VEYSEL AĞDAR/KAZABLANKA
Bu yılı Afrika yılı ilan eden Türk çelik sektörü Afrika’nın Avrupa’ya açılan kapısı Fas’taki varlığını güçlendirmek için 25 şirketle çıkartma yaptı. Fas’ın İspanya ve Portekiz ile birlikte 2030’da düzenlenecek olan Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacağını kaydeden Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Aslan, yeni yapılacak stadyumların yanında var olanların da restorasyonları ile birlikte altyapı ve hızlı tren projelerinin büyük bir hareket yaratacağını söyledi. Fas’ın yıllık 2 milyon ton seviyesinde olan çelik ithalatının yaklaşık yüzde 30’unu Türkiye’den tedarik ettiğini vurgulayan Aslan, çelik ihracatçıları olarak zaten güçlü oldukları Fas pazarında daha da etkin olmak istediklerini, bu ülkeye 1 milyon tonluk ihracat hedefi koyduklarını kaydetti.
Dünya kupası için 130 bin kapasiteli stat yapılacak
Sektörel ticaret heyetine Fas’ta büyük ilgi olduğunu ve ülkenin en büyük üreticileri ile birebir görüşmeler yapıldığını ifade eden Aslan, sadece bu görüşmelerden toplamda 150 bin tonluk yeni anlaşmalar çıkabileceğini kaydederek, “En büyüğü 130 bin kişi kapasiteli olmak üzere yenilemelerle birlikte tam 38 stadyum yapılacak. Bunun yanında altyapı yenileniyor, yollar yapılıyor ve hızlı tren inşaatları devam ediyor. Türk müteahhitleri ile birlikte çelik sektörümüzün de bu hareketlilikten pay alacağını düşünüyoruz. Hatta bazı Türk firmaları ile anlaşmaların şimdiden yapıldığını biliyoruz. Fas’ta yakın zamanda çelik sektörü olarak 1 milyon tonluk bir ihracata ulaşabiliriz” dedi.
Afrika pazarına özel önem verdiklerinin altını çizen ve burada Çin ile çok rahat rekabet edebildiklerini belirten Aslan, “Afrika’nın genelinde bankacılık sistemi çok zayıf. Çinliler açık hesap mal vermemeleri nedeniyle bölgede zorlanıyor. O bölgelere traderlar Türkiye’deki satıcılardan malı alıp yerel üreticilere açık hesapla satıyorlar. Böylece riski üreticiler veya ihracatçılar değil tüccarlar alıyor. İhracatçılara paralarını bu traderlar ödüyor, sonra gidip ürünleri dağıtıyorlar. Dolayısıyla Çinlilerin Afrika’daki sistemde şansı çok az” dedi.
■ “Türk firmaları Fas’ı Afrika’ya açılan kapı olarak görmeli”
Fas şirketlerinin Türk ekonomisini yakından takip ettiğini belirten Kazablanka - Settat Sanayi Ticaret ve Hizmetler Odası Başkanı Hassan Berkani, Fas’ın ABD, Avrupa ve Asya ülkeleriyle 50’nin üzerinde STA anlaşması imzaladığını söyledi. “Bu ülkeler Fas’ı Afrika’ya açılmak için stratejik bir merkez olarak görüyor. Yatırım planlarını da buna göre yapıyorlar” diyen Hassan Berkani, Fas’ın Afrika’nın finans merkezi haline geldi. Afrika’da söz sahibi olmak isteyen Türk firmaları da bu fırsatı değerlendirmeli. Ucuz iş gücü ve hammadde avantajları göz önüne alındığında Fas, Türk yatırımcıları için ideal bir başlangıç noktası. Burada sanayi yatırımları yapılabilir, ülke lojistik üs olarak kullanılabilir” diye konuştu.
■ Türkiye-Fas ticaret ilişkileri
- Türkiye, %2,8’lik payla Fas’ın ihracatında 9. sırada.
- Türkiye’den Fas’a en çok ihraç edilen ürünler: demir-çelik ürünleri, petrol yağları, otomotiv yedek parçaları, alüminyum ve çelik profiller.
- Fas’tan Türkiye’ye ithal edilen başlıca ürünler: motorlu taşıt aksamları, fosfat bazlı gübreler, tekstil ürünleri ve balık unu.
■ Yatırım iklimi
- Fas’ta %100 yabancı sermayeli şirket kurulabilir, yerli ortak zorunluluğu yok.
- Asgari ücret Türkiye’ye kıyasla daha düşük; depo kiraları metrekare başına 3-5 dolar arasında.
- Kontrollü kambiyo rejimi uygulanan Fas’ta döviz kuru %5 marjla dalgalanıyor.
- Gelir vergisi oranı %0-38 arasında değişirken, KDV oranı çoğu ürün için %20.
- Kurumlar vergisi 2026’dan itibaren şirketin kâr marjına göre %20-35 arasında değişecek.
