YENER KARADENİZ / İSTANBUL
Geride bıraktığımız yıl beyaz eşya sektöründe ihracat yüzde 3 düşüş ve 22,4 milyon adet ile tamamlanırken toplam üretim ise yüzde 2 gerileyerek 31,8 milyon adede geriledi. Yılın son ayında ise ihracattaki düşüş yüzde 11’e ulaştı. Geçen yılın tamamında iç pazarın sektörü dengelediğini ancak aralık ayı ile birlikte bu alanda da küçülme yaşandığını dile getiren sektör temsilcileri, “2024 yılı ihracattaki düşüş ve iç pazar canlılığı açısından kırılgan bir dengede kapandı. İç pazar en büyük güç kaynağı olmaya devam etti ama artık yetmez” dedi.
Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), 2024 yılını değerlendirdi. Toplantıda konuşan TÜRKBESD Başkanı Gökhan Sığın, yüzde 7’lik pay ile AB’de ilk, dünyada ise Çin’den sonra ikinci sırada yer alan Türkiye beyaz eşya sanayiinin ihracatta iki yıldır düşüş yaşadığını belirterek, “Geldiğimiz noktada ihracat hacmimiz pandemi öncesi döneme yaklaştı. Can damarı ihracat olan sektörümüzde bu küçülme ne yazık ki kritik bir eşiğe ulaştı” diye konuştu.
“İç pazar yeterli olmaz”
Sığın, şöyle devam etti: “2024 yılı ihracattaki düşüş ve iç pazar canlılığı açısından kırılgan bir dengede kapandı. İç pazar en büyük güç kaynağı olmaya devam etti ama yetmez. İhracatı artırmamız lazım. Büyük emekler ile elde edilen konumu korumayı ve ileri taşımayı arzu ediyoruz. İhracattaki kaybı derhal yerine koymalıyız aksi halde kaybedilen pazarları yeniden kazanmak kolay olmayacak. Bu nedenle bu ivmeyi yukarı taşıyacak destekleyici politikaların benimsenmesi iyi olacak. Üretimin yüzde 70’ini ihraç eden bir sanayi olarak pazar payını bir kere kaybettiğiniz zaman geri almak büyük bir emek gerektiriyor. Ülke olarak edinilen kazanımları korumak en büyük amacımız olmalı” dedi.
“Hedef 2024 rakamları”
Sığın’ın verdiği bilgilere göre 2024 yılında 6 ana ürün grubunda iç pazar satış hacmi yüzde 7 artarak 9,5 milyon adetten 10,2 milyon adete çıkarken, ihracat hacmi yüzde 3 düşüşle 22,4 milyon adete, toplam pazar yüzde 4 düşüşle 32,6 milyon adete ve üretim de yüzde 2 düşüşle 31,8 milyon adete geriledi. İç pazar hacmindeki artışın önemine dikkat çeken Sığın, “Sektörü dış pazarlardaki dalgalanmalardan koruyan en önemli etken iç pazar canlılığı oldu. Bu yıl da iç pazar canlılığını teşvik eden mekanizmalar ve iyi haber akışları bizim için büyük destekleyici unsurlar olacak” diye konuştu.
Sığın, 2025 yılında ise hedef ve beklentilerinin 2024 yılındaki rakamları korumak olduğu belirtti. Toplantıda verilen bilgiye göre şu ana kadar yaşanan küçülme istihdam kaybına yol açmadı. Sektörde kurutma makinesi ve dondurucular büyümenin önemli bir kısmını sağlarken çeyiz satışları ise yüzde 8-10 seviyelerine ulaştı. Öte yandan evlenme pazarı 600 binli rakamlardan 550 bine gerilerken boşanma sayısında yaşanan artış ve gençlerin ailelerinden ayrı yaşamaya başlaması sektörde büyümeyi tetikleyen diğer unsurlar olarak öne çıktı.
■ Üretim maliyetleri üzerinde baskı var
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı, ihracatçı sektörler için yürürlükteki GEKAP’ın, sanayiciler üzerinde ciddi maliyet baskısı yarattığını ve enflasyonist etki doğurduğunu belirtti.
Özkadı, rekabetçiliğin sürdürülebilmesi için girdi maliyetlerinin kontrol altına alınması ve sanayicileri destekleyecek düzenlemelerin hayata geçirilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı. TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Yavuz da çeşitli çelik ürünlerin temel girdi olarak kullandığına dikkat çekerek, “Yassı çelik fiyatlarındaki artış, maliyetlerimizi doğrudan etkilemekte ve bu artışın enfl asyonist bir baskı yaratması kaçınılmaz görünmektedir. Anti damping soruşturmaları da sektörel maliyetler üzerine ciddi bir yük oluşturmuştur” diye konuştu.
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri ise, “Bazı kötü niyetli kişilerin yetkili servis olmadığı halde bu sıfatı kullanarak tüketicilerimizi mağdur ettiklerine şahit oluyoruz” diyerek yetkili servislerin önemine dikkat çekti.
