EKONOMİ/İSTANBUL
Bankacılık sektöründe Kasım 2025 döneminde net kar 91.2 milyar lira ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35, ekim ayına göre ise yüzde 11 yükseldi. Böylece yılın 11 ayında toplam net kar 842.9 milyar lira ile bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 45 yükseldi. Ticari işlemler zararının net karı baskıladığı kasım döneminde faaliyet gelirlerindeki düşüş karlılığı destekledi.
Operasyonel gelirler kasımda yüzde 5 yükseldi
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) aylık verilerine göre dördüncü çeyrekte bankacılık sektörünün net karı aylık ortalamada çeyreksel bazda yüzde 5 arttı. Operasyonel gelirlerin yüzde 5 arttığı kasım ayında azalan net karşılık giderleri ise analistlere göre net karı destekledi. Bankacıların hesaplamalarına göre kredi mevduat makası Kasım 2025 döneminde 11 baz puan azalırken net faiz marjı artan menkul kıymet getirileri neticesinde 37 baz puan genişleyerek yüzde 5,9 oldu.
Kasım 2025’te bankacılık sektöründe komisyon gelirleri aylık bazda yatay kalırken, yıllık bazda ise yüzde 50 artarak geçtiğimiz yıldan süregelen kuvvetli görünümünü sürdürdü. BDDK verilerine göre ekimde, 18.7 milyar TL olan ticari işlemler zararı, Kasım 2025’te 29.2 milyar TL zarar olarak gerçekleşti. Sektörün net karşılıkları aylık bazda yüzde 25 azaldı. Takip rasyosu aylık bazda 4 baz puan artarak yüzde 2,5 oldu. Şeker Yatırım’ın analizine göre kasımda net karı net faiz gelirleri ve diğer faaliyet gelirlerindeki artış destekledi. Sektör karlılığı üzerinde ticari zarar kalemi yüzde 56 artışla baskı oluşturdu. Net kar, kümülatif bazda yıllık yüzde 44,5 arttığı yılın ilk 11 ayında sektörün kümülatif özsermaye karlılığı yaklaşık yüzde 27,7 seviyesinde gerçekleşti.
Net faiz geliri sektörde yüzde 8,3 arttı
Analize göre Kasım 2025’te sektörün net faiz geliri aylık bazda yüzde 8,3 artarken, net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 1,3 daraldı. Aynı dönemde faaliyet giderleri yüzde 1,8 düşüş gösterdi. Net kardaki aylık artışta; net faiz gelirleri ve diğer faaliyet gelirlerindeki artışın yanı sıra faaliyet giderlerindeki gerileme ve beklenen zarar karşılıklarındaki sınırlı artış etkili oldu.
Net faiz gelirindeki artışta faiz giderlerinin faiz gelirlerine kıyasla daha güçlü gerilemesi etkili olurken; faiz gelirlerindeki artış büyük ölçüde TL menkul kıymet getirilerindeki yüzde 9,4'lük yükselişten kaynaklandı. Faiz giderlerindeki düşüş ise repo ve bankalar arası piyasalara ödenen faiz giderlerindeki gerilemenin öncülüğünde gerçekleşti. Öte yandan, sektörün ticari zarar kalemi yüzde 56 artışla 29 milyar 190 milyon TL seviyesine yükselerek karlılık üzerinde baskı oluşturdu.
TL mevduat maliyeti 215 baz puan düştü
Fonlama ve marj tarafında analize göre, sektörün TL kredi getirisi aylık bazda 239 baz puan gerilerken, TL mevduat maliyeti 215 baz puan düşüş gösterdi. Yıllık bazda bakıldığında ise TL kredi getirisi 131 baz puan artış kaydederken, TL mevduat maliyeti 199 baz puan geriledi. Bu doğrultuda, TL kredi-mevduat makası aylık bazda 11 baz puan daralırken, yıllık bazda 243 baz puan artış gösterdi.
Çeyreksel bazda değerlendirildiğinde, yılın dördüncü çeyreğinin ilk iki ayında bankacılık sektörünün net karı, üçüncü çeyreğin ilk iki ayına kıyasla yüzde 23 artış kaydetti. Şeker Yatırım analizine göre bu dönemde sektörün net faiz geliri yüzde 28 ile güçlü bir artış gösterirken, net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 5,4 ile daha sınırlı bir büyüme sergiledi. Öte yandan, faaliyet giderleri yüzde 9 artarak karlılık üzerinde baskı oluşturdu. Beklenen zarar karşılıkları ise yüzde 1,7 ile sınırlı bir artış gösterdi.
