Yener KARADENİZ
Bu yıl 100 milyar TL’lik hacme ulaşan promosyon ürünleri, yabancı yatırımcıları da cezbetti. Son 1 yılda Çinli firmaların yerel ortaklar ile 10’a yakın farklı tesis için 3 milyar TL’lik yatırım yaptığını söyleyen PROMOTÜRK Başkanı Mehmet Yücetürk, önümüzdeki yıl 15 milyar TL’lik seçim harcamasının da etkisiyle sektörel hacmin 150 milyar TL’ye ulaşmasını beklediklerini bildirdi.
Camdan seramiğe, tekstilden plastiğe, ahşaba ve elektroniğe kadar birçok ürün grubunu barındıran ve geçen yıl 65 milyar TL’lik hacme ulaşan promosyon sektörü, bu yıl 100 milyar TL’lik büyüklüğe ulaştı. İş hacminin yüzde 70’ini yılbaşı döneminde gerçekleştiren sektörün, 15 milyar TL’si yerel seçim döneminde olmak üzere önümüzdeki yıl 150 milyar TL’lik hacme ulaşması bekleniyor. Promosyon Ürünleri İmalatçıları ve Satıcıları Derneği (PROMOTÜRK) Başkanı Mehmet Yücetürk, söz konusu potansiyelin yabancıları da cezbettiğini belirterek, geride kalan 1 yılda yabancıların yerli ortaklar ile 3 milyar TL’nin üzerinde yatırıma imza attığını dile getirdi.
Şu sıralar sektör harıl harıl yılbaşı dönemine hazırlık yapıyor. Başkanlığının 3. yılına başlayan Mehmet Yücetürk, firmaların kriz dönemlerinde promosyon harcamalarını artırdığına dikkat çekerek kimi şirketin bu alanda yıllık alımının 100 milyon TL’ye ulaştığını anlattı. Yerel ya da global tüm şirketlerin promosyon ürünlerini bir anlamda kullanmak zorunda olduğunu dile getiren Yücetürk, geçen yıl 2,2 milyar dolar olan ihracatın bu yıl sonunda 3 milyar dolar seviyesine çıkmasını beklediklerini kaydetti. Genel ihracatın düşüş trendinde olduğu bir dönemde ihracatta yaşanan artış, kriz dönemlerinde şirketlerin promosyona daha fazla ağırlık verdiğinin de göstergesi niteliğinde.
İhracat var birlik yok
Yücetürk, 2030’a kadar ihracatı 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini belirterek bunun yolunun da katma değerli üretimden geçtiğini dile getirdi. Promosyon ürünlerinin 3 milyar dolarlık direkt ihracatı bulunmasına rağmen herhangi bir birliği bulunmadığını belirten Yücetürk, dernek olarak ihracatçı birliği kurmak için çalışma yaptıklarını kaydetti. Aynı zamanda İstanbul Ticaret Odası’nda da temsil edilmediklerini ifade eden Yücetürk, “Örneğin firma olarak biz şapka üretiyoruz ama iç giyim komitesinin içindeyiz. Yeni dönemde ticaret odalarında, sanayi odalarında ve ihracatçılar birliğinde kendi komitelerimizi oluşturmak için çalışacağız. Şuan 550 üyemiz var. Bin üyeye ulaşınca başvurularımızı yapacağız” diye konuştu. Yücetürk’e göre ülkelerin gelişmişlik düzeyi arttıkça promosyon ürünlerine harcadıkları para artarken harcama alanı da farklılaşıyor. Yücetürk, “ABD’nin yıllık promosyon hacmi 65 milyar dolar. Bu da 2018 döneminin rakamı. Bugün bu rakam 70-80 milyar dolar seviyesine gelmiştir” dedi. Söz konusu rakam Türkiye’nin 10 katından daha büyük.
“ Şu çılgın promosyoncular”
Peki bu yıl nasıl gidiyor? Bu konuda kendi şirketinden örnek veren Yücetürk, “ 97’den bugüne 10’dan fazla kriz yaşadı ülke ama biz her krizde büyüdük. Bizden 72 saatte 100 bin adet şapka isteyen oldu. Bu normal şartlarda imkansız. Biz gecemizi gündüzümüze katıp o ürünleri teslim ediyoruz. Depremde birçok kurum powerbank istedi. 24 saatte 5 bin powerbank’ı teslim eden firmamız var. Bunu Avrupa’daki hiçbir firmadan alamazsınız, normal şartlarda imkansız. Şu çılgın Türkler promosyon sektöründe tezahür ediyor. Bu açıdan çılgın Türkleriz” diye konuştu.
