek, “TUSAŞ ana yükleniciliğinde ve Endonezya’nın seçkin savunma sanayii firmalarıyla yürütülecek bu proje; ortak üretim, teknoloji paylaşımı ve stratejik iş birliğinin en somut örneklerinden biri olacak” bilgisini verdi.
Endonezya’nın KAAN savaş uçağı projesine ve milli denizaltı MİLDEN projesine ilgisi biliniyordu. Nisan ayında Türkiye’ye resmi ziyarette bulunan Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun gündeminde bu iki konunun olduğu duyurulmuştu.
Endonezya, son dönemde Çin’den JF-10, ABD’den F-15 versiyonu, Fransa’dan Rafale savaş uçağı alımı, Kore ile de sorunlu olarak ilerleyen ortak 5. Nesil uçak geliştirme projelerini yürütüyordu. Endonezya çok farklı ülkelerden çok farklı savaş uçakları alımıyla dikkat çekiyor.
KAAN Savaş Uçağı
İlk fazda 4+, ikinci fazda 5. Nesil ve ötesi özelliklerle donatılması planlanan KAAN Savaş Uçağı, dünyada halen devam eden az sayıdaki 5+ nesil savaş uçağı geliştirme projesinden biri durumunda. Bu nesil projeler “son insanlı savaş uçağı” olarak adlandırılıyor. KAAN, sadece kendisi muharip bir savaş uçağı olması yanında, diğer muharip/taktik insansız hava araçları ve deniz-kara araçlarıyla birlikte çalışabilecek platform niteliğinde tasarlanıyor.
İlk faz KAAN savaş uçaklarının 2028’de envantere girmesi, 2030’lu yılların başından itibaren de 5+ Nesil KAAN’ların envantere girmeye başlaması hedefleniyor.
TUSAŞ tarafından ASELSAN, HAVELSAN gibi büyük şirketler yanında çok sayıda yerli firma tarafından Milli Muharip Uçak (MMU) projesi kapsamında geliştirilen KAAN Savaş Uçağı ilk prototipini tamamlamış ve ilk uçuşunu 21 Şubat 2024’te, ikinci uçuşunu da Mayıs 2024’te yapmıştı. Halen ikinci prototipinin uçuşu için gün sayılan projede, süreçleri hızlandırmak için 6 prototip üretilecek. KAAN için başta TEI olmak üzere çeşitli jet motoru projeleri de ilerliyor. Prototipler ise F-16’larda da kullanılan motorla inşa ediliyor.
Türkiye ile Endonezya arasında ekonomik ilişkiler yanında savunma alanında da yoğun işbirliği bulunuyor. Geçmişte yabancı ortaklı olarak Türkiye’de imalat yapan, yakın zamanda yerli ortağı tarafından satın alınan FNSS Endonezya için yerli adıyla KAPLAN, Endonezya’daki adıyla HARIMAU hafif tankını geliştirmiş ve ortak üretime başlanmıştı.
Özellikleri
Kanat Açıklığı: 13,4 m (44 ft)
Kanat Alanı: 71,6 m2 (771 ft2)
Uzunluk: 20,3 m (66 ft)
Yükseklik: 5 m (16 ft)
Azami Kalkış Ağırlığı: 34.750 kg (76,500 lb)
İtki: 2 x 13.150 kgf (2 x 29,000 lb)
Azami Hız: 1.8 Mach (@ 40,000 ft)
Servis Tavanı: 16.764 m (55,000 ft)
Pozitif / Negatif G Limiti: +9 / -3,5 G
