ESRA ÖZARFAT/BURSA
Bursa Yemek Sanayicileri Derneği (BUYSAD) Başkanı Coşkun Dönmez, gıda fiyatlarındaki artışa dikkat çekerek, bunun sadece arz-talep dengesiyle açıklanamayacağını, spekülasyon ve fırsatçılığın da fiyatları yükselttiğini belirtti.
Devletin bu konuda daha aktif rol alması gerektiğini vurgulayan Dönmez, planlı üretim, kooperatifleşme ve devlet desteklerinin önemine de dikkat çekti. Son dönemde bakliyat fiyatlarındaki artışın kabul edilemez olduğunu belirten Coşkun Dönmez, “Nohut fiyatları Eylül-Ekim aylarında 40-45 TL iken şu an 70 TL'ye kadar çıktı. Ancak bu artışın mantıklı bir açıklaması yok. Çünkü nohut ekim ayında hasat edilip depolandı. Buna rağmen fiyatlar artmaya devam ediyor. Sadece nohutla sınırlı değil, kuru fasulye ve pirinç gibi temel gıdalarda da benzer fiyat artışları yaşanıyor” dedi. Gıda fiyatlarındaki artışın sadece üretim maliyetlerinden kaynaklanmadığını belirten Dönmez, tüketicilerin de bilinçli hareket etmesi gerektiğini söyledi.
“Tarımdaki sorunlar yemek sektörünü zorluyor”
Hammadde girdisinin stabil ve standart hâle getirilmesi gerektiğini savunan Dönmez, “Küçük ölçekli üreticiler, finansal yetersizlikler nedeniyle ürünlerini daha hasat etmeden tüccarlara satmak zorunda kalıyor. Ürün aracılardan geçtikçe fiyatı katlanarak artıyor ve tüketiciye yüksek maliyetle ulaşıyor. Bu durumun önüne geçmek için tarımda kooperatifleşmenin artırılması ve sanayicilerin sürece daha fazla dâhil olması gerekiyor” dedi. Ayrıca arazilerin miras yoluyla bölünmüş olmasının da tarımın sürdürülebilirliğine olumsuz etki ettiğine değinen Coşkun Dönmez, “Yemek sanayicileri olarak bizler belli kar marjlarıyla çalışıyoruz ve sektörümüzü belirli kurallara oturtmuş durumdayız. Tarımın da benzer şekilde ölçeklendirilmesi, planlı ve istikrarlı hâle getirilmesi, sanayileşmesi gerekiyor” diye konuştu.
Kayıtsız işletmeler haksız rekabete neden
Endüstriyel yemek sektörünün maliyetler ve haksız rekabet nedeniyle ciddi sorunlar yaşadığına vurgu yapan Dönmez, Türkiye’de sektörün yaklaşık 4,5 milyar dolarlık bir hacme ulaştığını, yaklaşık 400 bin çalışan ve 6 bin kayıtlı firma bulunduğunu anlattı. Bursa’da da BUYSAD’da toplam 31 üye bulunduğunu ifade eden Coşkun Dönmez, “Aslında sektörün temel sorunlarından biri de kayıtsız işletmeler” diye konuştu. Endüstriyel yemek sektörünün Türkiye’de en az teşvikten yararlanan alanlardan biri olduğuna değinen Dönmez, özellikle ihracat teşvikleri noktasında eksiklikler olduğunu, Bursa’nın sahip olduğu mutfak kültürünün ve endüstriyel yemek sektörü potansiyelinin ihracata yönlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Dönmez, “Eğer gerekli teşvikler sağlanırsa, sadece Türkiye’ye değil, tüm Avrupa, Orta Doğu ve Türk devletlerine yemek hizmeti sunabilecek kapasiteye sahibiz” değerlendirmesini yaptı.
Örnek Yemek Yönetim Kurulu Başkanı Abidin Şakir Özen:
“Tekstil ve otomotiv sektörlerindeki daralma, personel ve vardiya azaltmalar endüstriyel yemek sanayine de yansıyor. 2022-2023 hacimlerini yakalayamıyoruz. Enflasyonu tetikleyen en büyük etken gıda ve hizmet enflasyonu. Bizim de ana girdilerimiz. Yıllık bağlantılar ve ön ödemelerle kendimizi koruma altına almaya, etkilenme oranımızı minimuma çekmeye çalışıyoruz. Endüstriyel yemekte 4 kap yemek fiyatı en az 130 liradan başlamalı.”
Referans Holding Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bakioğlu:
“Lojistik Merkezimiz sayesinde üretim süreçlerinde maliyetlerde optimizasyonlar yapılarak en uygun maliyetlere ulaşabiliyoruz. Referans Tarım bünyesinde topraklı ve topraksız tarım üretimi ile 40 farklı tarım üreticisini destekleyen “organik tarım” yaparak kendi sebze ve meyve üretimimizi yapıyoruz. Besi çiftliğimizde de 2 bin adet üzeri büyük baş hayvan yetiştiriliyor.”
