Canan SAKARYA
Dünya Ticaret Örgütü’nün balıkçılık faaliyetlerine sağlanan sübvansiyonların disipline edilmesi, aşırı kapasiteye ve avlanmaya neden olan balıkçılık sübvansiyonlarının sınırlandırılmasını hedeflediği anlaşma Meclis Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi.
Dünya Ticaret Örgütü’nü Kuran Marakeş Anlaşmasını Tadil Eden Protokol ve Protokolün Eki Balıkçılık Sübvansiyonları Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi ile yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş balıkçılığa, aşırı avlanmış stoklara yönelik sürdürülen faaliyetlere sağlanan ve kapasite artışına neden olan sübvansiyonlara yönelik kurallar getiriliyor. Söz konusu yasa teklifinin Meclisteki görüşmeleri sırasında Dışişleri Bakan Yardımcısı Yasin Ekrem Serim Komisyon’a “Ülkemizce hâlihazırda sağlanan desteklerin kısıtlanmasına neden olacak herhangi bir hüküm anlaşmada yer almıyor. Gerek okyanustaki yaşamın korunması, gerek de ekonomik olarak geniş kaynaklara sahip ülkelerin sağladıkları sübvansiyonlarla neden oldukları haksız rekabetin önlenmesi açısından anlaşmanın ülkemiz için fayda sağlayacağını düşünüyoruz” bilgisini verdi.
Hiçbir ülkenin egemenlik alanında olmayan ve balık stoklarının kontrol edilemediği açık denizlerde endüstriyel nitelikteki balıkçılığa verilen ve aşırı avlanmayı teşvik eden zararlı desteklerin kurallara bağlanması ihtiyacının son yıllarda daha görünür hâle geldiğini belirten Serim, şunları söyledi: “2002 yılında başlayan balıkçılık sübvansiyonları müzakereleri 20 yılın sonunda 17 Haziran 2022 tarihinde Dünya Ticaret Örgütü’nün 12 nci Bakanlar Konferansı’nda tamamlandı. Kabul edilen anlaşmayla yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş balıkçılığa, aşırı avlanmaya yönelik faaliyetleri ve hiçbir ülkenin yetki alanında olmayan uluslararası sulardaki balıkçılığa verilen simülasyonlar düzenleniyor. Ayrıca gelişme yolundaki ülkeler için teknik destek ve kapasite geliştirme, afet durumunda verilebilecek destekler ve deniz yetki alanları konularının anlaşma hükümleri dışında tutulması hükme bağlanıyor. Ülkemiz tarafından hâlihazırda balıkçılık alanın da verilen geniş destek programları mevcut değil. Ülkemizce hâlihazırda sağlanan desteklerin kısıtlanmasına neden olacak herhangi bir hüküm anlaşmada yer almıyor. Diğer yandan gerek okyanustaki yaşamın korunması, gerekse ekonomik olarak geniş kaynaklara sahip ülkelerin sağladıkları sübvansiyonlarla neden oldukları haksız rekabetin önlenmesi açısından söz konusu anlaşmanın ülkemiz için fayda sağlayacağını düşünüyoruz.”
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için 110 üyenin onay sürecini tamamlayarak Dünya Ticaret Örgütü’ne bildirmesi gerekiyor. Halen 37 ülke anlaşmayı kabul etti.
