Çelik sektöründe bölgesel ticaret dönemi başlıyor

İMAM GÜNEŞ / TİFLİS

Dünyanın en büyük 8’inci, Avrupa’nın ise Almanya’dan sonra 2’nci en büyük ihracatçısı olan Türk çelik sektörü, ihracatta rotayı AB ülkeleri ve komşu ülkelere yöneltti. Geçen ay Azerbaycan’a düzenlediği heyet ile önemli iş birliklerine imza atan sektör, bu kez de Gürcistan’ın yolunu tuttu. Ticaret Bakanlığı koordinasyonuyla Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) tarafından düzenlenen Gürcistan Sektörel Ticaret Heyeti, 28 firma ve 60 kişilik bir heyetle düzenlendi. 100’ün üzerinde Gürcü firma ile 500’den fazla ikili görüşme gerçekleştirildi.

Çelik ihracatında en başarılı oldukları pazarın AB ülkeleri olduğunu belirten Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) Başkanı Adnan Aslan, bu pazara yılda 3,5-4 milyon ton ihracat gerçekleştirdiklerini söyledi. Çevre ve yakın ülkelere ihracatın önemine vurgu yapan Aslan, geçen ay Azerbaycan’a yapılan heyetin ardından şimdi Gürcistan’a geldiklerini, bu pazarda etkili bir oyuncu olduklarını ifade etti.

Gürcistan’ın çelik sektöründe İran ve Rusya’dan sonra en fazla ithalat yaptığı üçüncü ülkenin Türkiye olduğu bilgisini veren Aslan, “Geçen yıl 148 bin ton ihracat yaptık. Bu yıl da ihracatımız yüzde 45 arttı. Düzenlediğimiz ticaret heyetleri ihracatımıza katkı sağlıyor. Heyetlerden 5-6 ay sonra ihracatımızın arttığını görüyoruz. Romanya, Arnavutluk, Litvanya, Estonya’da bu artışları gördük” dedi.

“2021 yılındaki ihracatımızı bir daha yakalayamayız”

Çelik ihracatının bu yıl güçlü bir performans sergilediğini belirten Aslan, ancak bu artışların temelinde geçen yıl talebin dip seviyelere gerilemesinin yattığını vurguladı. 2024 yılını yaklaşık 17 milyon ton ihracatla 15,5 milyar dolar seviyesinde kapatmayı beklediklerini aktaran Aslan, 2025 yılında da 2024 yılındaki miktarı beklediklerini dile getirdi. “2023 yılında dip seviyeyi gördük” diyen Aslan, sektörün en iyi performans gösterdiği 2021 yılının ise bir daha yakalanmasının zor olduğuna dikkat çekti. Aslan, bunun temel nedeni dünyada bölgeselleşme trendinin önem kazanması olarak gösterdi.

Çelik ihracatında küreselleşmenin yerini bölgeselleşmeye bıraktığının altını çizen Aslan, son yıllardaki korumacılık önlemlerinin ve yatırımların artmasına dikkat çekti. “Herkes ürettiği yerde tüketecek” diyen Aslan, sektörün durumunu şu sözlerle anlattı: “Her ülkenin çelik üreticisi, ülke ithalatı yüzde 15-20 arttığında kendi hükümetine başvurarak soruşturma açılmasını sağlıyor. Çelik sektörü bölgeselleşme trendine geçecek. Çünkü her ülke ithal ettiği ürünü belli bir süre sonra ciddi yatırımlar yaparak üretmeye başlıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar buna örnek. 10 sene evvel Birleşik Arap Emirlikleri'nin havaalanlarının, yollarının, otobanlarının bütün demir ihtiyacı Türkiye'den giderken, şu anda net ihracatçılar. Keza Cezayir ile Mısır da öyle. Bundan 10 sene evvel çok iyi ihracat yaptığımız ülkeler şimdi net ihracatçı pozisyonuna geldi.”

Gürcü firmadan mesaj: “Fiyatlar rekabetçi olursa Türkiye’den siparişlerimizi artırırız”

Etkinlikte EKONOMİ’ye demeç veren Gürcistan’ın etkili üreticilerinden Poladissakhli’nin Marka Müdürü Lika Arunashvili, yaklaşık 10 yıldır Türk firmalarıyla çalıştıklarını söyledi. Türkiye’nin, en fazla ithalat yaptıkları ülke olduğunu belirten Arunashvili, şu bilgileri verdi: “Türkiye’de fiyatlar son 3 yıldır artmaya başladı. Rusya-Ukrayna savaşı artan fiyatlarda etkili oldu ancak Türkiye’de de maliyetlerin arttığını biliyoruz. Fiyatlar yüksek olmasına rağmen alımlarımız devam ediyor ama bir miktar azalttık. Gürcistan’da çok fazla rekabet var. Bunun için kaliteli ürünü, doğru yerden tedarik etmek, lojistik avantaj ve fiyat rekabetçiliği önemli. Bu nedenle Türk ürünleri Gürcistan pazarında büyük yer tutuyor. Talep noktasında ihtiyaç devam ediyor. Fiyatlar eski seviyeye gelirse alımlarımız da artar.”

Gürcistan’daki Türk yatırımlarının büyüklüğü 2,5 milyar dolar

Gürcistan’ın geçen yıl toplam 15,4 milyar dolar ithalat yaptığını söyleyen Türkiye Tiflis Büyükelçisi Ali Kaan Orbay, şu bilgileri verdi: “Türkiye, Gürcistan’ın ithalatında ilk sırada. Gürcistan Ulusal İstatistik Kurumunun verilerine göre, Gürcistan’da Türk sermayesinin katılımıyla faaliyet gösteren 2 bin 261 firma bulunuyor. Gürcistan’daki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü yaklaşık 2,5 milyar dolar seviyesinde. 2023 yılında ülkemizden Gürcistan'a yaklaşık 109,5 milyon dolar tutarında doğrudan yatırım gerçekleşti. Türk müteahhitlik firmaları burada çok etkili. Firmalarımız, Gürcistan’da bugüne kadar 5,5 milyar dolar değerinde 300 proje üstlendi. Gürcistan’da Türk müşavirlik firmaları ise bugüne kadar 168,4 milyon dolar değerinde 121 teknik müşavirlik projesi gerçekleştirdi. Gürcistan yatırıma uygun ortamıyla önemli bir potansiyel barındırıyor.”

Gürcistan’ın ithalatı ve Türkiye’nin payı (milyar $)

* Ocak-ekim dönemi

Kaynak: Geostat