■ Yerli özel mevduatta aylık net kâr yüzde 2,6 daraldı
Yerli özel mevduat bankalarının net karı, kasımda net faiz gelirleri ile net ücret ve komisyon gelirlerindeki gerilemenin etkisiyle aylık bazda yüzde 2,6 daralma gösterdi. Grubun net faiz gelirleri sektöre kıyasla negatif ayrışarak yüzde 5 gerilerken, net ücret ve komisyon gelirleri de yüzde 3 düşüş kaydetti. Buna karşın, beklenen zarar karşılıklarındaki yüzde 25’lik gerileme net kardaki düşüşün sınırlı kalmasında belirleyici oldu. Grubun faaliyet giderleri ise aylık bazda yüzde 4 artış gösterdi. Yıllık bazda değerlendirildiğinde, grubun kümüle net faiz geliri yüzde 86, net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 56 artış kaydederken, faaliyet giderleri yüzde 40 yükseldi. Grubun kümüle net karı yüzde 43 artışla 179 milyar TL seviyesine ulaştı.
■ Yabancı mevduatta diğer faaliyet gelirleri öne çıktı
Yabancı mevduat bankalarının kasım ayı net karı, faiz gelirleri ve diğer faaliyet gelirlerinin desteğiyle sınırlı bir artış kaydetti. Grubun net faiz gelirleri sektör ortalamasına paralel olarak yüzde 9,2 artarken, net ücret ve komisyon gelirleri aylık bazda yatay seyretti. Beklenen zarar karşılıklarındaki yüzde 55’lik artış karlılık üzerinde baskı oluştururken, diğer faaliyet gelirlerindeki yüzde 63’lük artış bu baskıyı sınırladı. Bu doğrultuda, yabancı mevduat bankalarının kasım ayı net karı aylık bazda yüzde 1,4 artışla 24 milyar 85 milyon TL seviyesinde gerçekleşti. Yıllık bazda değerlendirildiğinde, grubun kümüle net faiz geliri yüzde 63, net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 50 artış kaydederken, faaliyet giderleri yüzde 58 yükseldi. Beklenen zarar karşılıklarındaki yüzde 79’luk ve ticari zarar kalemindeki %209’luk artış karlılığı baskılarken, grubun kümüle net karı yüzde 27 artışla 244 milyar 715 milyon TL seviyesinde gerçekleşti.
■ Kamu mevduat bankalarında yüzde 97 net faiz geliri artışı
Kamu mevduat bankalarının Kasım ayı 2025 net karı Şeker Yatırım analizine göre, net faiz gelirlerindeki oldukça güçlü yüzde 23’lük artışın yanı sıra faaliyet giderlerindeki düşüş ve beklenen zarar karşılıklarındaki sınırlı artışın desteğiyle aylık bazda yüzde 59 artarak 31 milyar 793 milyon TL seviyesinde gerçekleşti. Grubun net faiz gelirleri sektör ortalamasının belirgin şekilde üzerinde yüzde 23 artış kaydederken, net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 1,2 ile sınırlı bir artış gösterdi. Aynı dönemde, ticari zarar kalemi yüzde 11, beklenen zarar karşılıkları yüzde 6,6 artış kaydederken, faaliyet giderleri yüzde 6 oranında geriledi. Kümüle bazda değerlendirildiğinde, kamu mevduat bankalarının net faiz gelirleri yüzde 97 ile oldukça güçlü bir artış sergilerken, net ücret ve komisyon gelirleri yüzde 40 ile daha sınırlı bir büyüme kaydetti. Faaliyet giderleri yüzde 60 artış gösterirken, ticari zarar kalemi sektörün aksine yüzde 21 oranında daraldı. Beklenen zarar karşılıkları ise sektör ortalamasının belirgin şekilde üzerinde yüzde 120 artış kaydetti. Bu gelişmeler doğrultusunda, kamu mevduat bankalarının net karı yılın ilk 11 ayında yüzde 76 oranında güçlü bir artış gösterdi.