Yabancı akını başladı
Artan talebin doğal sonucu olarak yatırım ortamı da oldukça hareketli. Avrupa’dan salgın sonrasında ciddi teveccüh olduğunu ve bu nedenle Çinli firmaların yatırım için Türkiye’ye yöneldiğini dile getiren Yücetürk, “Burada üretip Avrupa’ya satmak istiyorlar. Bu konuda ciddi çalışmalar var ve birçoğu da hayata geçti. Türkiye’de çok nadir ve küçük çaplı üretime sahne olan termos için bir üyemiz Çinli ortak ile Nevşehir’de 250 milyon TL’lik üretim tesisi yatırımı yaptı. Ayrıca powerbank ile ilgili bir fabrika hazırlığı var. Kalem fabrikası kuruldu. Özel derilerden üretilen ajanda grupları için 3-4 yatırım hayata geçti. Şu ana kadar Türk ortaklı olarak yabancılardan 10’un üzerinde ve toplamda 2,5- 3 milyar TL’lik yatırım geldi son 1 yılda. Bunlar Türkiye’de knowhow’u ve yeterince pazarı olmayan ürün grupları. Yerel ortaklar ile burada üretilip Avrupa’ya satışı yapılıyor” şeklinde konuştu.
En hızlı yükselen pazar Afrika
Sektörün en hareketli olduğu dönemlerden biri de seçim dönemleri. Bu nedenle en hızlı yükselen pazarın Afrika olduğuna dikkat çeken Yücetürk, “Orada seçimler var. 3 milyon şapka ve 3 milyon tişört sözleşmesi yapacağız. Hem Kuzey Afrika hem de genel olarak bölge yükseliş içinde. Her ne kadar Çinliler bölgeye hakim olsa da Made in Türkiye algısı hızla yükseliyor. Ancak şu an yine de en büyük pazarımız Avrupa iken onu Ortadoğu ve Afrika izliyor. Az gelişmiş ülkelerde seçim harcamaları çok daha yüksek oluyor” diye konuştu.
Partilerin yeni hedefi ev hanımları
Bu yıl gerçekleşen genel seçimlerin ardından önümüzdeki yıl da yerel seçimler gerçekleşecek. Türkiye’de seçim dönemlerinin sektörün en sevdiği dönemler olduğunu dile getiren Yücetürk, “Erken seçim değilse sevdiğimiz dönemler oluyor. Geçen seçimlerde 10 milyar TL gibi bir beklentimiz vardı. Deprem nedeni ile bu harcamalar kısılsa da 5 milyar TL gibi bir rakam gerçekleşti. Önümüzdeki sene 15 milyar TL bekliyoruz. Çünkü çok daha fazla aday ve çok daha fazla yarış var. Bireysel adayların da harcaması yüksek. Bu harcamalarda yaz en fazla tişört ve şapka, kış döneminde ise şemsiye ve yağmurluk satılıyor. Baharda ise bu ürünlerin hepsi alıcı buluyor. Ancak son birkaç yıldır siyasi partiler ev hanımlarına yönelik de çalışma yapıyor. Kahve, tepsi alımları arttı. Bayraklar ise ana ürün her zaman” diye konuştu.
Üst düzey müşterilere setler gidiyor
Sektöre göre promosyon tercihi konusunda ise Yücetürk, şu ifadeleri kullandı: “Geleneksel sektörlerde kalem, defter, ajanda ve anahtarlık veriliyor. Otogaleri firmaları en fazla anahtarlık ve çakmak yaptırıyor. Şu sıralar setler de çok ön planda. Bankalar özel müşterilerine ya da üst düzey beyaz yakalı yöneticilere 4-5 üründen oluşan tasarımları da aynı olan 2.000-2.500 TL’lik konsept setler gönderiyor” dedi.
“Firmalar promosyonda bonkör olmalı”
Yeni dönemde firmaların promosyon harcamasında daha bonkör olduğunu dile getiren Mehmet Yücetürk, “Bonkör olmak zorundalar. Vahşi kapitalizm içinde firmaların görünür olması ve müşterilerinin kalbine dokunması için daha fazla harcama yapmaları gerekiyor. O nedenle her yıl hacim ve ihracat artıyor” dedi.
En iyi seçim harcamasını Cem Uzan yaptı
Peki en fazla harcamayı hangi parti yapıyor? Bu konuda isim vermekten kaçınan Yücetürk, “Şu an seçim siparişleri gelmeye başlamadı. Bu işler genellikle son dakika işleridir. Ocak sonuna kadar yılbaşı promosyonları devam eder, şubat itibari ile de seçim çalışmaları başlar. En sevdiğimiz parti en fazla harcama yapan partidir. Eskiden en fazla Genç Parti’yi yani Cem Uzan’ı seviyorduk. Çok çılgın paralar harcıyordu” şeklinde konuştu.
