Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) Başkanı Mehmet Yıldırım, kabuklu ve kabuksuz Antep fıstığına ithalat izni verilmesine ilişkin yaptığı açıklamada, baklavalık iç fıstığın kilogramının son bir yılda yüzde 213 artışla 750 liradan 2 bin 350 liraya yükseldiğini söyledi.
Bu ürünün fiyatında son bir aydaki artışın ise yüzde 38 olduğunu dile getiren Yıldırım, şunları kaydetti:
"Bu yıl mahsulün az olmasını fırsat bilen stokçu tüccarlar, kuraklık ve don olaylarını da bahane ederek fiyatları her geçen gün artırdı. Son olarak 3 bin liralar konuşuluyordu. Öncelikle fıstık, don olaylarından diğer ürünler gibi etkilenmedi. Fiyat artışının hiçbir somut gerekçesi yok. Geçen yıl tarihin en yüksek rekoltesine ulaştık. Türkiye'ye üç yıl yetecek fıstık üretimi gerçekleşti. Hatta o fıstığın en az yarısının depolarda bekletilmeye devam edildiğini biliyoruz. Durum böyleyken bu yıl mahsulün az olmasını fırsat bilen ve daha önce ürünü stoklayan tüccarlar bilinçli şekilde fiyatları yükseltti. Biz de bu konuyu ilgili tüm mecralara ilettik."
Mehmet Yıldırım, bu konudan sadece baklava ve tatlı üreticilerinin değil lokumcu, helvacı, çikolatacı ve dondurmacı gibi ürünlerinde fıstık kullanan tüm üreticilerin şikayetçi olduğunu vurguladı.
Yıldırım, "Tüm sektör temsilcileri ve üyeleri bu konudan şikayetçi. Çiftçimizin her zaman kazanmasını istiyoruz ancak burada şu anda kazanan çiftçi değil, ellerinde geçen seneden de yüklü stok bulunduran karaborsacılar kazanıyor. Çiftçi bu konuda bir kazanç elde etmiyor. Zaten çiftçi fıstığı elinde uzun süre tutamıyor." diye konuştu.
Antep fıstığında geçen yıl tüm zamanların en yüksek rekoltesinin elde edildiğini yineleyen Yıldırım, "Geçen yıl, 'Bu rekolte hiç fıstık olmasa dahi 3 yıl Türkiye'ye yeter.' deniliyordu. Ne oldu da bu yıl rekoltedeki düşüklük bahane edilerek fiyatlar üç katına çıkartıldı." ifadelerini kullandı.
"İthalat izni çok isabetli oldu, stokçular hariç herkes kazançlı çıkacak"
BAKTAD Başkanı Yıldırım, elinde yüklü stok bulunduran tüccarların ve komisyoncuların istedikleri gibi fiyatları artırması üzerine ithalatın bir an önce açılması için tüm sektör ve paydaşlar olarak yetkililerden talepte bulunduklarını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bu sene hiç ürün olmasa dahi fıstığın bu rakamlara gelmemesi gerekiyordu. İthalat izni çok isabetli oldu. Bu kararla stokçular hariç herkes kazançlı çıkacak. Şu anda ABD, İran ve Suriye'den ithalat yapılabilecek. Türkiye'de 60 dolara kadar çıkan iç fıstık fiyatı İran'da 17,5 dolar. İthalat kararı sayesinde fiyatların düşebileceğini, en azından artışın frenleneceğini düşünüyoruz. Çünkü bahsettiğim stok yapanlar fıstığın fiyatını 3 bin liraya çıkartmak istiyordu."
Yıldırım, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının harekete geçerek böyle bir karar almalarının çok önemli olduğunu kaydederek, fıstık fiyatları istedikleri seviyeye geldiğinde kendilerinin de baklavada indirim yapacağını anlattı.
"Araziye değil, ürüne destek verilirse ürün kayıt altına alınır"
Mehmet Yıldırım, stokçuluğu ve karaborsacılığı engelleyecek en önemli çözümün "ürünün kayıt altına alınması" olduğunun altını çizerek, "Kayıt altına alınmadığı sürece her sene tekrar edecek bu durum. Tarım ve Orman Bakanlığı araziye veya toprağa değil de ürüne destek verirse fıstık kayıt altına alınır. Böylece ne kadar üretim olduğu bilinir ve ona göre hareket edilir." diye konuştu.
