İmam GÜNEŞ
Bulgaristan Yatırım Ajansı InvestBulgaria, Türkiye ile işbirliği ve yatırım fırsatlarını geliştirmek için İstanbul’da alım heyeti programı düzenledi. Teknolojik Gelişme ve Kalkınma, Sağlık ve Turizm bakanlarının katıldığı heyette birçok bürokrat ve iş insanı da yer aldı. İstanbul The Green Park Otel’de gerçekleştirilen iş ve yatırım forumuna iki ülke bürokratlarının yanı sıra 350’ye yakın iş insanı katıldı. B2B görüşmeler yapan iş insanları yatırım ve işbirlikleri konusunda görüşmeler gerçekleştirdi. Forumda özellikle “Otomotiv ve Makine Mühendisliği” ile “Sağlık Hizmetleri ve Balneoloji (Banyo ile Tedavi Bilimi/ Termalizm) sektörlerine odaklanıldı.
Türkiye’den yatırımcı bekliyoruz
Türkiye’nin Bulgaristan’ın önemli partnerlerinden biri olduğunu belirten Bulgaristan Teknolojik Gelişme ve Kalkınma Bakanı Alexander Poulev, “Cumhurbaşkanları arasında görüşmeler yapıldı, tarihi anlaşmalar oldu. Bu bize büyük imkanlar sağlıyor. BOTAŞ ile yapılan anlaşmadan ileriye giderek daha büyük anlaşmalar yapmayı istiyoruz. Özellikle Türkiye’den yatırımcı çekmek istiyoruz. Ocak-Kasım 2022 döneminde Türkiye’ye ihracatımız 2 milyar doları aştı, büyümemiz yüzde 33 oldu. İthalatımız ise yüzde 50 artışla 4 milyar dolardan fazla gerçekleşti. 2022 yılında ulaştığımız ticaret hacmi 7 milyar doları bulacak. Bizim isteğimiz bunun 10 milyar dolara ulaşması. Türkiye’den Bulgaristan’a yapılan doğrudan yatırımlar 1 milyar Euro değerinde. Bunun yarısı devlet desteği aldı. Türk yatırımcılara önemli teşvikler veriliyor, bu yüzden yatırımlar devam ediyor. Bu forumun devamını 16 Şubat’ta Bulgaristan’da yapacağız. Türk iş insanlarını bekliyoruz” dedi.
Sağlık ve turizmde işbirliği gelişiyor
Sağlık sektöründe Bulgaristan’da birçok önemli proje geliştirdiklerini söyleyen Bulgaristan Sağlık Bakanı Asen Mecidiev de kadro değişimi programı ile doktor ve hemşirelerin iki ülkede de çalışabildiklerini söyledi. Mecidiev, “Önceliğimiz anne ve çocuk sağlığı konusu. Türkiye’nin bu konuda analizler oluşturması, sonrasında da kadro ile bizi desteklemesi çok iyi olur. Bunun devamında birkaç proje daha yapmak isteriz” diye konuştu. Bulgaristan Turizm Bakanı İlin Dimitrov da Bulgaristan’ın en fazla turisti Türkiye’den çekerken Türkiye için de Bulgar turistlerin 3’üncü sırada yer aldığına işaret etti. Dimitrov, “Vatandaşlarımızın kimlik kartıyla giriş yapabilmesi Türkiye’ye olan turizmi artırıyor. Turizm diğer sektörlerle de entegre, bu yüzden üç bakanla buraya gelmemiz önemli. Bu ayrıca Türkiye ile yatırım konusunda gösterdiğimiz iyi niyeti de kanıtlıyor” ifadelerini kullandı.
Bulgaristan’ın Türkiye Büyükelçisi Anguel Tcholakov da “İstanbul- Plovdiv uçuş hattını açacağız. Daha sık kullanacağız. Çıtayı yükselttik, bu şekilde devam etmek istiyoruz. Bulgaristan’ın diplomatik kurumlarına güvenebilirsiniz. Akademi, kültür, turizm alanında işbirliğinin artması konusunda destek vermeye hazırız” diye konuştu. İki ülke arasındaki işbirliğini siyaset ve ekonominin de ötesine taşımak istediklerini aktaran Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez ise konuşmasında Türk şirketlerinin Bulgaristan’da 2,5 milyar Euro yatırımı bulunduğunu vurguladı ve şu görüşleri paylaştı: “Türkiye, girişimci niteliğiyle bölgenin Almanya’sı gibi. Biz de teşvik belgesi düzenleyerek Bulgar girişimcilere olanaklar sağlıyoruz. Sanayi bölgeleri ve teknoparklarda önemli destekler sunuyoruz, daha fazlasını yapmak için görüşmelere hazırız. Otomotivde 30 milyar dolardan fazla ihracatımız var. TOGG gibi bir marka yarattık. Bu konuda işbirliklerini geliştirme noktasında çözümler arayabiliriz. İş insanlarının varlığı iki ülkenin hedeflerine ulaşmasını kolaylaştıracaktır.”
“Avrupa’ya rahatlıkla satabiliyorsunuz”
DEİK-Bulgaristan İş Konseyi Başkanı Zeki Sarıbekir, 2 milyon TIR’ın Bulgaristan’dan geçerek Türkiye ihracatının yüzde 55’ini Avrupa’ya ulaştırdığını anlattı. Türk iş insanlarının Bulgaristan’da 2,5 milyar Euro olan yatırımının 15 bin kişiye istihdam sağladığını hatırlatan Sarıbekir, şunları söyledi: “Kendi şirketimiz Sarten ile Bulgaristan’da 50 milyon Euro’dan fazla ciro yaptığımız iki fabrikamız var. 400 kişilik istihdam sağlıyoruz ve çok memnunuz. Türk yatırımcılarını da Bulgaristan’a davet ediyorum. Bulgaristan’daki üretim ‘Made in Europe’ oluyor ve doğrudan Avrupa’ya rahatlıkla satabiliyorsunuz.”
“Türk yatırımcı için vize hala sorun”
Yaklaşık 32 yıldır Alcomet şirketiyle Bulgaristan’da yatırımı olduğunu ifade eden Bulgaristan-Türkiye Sanayi ve Ticaret Odası Onursal Başkanı Fikret İnce, “24 yıldır da tesis sahibiyim. Bugün, yatırımcıların endişe ettiği bir şey yok. Algı konusunda iki ülkenin biraz yanlışlıkları oldu. Bulgaristan’da güvenlik sorunumuz yok. Türk yatırımcılar geldiği zaman aracılara gitmesin, doğrudan devlet organlarıyla çalışsın. Türk yatırımcılar gelmek istiyor ama kimlikle vize almak hala sorun. Bu kararın arkasında AB kriterleri var ama bu sorun çözülmeli” şeklinde konuştu.
